Examkin

Olağandışı Gider ve Zararlar Hesapları

23 soru

Soru 1Soru →

İşletmenin 2025 yılı dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sırasında aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

İşlem NoAçıklama
12024 yılında '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına kaydedilen 3.0003.000 TL tutarındaki kasa noksanının; 2.0002.000 TL'sinin 2023 yılına ait unutulmuş bir kırtasiye giderinden kaynaklandığı, kalan 1.0001.000 TL'sinin ise nedeni belirlenemediği için zarar yazılmasına karar verilmiştir.
2İşletme aktifinde 20.00020.000 TL maliyet bedeli ve 16.00016.000 TL birikmiş amortismanı ile yer alan bir demirbaş, meydana gelen bir yangın sonucu kullanılamaz hale gelmiştir. Yangın sigortası kapsamında sigorta şirketinden 2.5002.500 TL tazminat tahakkuk etmiştir.
3İşletmenin ana faaliyet konusu dışındaki bir hukuki uyuşmazlık nedeniyle mahkemece hükmedilen 5.0005.000 TL tutarındaki tazminat cezası bankadan ödenmiştir.
4İşletmenin elinde bulunan kamu kesimi tahvillerinin vadesinden önce satılması sonucunda 1.5001.500 TL zarar oluşmuştur.

Bu verilere göre, işletmenin '689 Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına borç kaydedilmesi gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7.5007.500

Cevap

7.5007.500 TL (Kasa noksanı farkı, net yangın zararı ve adli tazminat toplamı)
Doğru cevap olan 7.5007.500 TL tutarı; kasa noksanının nedeni bulunamayan kısmını (1.0001.000 TL), yangın sonucu oluşan net zararı (Net Defter Değeri 4.0004.000 TL - Sigorta 2.5002.500 TL = 1.5001.500 TL) ve ana faaliyet dışı tazminat giderini (5.0005.000 TL) kapsamaktadır. Bu üç kalem de süreklilik arz etmeyen ve olağandışı nitelikteki kayıplardır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanının analiz edilmesi
1.0001.000 TL
Toplam 3.0003.000 TL'lik noksanın 2.0002.000 TL'si önceki döneme aittir (681). Nedeni bulunamayan 1.0001.000 TL ise '689 Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına kaydedilir.
2
Yangın hasarı net zararının hesaplanması
1.5001.500 TL
Demirbaşın net defter değeri (20.000−16.000=4.00020.000 - 16.000 = 4.000 TL) üzerinden sigorta tazminatı (2.5002.500 TL) düşüldüğünde kalan 1.5001.500 TL net olağandışı zarardır.
3
Hukuki tazminatın değerlendirilmesi
5.0005.000 TL
İşletmenin ana faaliyet konusu dışındaki uyuşmazlıklardan doğan tazminatlar doğrudan '689' hesabına borç kaydedilir.
4
Menkul kıymet satış zararının tasnif edilmesi
00 TL (Dahil edilmez)
Tahvil satış zararı, işletmenin olağan finansal işlemlerinden kaynaklandığı için '655 Menkul Kıymet Satış Zararları' hesabında izlenir, olağandışı sayılmaz.
5
Toplam olağandışı gider tutarının bulunması
1.000+1.500+5.000=7.5001.000 + 1.500 + 5.000 = 7.500 TL
Tespit edilen üç farklı olağandışı kalem toplanarak toplam borç kaydı bulunur.

Anahtar Kavram

689 Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının kapsamı ve diğer sonuç hesaplarından (655, 681) ayrımı
Soru 2Soru →

İşletmenin deposunda meydana gelen bir yangın sonucunda maliyet bedeli 15.00015.000 TL olan ticari mallar tamamen zayi olmuştur. Söz konusu malların sigorta kapsamında olmadığı tespit edilmiştir.

Buna göre, bu olaya ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

Cevap

Yangın gibi olağandışı bir olay sonucu meydana gelen varlık kayıpları için '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmede meydana gelen yangın, sel veya deprem gibi doğal afetler ile sigorta kapsamında olmayan zayi durumları, işletmenin normal faaliyetleri dışında kalan unsurlardır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu tür süreklilik arz etmeyen kesinleşmiş gider ve zararlar '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabının borcuna kaydedilerek sonuç hesaplarına aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
Yangın, işletmenin normal/olağan faaliyetleri dışında gerçekleşen bir olaydır.
Muhasebede olaylar olağan ve olağandışı olarak ikiye ayrılır.
2
Hesap seçimi yapma
Olağandışı bir olay sonucu kesinleşen gider ve zararlar için 689 numaralı hesap seçilir.
Sigorta kapsamında olmayan kesin varlık kayıpları doğrudan sonuç hesaplarına aktarılır.
3
Yevmiye kaydı yönünü belirleme
Gider hesapları borç taraflı çalışır; bu nedenle 689 hesabı borçlandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre gider ve zarar hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Olağandışı giderlerin tanınması

İpuçları

1
Yangın gibi olaylar işletmenin günlük rutin işleyişine (olağan) mi yoksa istisnai durumlara (olağandışı) mı girer?
2
Zarar ve gider hesapları muhasebe mantığında her zaman borç tarafında yer alır. Hesap kodunun başındaki 68 grubuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, amortismana tabi bir duran varlığın maliyetinin altında bir bedelle satılması durumunda hangi gider hesabının kullanılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru →

İşletme, teknolojik ömrünü tamamladığı için hurdaya ayırma kararı aldığı bir makineyle ilgili şu işlemleri gerçekleştirmiştir:

* Makinenin kayıtlı maliyet bedeli 300.000300.000 TL, birikmiş amortismanı ise 220.000220.000 TL'dir.
* Makinenin sökümü ve nakliyesi için 10.00010.000 TL nakden ödenmiştir.
* Hurda parçalar 15.00015.000 TL ++ %20\%20 KDV bedelle veresiye (senetsiz) satılmıştır.
* İşlem sırasında çevre mevzuatına aykırılık nedeniyle kesilen 5.0005.000 TL tutarındaki idari para cezası nakden ödenmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili dönemde "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabının borç tarafına kaydedeceği toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80.00080.000

Cevap

İşletmenin 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına borç kaydedeceği toplam tutar 80.00080.000 TL'dir.
İşletmenin hurdaya ayırdığı makineden doğan zarar, net defter değerine (80.00080.000 TL) söküm giderinin (10.00010.000 TL) eklenmesi ve hurda satış bedelinin (15.00015.000 TL) düşülmesiyle 75.00075.000 TL olarak hesaplanır. Buna ek olarak, ödenen 5.0005.000 TL tutarındaki idari para cezası da olağandışı nitelikte bir gider olduğu için aynı hesaba borç kaydedilir. Toplam tutar 80.00080.000 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
Makinenin Net Defter Değerini (NDD) hesaplayınız.
300.000−220.000=80.000300.000 - 220.000 = 80.000 TL
Varlıkların elden çıkarılmasında kar/zarar tespiti için maliyet bedelinden birikmiş amortismanlar düşülerek net değer bulunur.
2
Hurdaya ayırma ve satış işleminden doğan net zararı hesaplayınız.
80.000(NDD)+10.000(Gider)−15.000(Satıs\c)=75.00080.000 (NDD) + 10.000 (Gider) - 15.000 (Satış) = 75.000 TL
Satış masrafları satış bedelinden düşülür veya maliyete eklenir; netice net defter değeriyle karşılaştırılarak zarar bulunur.
3
İdari para cezasının niteliğini ve kaydedileceği hesabı belirleyiniz.
5.0005.000 TL tutarındaki ceza 689 hesabının borcuna kaydedilir.
Para cezaları işletmenin olağan faaliyetleri dışında kalan ve kanunen kabul edilmeyen gider niteliğinde unsurlardır.
4
689 hesabına borç kaydedilecek toplam tutarı bulunuz.
75.000+5.000=80.00075.000 + 5.000 = 80.000 TL
Her iki kalem de aynı hesapta izlendiği için borç toplamı bu iki değerin toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlıkların hurdaya ayrılması ve idari para cezalarının muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Öncelikle makinenin maliyetinden birikmiş amortismanı düşerek net defter değerini bulmalısın.
2
Söküm masrafları zararı artırırken, satış bedeli zararı azaltır. Ayrıca cezaların hangi hesapta izlendiğini hatırla.
3
Net Defter Değeri 80.00080.000 TL'dir. Hurda satışı sonrası net zarar 75.00075.000 TL'dir. Üzerine 5.0005.000 TL cezayı eklemeyi unutma.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, amortismanın 'Azalan Bakiyeler' yöntemine göre hesaplandığı bir senaryo ile çözerek bilgilerini pekiştirebilirsin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru →

İşletme, 20252025 yılı faaliyet döneminde aşağıdaki finansal olayları gerçekleştirmiş veya tespit etmiştir:

I. İşletme araçlarına kesilen ve süresinde ödenen 5.0005.000 TL tutarında trafik ve vergi cezaları.
II. 20242024 yılına ait olduğu yeni saptanan ve o yılın kârını etkileyen 2.5002.500 TL tutarındaki unutulmuş genel yönetim gideri.
III. Kayıtlı maliyet bedeli 15.00015.000 TL, birikmiş amortismanı 9.0009.000 TL olan bir makinenin 4.0004.000 TL bedelle peşin satılması.
IV. Depoda meydana gelen sel felaketi nedeniyle 12.00012.000 TL maliyet bedelli ticari malın tamamen zayi olması (Sigorta tazminatı bulunmamaktadır).

Buna göre, işletmenin yukarıdaki işlemler sonucunda "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına borç kaydetmesi gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17.000

Cevap

İşletmenin 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına borç kaydetmesi gereken toplam tutar 17.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 17.000 TL; işletmenin ödediği cezalar (5.000 TL) ve sel felaketi sonucu oluşan stok kaybının (12.000 TL) toplamıdır. Bu iki kalem, işletmenin normal operasyonel döngüsü dışında kalan ve süreklilik arz etmeyen olaylardır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu tür olaylar 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabında takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci işlemin (Cezalar) analiz edilmesi
5.000 TL
Vergi ve trafik cezaları işletmenin süreklilik arz eden faaliyetleriyle ilgili olmadığı için 689 numaralı hesapta izlenir.
2
İkinci işlemin (Önceki Dönem Gideri) analiz edilmesi
0 TL (689 hesabı için)
2024 yılına ait unutulan giderler, cari dönem gideri değil, 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabında izlenmelidir.
3
Üçüncü işlemin (Varlık Satış Zararı) hesaplanması
0 TL (689 hesabı için)
Net Defter Değeri = 15.000 - 9.000 = 6.000 TL. Satış Zararı = 6.000 - 4.000 = 2.000 TL. Maddi duran varlık satış zararları Tekdüzen Hesap Planı uyarınca 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabında izlenir.
4
Dördüncü işlemin (Zayi olan stok) analiz edilmesi
12.000 TL
Sel felaketi gibi doğal afetler sonucu oluşan ve tazmin edilmeyen stok kayıpları olağandışı niteliktedir (689).
5
689 hesabına ait tutarların toplanması
17.000 TL
5.000 (Cezalar) + 12.000 (Zayi olan stok) işlemleri toplamı hesaplanır.

Anahtar Kavram

Olağandışı Giderler ile Olağan Giderler ve Önceki Dönem Giderlerinin Ayırımı

İpuçları

1
Her giderin 'olağan' mı yoksa 'olağandışı' mı olduğunu belirlemek için Tekdüzen Hesap Planı'ndaki 65 ve 68 numaralı hesap gruplarının tanımlarına bakın.
2
Duran varlık satışından doğan zararların çoğu öğrenci tarafından olağandışı sanılsa da aslında 'Diğer Olağan Gider ve Zararlar' (659) grubundadır.
3
Geçmiş yılın unutulan faturaları için 681 hesabını, cari dönemin cezaları ve doğal afet kayıpları için 689 hesabını kullanarak toplama yapın.

Daha Fazla Pratik

689 hesabına kaydedilen tutarların aynı zamanda mali kâr hesaplanırken 'Kanunen Kabul Edilmeyen Gider' (KKEG) olarak nasıl dikkate alındığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, önce toplam gider tutarını bulup (21.50021.500), ardından bu toplamdan 681 kapsamındaki geçmiş yıl giderini (2.5002.500) ve 659 kapsamındaki varlık satış zararını (2.0002.000) çıkartarak sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 5Soru →

İşletme, 20262026 yılının Mart ayında yaptığı incelemelerde, 20252025 faaliyet dönemine ait olan ancak o yılın kayıtlarına intikal ettirilmeyen 6.8006.800 TL tutarında bir kira gideri faturasıyla karşılaşmıştır. İşletme, ilgili tutarı aynı gün nakden ödeyerek muhasebeleştirmiştir.

Buna göre, dönemsellik kavramı gereği bu giderin kaydedilmesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları

Cevap

İşletmenin borçlandırması gereken hesap 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabıdır.
İşletmenin karşılaştığı gider 20252025 yılına ait olduğu için dönemsellik kavramı gereği bu tutar 20262026 yılının faaliyet gideri (770) olarak kabul edilemez. Geçmiş dönemlere ait olduğu halde o dönemlerde kayıtlara alınmamış olan giderler, Tekdüzen Hesap Planı'nda '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabının borcuna kaydedilir. Bu sayede cari dönemin olağan faaliyet sonuçları etkilenmemiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin ait olduğu dönemi belirleyin.
Gider 20252025 yılına, yani geçmiş bir faaliyet dönemine aittir.
Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, her dönemin gideri kendi döneminde raporlanmalıdır.
2
Geçmiş dönemde tahakkuk yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
Soru metninde giderin geçmiş yıl kayıtlarına intikal ettirilmediği belirtilmiştir.
Eğer tahakkuk yapılsaydı, ödeme sırasında 381 Gider Tahakkukları hesabı kapatılırdı.
3
Tekdüzen Hesap Planı'na göre uygun hesabı seçin.
Geçmiş dönemlere ait olduğu sonradan anlaşılan giderler 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabında izlenir.
Bu hesap, cari dönem kar/zararının doğru tespiti ve geçmiş dönem hatalarının/eksiklerinin izlenmesi için kullanılır.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gider ve Zararları (681) hesabının kullanımı ve Dönemsellik Kavramı.

İpuçları

1
Giderin hangi yıla ait olduğuna ve ödemenin ne zaman yapıldığına dikkat edin.
2
Dönemsellik kavramı, giderlerin ilgili olduğu dönemde kaydedilmesini gerektirir. Eğer bir gider unutulmuşsa, cari yılın normal gider hesapları kullanılamaz.

Daha Fazla Pratik

680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları hesabının hangi durumlarda kullanıldığını inceleyerek olağandışı giderler grubunu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

İşletmenin 20242024 yılında işten çıkardığı bir personeli tarafından açılan 'işe iade ve tazminat' davası, 1515 Mart 20262026 tarihinde işletme aleyhine sonuçlanmıştır. Mahkeme kararına göre işletme, ilgili personele 20.00020.000 TL tazminat ve 4.0004.000 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 24.00024.000 TL ödemeyi banka aracılığıyla yapmıştır. Söz konusu dava için geçmiş yıllarda ihtiyatlılık kavramı gereği herhangi bir karşılık ayrılmadığı ve tutarın cari dönem faaliyetleri ile ilgisi olmadığı tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yaptığı bu ödeme kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları Hesabı

Cevap

Daha önce karşılık ayrılmamış olan ve geçmiş bir döneme (20242024) ait olduğu kesin olan tazminat ve faiz ödemesi, cari dönemde (20262026) kesinleştiği için 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabına borç kaydedilmelidir.
Muhasebe ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, cari dönemde kesinleşen ancak ait olduğu dönem itibarıyla geçmiş faaliyet dönemlerini ilgilendiren giderler, sonuç hesapları arasında yer alan 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabında izlenmelidir. Soruda davanın 20242024 yılında açıldığı, yani uyuşmazlığın o dönemden geldiği ve daha önce karşılık ayrılmadığı belirtildiği için doğru kayıt 681 nolu hesaba borç yazılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hangi döneme ait olduğunun tespiti
Dava konusu olay 20242024 yılına aittir, yani önceki bir faaliyet dönemidir.
Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, cari dönemin giderleri ile geçmiş dönem giderleri birbirinden ayrılmalıdır.
2
Olayın niteliğinin (olağan/olağandışı) belirlenmesi
Dava ve tazminat ödemesi, işletmenin normal/sürekli faaliyetleri dışında kalan olağandışı bir durumdur.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre arızi nitelikteki giderler 68 grubunda izlenmelidir.
3
Karşılık durumunun kontrol edilmesi
İşletme geçmişte bu dava için karşılık ayırmamıştır.
Eğer karşılık ayrılsaydı, ödeme yapıldığında öncelikle ilgili karşılık hesabı (372/373 vb.) borçlandırılarak kapatılırdı.
4
Doğru hesabın seçilmesi
Önceki dönemle ilgili kesinleşen uyuşmazlıklar 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabına kaydedilir.
Cari yılda ortaya çıkan ancak geçmiş yılların hatalarından veya uyuşmazlıklarından kaynaklanan giderlerin takibi bu hesapta yapılır.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gider ve Zararları, cari dönemde ortaya çıkan ancak geçmiş faaliyet dönemlerine ait olan ve o dönemlerin sonuçlarına dahil edilemeyen giderlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılır.

İpuçları

1
Olayın hangi yıla ait olduğuna ve cari yılla olan ilişkisine dikkat edin.
2
Dava 20242024 yılında açılmışsa, bu gider cari dönemin bir operasyonel gideri olabilir mi yoksa 'önceki dönem' mi sayılmalıdır?
3
Karşılık ayrılmadığı durumlarda ödemeler doğrudan ilgili dönemin gider hesabına yazılır; dönemi geçmişse 681 hesabı kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılsaydı yapılacak yevmiye kaydı ile ayrılmadığı durumdaki farkı karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu çalışmaları sırasında tespit edilen bazı mali olaylar şöyledir:

Mali OlayAçıklama
Unutulan Fatura20232023 yılına ait olduğu belirlenen 10.00010.000 TL tutarındaki genel yönetim gideri faturası bu dönemde ödenmiştir.
Sayım Noksanıİşletme deposunda yapılan sayımda çalındığı ve sigortasız olduğu kesinleşen 6.0006.000 TL maliyetli ticari mal için gerekli kayıtlar yapılmıştır.
Tazminat Davası20242024 yılında 12.00012.000 TL karşılık ayrılan bir dava, işletme aleyhine 15.00015.000 TL olarak sonuçlanmış ve ödeme nakden yapılmıştır.

Buna göre, söz konusu işlemler sonucunda işletmenin 20252025 yılı gelir tablosunda yer alacak olan "Olağandışı Gider ve Zararlar" grup toplamı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19.00019.000 TL

Cevap

İşletmenin gelir tablosundaki "Olağandışı Gider ve Zararlar" grup toplamı 19.00019.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 19.00019.000 TL tutarına; geçmiş yıla ait unutulan faturadan gelen 10.00010.000 TL (681681), çalınan mallardan kaynaklanan 6.0006.000 TL (689689) ve karşılık ayrılan davanın ödeme farkı olan 3.0003.000 TL (681681) toplanarak ulaşılır. Bu üç kalem de Tekdüzen Hesap Planı'nda 6868 Olağandışı Gider ve Zararlar grubu altında sınıflandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan fatura tutarının sınıflandırılması
10.00010.000 TL
20232023 yılına (geçmiş döneme) ait bir giderin bu dönemde tespiti "681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları" hesabına kaydedilir.
2
Sayım noksanının (hırsızlık) sınıflandırılması
6.0006.000 TL
Çalınan ve sigortasız olan mallar işletmenin olağan faaliyet akışı dışında bir kayıp olduğu için "689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına kaydedilir.
3
Tazminat davası sonucunun fark analizi
3.0003.000 TL
Ödenen 15.00015.000 TL'nin 12.00012.000 TL'lik kısmı daha önce ayrılan karşılıktan (379379 hesabı) karşılanır; kalan 3.0003.000 TL ise geçmiş dönemdeki bir olayla ilgili olduğu için "681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları" hesabına borç kaydedilir.
4
68 grubunun toplamının hesaplanması
10.000+6.000+3.000=19.00010.000 + 6.000 + 3.000 = 19.000 TL
681681 ve 689689 hesapları Gelir Tablosu'nda "Olağandışı Gider ve Zararlar" grubunda yer aldığından bu değerlerin toplamı alınır.

Anahtar Kavram

Önceki dönemlere ait giderlerin ve işletmenin normal işleyişi dışındaki arızi kayıpların (hırsızlık, tazminat farkı vb.) 68 nolu grupta izlenmesi.

İpuçları

1
Hangi harcamaların geçmiş yıllara, hangilerinin ise normal dışı olaylara (hırsızlık gibi) ait olduğunu belirleyin.
2
Dava sonucunda ödenen tutardan, daha önce gider yazılmış olan karşılık tutarını düşmeyi unutmayın.
3
Grup toplamı; 681 (Fatura), 689 (Hırsızlık) ve 681 (Dava farkı) hesaplarının bakiyelerinin toplamıdır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bir varlık satışında kar elde edilmesi durumunda hangi hesabın kullanılacağını (671) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 8Soru →

İşletmenin 20262026 yılı faaliyet döneminde gerçekleştirdiği veya tespit ettiği bazı finansal olaylar şu şekildedir:

* 20242024 yılına ait olan ancak sehven kayıtlara geçirilmediği yeni fark edilen 4.5004.500 TL tutarındaki kira gideri faturası.
* 20252025 yılı dönem sonu envanterinde "197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına borç kaydedilen 7.0007.000 TL tutarındaki kasa noksanının, 20262026 yılı Mart ayında nedeninin bulunamaması üzerine kapatılması.
* İşletmenin aktifinde kayıtlı olan ve sigorta kapsamında bulunmayan bir hizmet aracının kaza yapması sonucu oluşan 12.00012.000 TL tutarındaki tamir ve hasar gideri.
* Vergi dairesi tarafından işletmenin 20252025 yılı hesapları üzerinde yapılan inceleme sonucu 20262026 yılında tebliğ edilen 3.5003.500 TL tutarındaki usulsüzlük cezası.
* Dönem sonunda alacak senetleri için iç iskonto yöntemine göre hesaplanan 2.5002.500 TL tutarındaki reeskont faiz gideri.

Buna göre, işletmenin 20262026 yılı gelir tablosunda yer alacak "Olağandışı Gider ve Zararlar" grup toplamı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 27.00027.000

Cevap

İşletmenin 2026 yılı gelir tablosunda 'Olağandışı Gider ve Zararlar' grup toplamı 27.00027.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 27.00027.000 TL, önceki dönemden sarkan kira faturası ile nedeninin bulunamaması kesinleşen kasa noksanının oluşturduğu '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' (11.50011.500 TL) ile cari dönemdeki kaza hasarı ve vergi cezasından oluşan '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' (15.50015.500 TL) kalemlerinin toplamıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemlere ait olduğu belirlenen giderler ayrıştırılır.
4.5004.500 TL (Unutulan kira) ve 7.0007.000 TL (Önceki yıl noksanı) = 11.50011.500 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre önceki dönemlere ait olup bu dönemde kesinleşen giderler '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabında izlenir.
2
Cari dönemde gerçekleşen olağandışı olay ve cezalar belirlenir.
12.00012.000 TL (Hasar) ve 3.5003.500 TL (Vergi cezası) = 15.50015.500 TL
İşletmenin normal sürekliliği dışında gerçekleşen arızi olaylar ve cezalar '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına kaydedilir.
3
Olağan faaliyetlerle ilgili giderlerin ayıklanması yapılır.
2.5002.500 TL (Reeskont) tutarı kapsam dışı bırakılır.
Reeskont faiz giderleri '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabında, yani 'Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar' grubunda yer alır.
4
68 nolu hesap grubunun toplamı hesaplanır.
11.500+15.500=27.00011.500 + 15.500 = 27.000 TL
68 grubu; 680, 681 ve 689 nolu hesapların toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gider ve Zararlar (68 Grubu) Kapsamı

İpuçları

1
Gelir tablosunda 68 grubu; 681 ve 689 nolu hesapların toplamından oluşur, reeskont giderleri ise 65 grubundadır.
2
Önceki yıldan devreden kasa noksanı (197) bu yıl sonuçlandırılıyorsa bu bir önceki dönem gideridir.
3
Kira (4.5004.500) + Kasa Noksanı (7.0007.000) + Hasar (12.00012.000) + Vergi Cezası (3.5003.500) toplamını almayı deneyin.

Daha Fazla Pratik

Bu kalemlerin hangilerinin Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak dikkate alınacağını belirleyerek mali kar hesaplaması yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hesapları tek tek kodlarına göre (681, 689, 657) sınıflandırıp, sadece 68 ile başlayanları toplamak en güvenli yoldur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

İşletmeye, faaliyetlerini yürüttüğü binanın çevresinde belediye mevzuatına aykırı hareket ettiği gerekçesiyle 3.2003.200 TL tutarında idari para cezası kesilmiştir. İşletme bu tutarı nakit olarak ödemiş ve ilgili kaydı gerçekleştirmiştir.

Buna göre, söz konusu ceza tutarının muhasebeleştirilmesinde aşağıdaki hesaplardan hangisinin borç tarafına kayıt yapılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

Cevap

İşletmenin faaliyetleri ile doğrudan ilgili olmayan ve arızi nitelikteki para cezaları '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabının borç tarafına kaydedilir.
İdari para cezaları, işletmenin normal işletme faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan olağan giderler değildir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu tür arızi ve faaliyet dışı gider ve zararlar '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabında izlenir. Ayrıca gider hesapları gerçekleştiğinde borç taraflı çalışmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz edin.
Belediye tarafından kesilen bir idari para cezası söz konusudur.
İşlemin hangi hesap grubuna gireceğini belirlemek için olayın sürekliliği ve faaliyetle ilgisi incelenmelidir.
2
Uygun hesap grubunu ve hesabı seçin.
Olay olağandışı ve faaliyet dışı olduğu için 68 nolu gruptaki '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabı seçilir.
Para cezaları işletmenin normal operasyonel döngüsünün bir parçası değildir.
3
Kayıt yönünü belirleyin.
Gider hesapları her zaman borç taraflı çalışır, bu nedenle 689 nolu hesap borçlandırılır.
Muhasebe temel kuralları gereği gider ve zarar artışları hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Olağandışı gider ve zararlar, işletmenin ana faaliyet konusu dışında kalan ve süreklilik göstermeyen durumlarda (ceza, yangın, deprem vb.) kullanılır.

İpuçları

1
Cezalar işletmenin normal bir faaliyeti midir yoksa beklenmedik bir durum mudur?
2
Tekdüzen Hesap Planı'nda 'Olağandışı' kelimesini içeren gider grubuna odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Yangın veya deprem gibi doğal afetler sonucu oluşan varlık kayıplarının hangi hesapta izlendiğini araştırın.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru →

Bir üretim işletmesinde ana üretim hattında meydana gelen teknik bir arıza nedeniyle üretim faaliyetleri 1515 gün süreyle tamamen durmuştur. Bu duruş süresi boyunca üretime katılamayan makinelere ait amortisman giderleri ile boşta kalan üretim personelinin sabit ücretlerinden oluşan toplam 24.00024.000 TL tutarındaki maliyetin muhasebeleştirilmesinde aşağıdaki hesaplardan hangisi borçlandırılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları

Cevap

Üretimin durması nedeniyle oluşan sabit maliyetler 680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Doğru cevap olan hesap, üretim faaliyetinin durması, teknik arızalar veya kapasite kullanımındaki düşüşler nedeniyle ortaya çıkan sabit giderlerin (amortisman, işçilik vb.) mamul maliyetine yüklenmeksizin doğrudan zarar yazılması için kullanılır. Senaryoda belirtilen teknik arıza sonucu üretimin durması durumu tam olarak bu hesabın kullanım amacına uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini belirle.
Üretim hattının arıza nedeniyle durması, işletmenin normal çalışma düzeninin dışında gerçekleşen olağandışı bir durumdur.
Maliyetlerin hangi fonksiyona veya döneme ait olduğunu belirlemek için olayın kök nedeni analiz edilmelidir.
2
Maliyetin maliyete mi yoksa gidere mi dönüşeceğine karar ver.
Üretim durduğu için bu süredeki sabit giderler (amortisman, personel ücreti) mamul maliyetine eklenemez; doğrudan dönem gideri/zararı yazılmalıdır.
Tam maliyet sistemi uygulanmıyorsa veya kapasite kullanım oranı düştüğünde boş kapasite maliyetleri sonuç hesaplarına aktarılır.
3
Uygun Tekdüzen Hesap Planı (THP) kodunu seç.
Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (680) hesabı seçilir.
THP'ye göre duruşlar, grev, lokavt veya teknik arızalar nedeniyle çalışmayan kısımların giderleri bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları Muhasebe Mantığı

İpuçları

1
Üretimin durması, bu süreçteki maliyetlerin ürün maliyetine (730) eklenemeyeceği anlamına gelir.
2
Duruşun bir arıza sonucu olması bu durumu 'olağandışı' kategorisine sokar.
3
Tekdüzen Hesap Planı'nda 'çalışmayan kapasite ve süreler' için özel olarak ayrılmış 68 grubundaki hesabı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Üretim durduğunda değil de, normalden az üretim yapıldığında (kapasite altı çalışma) oluşan farkların hangi hesapta izlendiğini araştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

İşletmenin 20262026 yılı faaliyet dönemi içerisinde gerçekleştirdiği veya tespit ettiği bazı mali işlemler şu şekildedir:

I. 20242024 yılına ait olduğu belirlenen ancak o dönemde kaydı unutulmuş olan 9.5009.500 TL tutarındaki pazarlama ve satış giderinin bu dönemde ödenmesi.
II. İşletme deposunda meydana gelen sel felaketi sonucunda, sigorta kapsamında bulunmayan 28.00028.000 TL maliyet bedelli ticari malın tamamen zayi olması.
III. 20252025 yılında satılan bir makinenin maliyet bedeli hesaplanırken yapılan hata sonucu o yılın kârının 6.0006.000 TL fazla hesaplandığının 20262026 yılında fark edilmesi.
IV. 20262026 yılı içerisinde vadesi gelen banka kredisi için ödenen 4.5004.500 TL tutarındaki faiz gideri.
V. 20242024 yılında açılan bir tazminat davasının 20262026 yılında işletme aleyhine sonuçlanması üzerine, 20252025 yılı sonunda ayrılan 15.00015.000 TL tutarındaki karşılığa ek olarak 8.0008.000 TL daha ödeme yapılması.
VI. Dönem sonu kasa sayımında tespit edilen 750750 TL tutarındaki noksanlığın nedeninin araştırılmasına rağmen bulunamaması üzerine gider kaydedilmesi.

Bu bilgilere göre, işletmenin 20262026 yılı dönem sonu kayıtlarında "681 Önceki Dönem Gider ve Zararları" hesabına borç kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 23.50023.500 TL

Cevap

İşletmenin 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabına borç kaydedeceği toplam tutar 23.50023.500 TL'dir.
Verilen işlemler analiz edildiğinde; I nolu işlem geçmiş döneme ait unutulmuş bir gider olduğu için (9.5009.500 TL), III nolu işlem geçmiş dönem kârını fazla gösteren bir hatanın düzeltilmesi olduğu için (6.0006.000 TL) ve V nolu işlem geçmiş döneme ilişkin ayrılan karşılığın yetersiz kalan ek ödemesi olduğu için (8.0008.000 TL) '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabına kaydedilir. Bu üç kalemin toplamı 23.50023.500 TL yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen işlemlerin hesap sınıflarını ve ilgili hesap kodlarını belirleyiniz.
I: 681, II: 689, III: 681, IV: 780, V: 681, VI: 689.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre giderlerin niteliklerine (olağan, olağandışı, finansman) ve dönemlerine göre ayrılması gerekir.
2
681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabına ait kalemleri seçiniz.
I (9.5009.500 TL), III (6.0006.000 TL) ve V (8.0008.000 TL).
Geçmiş dönemlere ait unutulan giderler (I), geçmiş dönem kârını etkileyen muhasebe hatalarının düzeltilmesi (III) ve önceki dönem karşılıklarının yetersiz kalan kısımları (V) bu hesapta izlenir.
3
Seçilen kalemlerin toplamını hesaplayınız.
9.500+6.000+8.000=23.5009.500 + 6.000 + 8.000 = 23.500 TL.
Hesabın borç tarafına kaydedilecek toplam tutar bu üç kalemin toplamıdır.

Anahtar Kavram

Olağandışı Giderlerin Sınıflandırılması (681 vs 689)

Daha Fazla Pratik

Karşılık iptalleri ve önceki dönemlere ait gelir farklarının '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında nasıl izlendiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 12Soru →

İşletme, 20242024 yılındaki bir ticari uyuşmazlık nedeniyle mahkemece 20262026 yılında kesinleşen 7.5007.500 TL tutarındaki tazminatı nakit olarak ödemiştir. Söz konusu tazminat için geçmiş yıllarda karşılık ayrılmadığı bilinmektedir. Buna göre, yapılan bu ödemenin borç kaydedileceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları

Cevap

Yapılan ödeme, geçmiş bir döneme (20242024 yılı) ait olup cari dönemde kesinleştiği ve daha önce karşılık ayrılmadığı için 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabında izlenmelidir.
Soruda belirtilen tazminat ödemesi 20242024 yılına ait bir uyuşmazlıktan kaynaklanmaktadır. Muhasebe standartlarına göre, önceki dönemlere ait olduğu halde cari dönemde kesinleşen veya faturası geç gelen giderler, cari dönemin faaliyet giderleriyle karıştırılmamalıdır. Bu nedenle bu tür kalemler '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin ait olduğu dönemi belirleyin.
Tazminata konu olay 20242024 yılına aittir.
Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği giderler ilgili oldukları dönemde kaydedilmelidir.
2
Cari dönemle (20262026) karşılaştırma yapın.
Gider cari dönemden önceki bir döneme aittir.
Geçmiş dönemde kaydedilmemiş giderlerin cari dönemde tespiti durumunda özel bir hesap kullanılması gerekir.
3
Uygun sonuç hesabını seçin.
681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabı borçlandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre geçmiş dönemlerle ilgili gider ve zararlar 681 numaralı hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı gereği, geçmiş dönemlere ait olup cari dönemde ortaya çıkan giderlerin 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabına kaydedilmesi.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmış olsaydı borçlandırılacak hesabın 372 veya 373 gibi karşılık hesapları olacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru →

İşletmenin deposunda meydana gelen ani bir su baskını sonucunda, maliyet bedeli 60.00060.000 TL olan ticari mallar tamamen zayi olmuştur. Söz konusu malların sigorta kapsamında olmadığı ve herhangi bir geri kazanım imkanının bulunmadığı teyit edilmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu olay sonucunda ortaya çıkan zararın muhasebeleştirilmesinde aşağıdaki hesaplardan hangisi borçlandırılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

Cevap

Olağanüstü bir durum olan su baskını nedeniyle oluşan zarar 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Doğru seçenek olan hesap, işletmenin ana faaliyeti dışındaki ve sürekliliği olmayan olaylardan doğan gider ve zararları temsil eder. Su baskını, deprem veya yangın gibi doğal afetler sonucunda meydana gelen ve sigorta tarafından karşılanmayan varlık kayıpları doğrudan bu hesabın borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini belirlemek
Su baskını arızi ve olağandışı bir olaydır.
İşletmenin normal faaliyet akışının bir parçası değildir.
2
İlgili gider/zarar hesabını seçmek
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı borçlandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre doğal afet kayıpları bu hesapta takip edilir.
3
Varlık azalışını kaydetmek
153 Ticari Mallar hesabı 60.00060.000 TL alacaklandırılır.
Varlık hesaplarındaki azalışlar alacak tarafına yazılır.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gider ve Zararların Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Olayın 'olağan' mı yoksa 'olağandışı' mı olduğunu düşünün.
2
Doğal afetler işletmenin her gün karşılaştığı rutin durumlar mıdır?
3
Nedeninin su baskını olduğu kesinleşmiş bir zarar için geçici hesapları kullanmanıza gerek yoktur.

Daha Fazla Pratik

Zarar sigorta tarafından karşılansaydı, tahsil edilen tutarın hangi hesapta (679) izleneceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

İşletmenin aktifinde 20.00020.000 TL maliyet bedeli ile kayıtlı olan ve henüz amortisman ayrılmamış bir makine, bölgede meydana gelen şiddetli bir deprem sonucunda tamamen kullanılamaz hale gelmiş ve hurdaya ayrılmıştır. Söz konusu makinenin sigorta kapsamında olmadığı bilindiğine göre, oluşan bu zarar aşağıdaki hesaplardan hangisinin borcuna kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

Cevap

Deprem sonucunda meydana gelen makine kaybı, işletmenin iradesi dışındaki olağandışı bir olay olduğundan '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabında takip edilmelidir.
Doğal afetler (deprem, sel, yangın vb.) sonucunda varlıklarda meydana gelen değer kayıpları ve giderler, işletmenin olağan faaliyetleri dışında gerçekleştiği için '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabının borç tarafına kaydedilerek sonuç hesaplarına aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
Zararın doğal bir afet (deprem) sonucu oluştuğu ve olağandışı bir durum olduğu tespit edilir.
Muhasebede giderlerin 'olağan' veya 'olağandışı' ayrımı, olayın tekrarlanabilirliğine ve faaliyetle doğrudan ilişkisine dayanır.
2
Dönemsellik kontrolü yapma
Olayın cari yılda meydana geldiği ve önceki dönemlerle bir ilişkisi olmadığı belirlenir.
Önceki dönem hesaplarının (681) kullanılabilmesi için giderin geçmiş yıllardan sarkmış olması gerekir.
3
Hesap kodunu belirleme
689 nolu hesabın borçlandırılmasına karar verilir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre varlık kayıpları ve olağandışı zararlar 689 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gider ve Zararların Sınıflandırılması
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru →

Bir üretim işletmesinde toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sırasında ilan edilen lokavt nedeniyle üretim faaliyetleri 2020 gün süreyle durdurulmuştur. Bu süre boyunca çalışılmayan kısımlara isabet eden 50.00050.000 TL tutarındaki sabit genel üretim giderlerinin kaydedileceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları

Cevap

Lokavt gibi olağandışı nedenlerle üretimin durması durumunda oluşan giderler 680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları hesabına kaydedilmelidir.
Doğru cevap olan 680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları hesabı; işletmenin üretim faaliyetlerinin grev, lokavt gibi iş uyuşmazlıkları veya doğal afet gibi olağandışı durumlar nedeniyle durması halinde, bu atıl süreye isabet eden sabit giderlerin kaydedildiği hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini belirle
Lokavt, üretimin olağandışı bir sebeple durmasına yol açan bir olaydır.
Muhasebede duruşun nedeni, maliyetin hangi hesapta izleneceğini belirler.
2
Tekdüzen Hesap Planı'ndaki ilgili hesabı seç
680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları hesabı tespit edildi.
Bu hesap; grev, lokavt, yangın, deprem veya büyük tamirat gibi nedenlerle çalışmayan kısımların giderlerini kapsar.

Anahtar Kavram

Boş kapasite ve çalışılmayan döneme ait giderlerin olağandışı niteliği

İpuçları

1
Üretim durduğunda oluşan bu gider, ürünün maliyetine mi eklenmeli yoksa doğrudan zarar mı yazılmalıdır?
2
Lokavt, işletmenin kontrolü dışındaki olağandışı bir durumdur ve 'çalışılmayan' bir dönemi temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu, makine arızası nedeniyle üretimin durması senaryosu üzerinden inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru →

İşletmenin 20262026 yılı faaliyet dönemi içerisinde gerçekleştirdiği bazı işlemler ve tespitleri şu şekildedir:

Noİşlem / Tespit Açıklaması
I20242024 yılında ödenmesi gereken ancak unutulduğu anlaşılan 5.0005.000 TL tutarındaki emlak vergisi, gecikme zammı ile birlikte toplam 6.5006.500 TL olarak nakden ödenmiştir.
IIİşletme deposunda gerçekleşen hırsızlık sonucu 8.0008.000 TL maliyet bedelli ticari mal çalınmış; sigorta şirketi, sözleşme şartlarının ihlali gerekçesiyle tazminat talebini reddetmiştir.
III20252025 yılı sonunda ayrılması gereken ancak sehven ayrılmayan 3.0003.000 TL tutarındaki kıdem tazminatı karşılığı, hatanın fark edilmesi üzerine 20262026 yılında kayıtlara alınmıştır.
IVDönem sonunda kasadaki yabancı paraların değerlemesi sonucunda 2.5002.500 TL tutarında olumsuz kur farkı (kur farkı zararı) oluşmuştur.

Buna göre, söz konusu işlemlerin sonucunda işletmenin 20262026 yılı Gelir Tablosu'nda "Olağandışı Gider ve Zararlar" (6868) grubunda raporlanacak toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17.50017.500

Cevap

İşletmenin 2026 yılı Gelir Tablosu'nda Olağandışı Gider ve Zararlar grubunda raporlanacak toplam tutar 17.50017.500 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin önceki dönemlerine ait olan vergi ve tazminat giderleri ile cari dönemdeki hırsızlık zararının toplamından oluşmaktadır. Bu kalemlerin tamamı Gelir Tablosu'nda 68 kodlu 'Olağandışı Gider ve Zararlar' grubunda (sırasıyla 681 ve 689 nolu hesaplarda) raporlanırken; kur farkı zararı gibi rutin finansal işlemler 65 kodlu 'Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar' grubunda yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
I. işlemin sınıflandırılması
6.5006.500 TL, 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabı.
Geçmiş yıllara (2024) ait olan ancak bu dönemde ortaya çıkan/ödenen giderler bu hesapta izlenir.
2
II. işlemin sınıflandırılması
8.0008.000 TL, 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı.
Hırsızlık gibi olağandışı olaylardan kaynaklanan ve sigorta tarafından karşılanmayan zararlar bu hesapta izlenir.
3
III. işlemin sınıflandırılması
3.0003.000 TL, 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabı.
Önceki dönemde (2025) ayrılması unutulan karşılıkların cari dönemde (2026) kayda alınması önceki dönem gideri niteliğindedir.
4
IV. işlemin sınıflandırılması
2.5002.500 TL, 656 Kambiyo Zararları hesabı.
Kur farkı zararları işletmenin süreklilik arz eden mali faaliyetleri kapsamında 'Olağan Gider ve Zarar' grubunda (65) yer alır.
5
68 grubunun toplamının hesaplanması
6.500+8.000+3.000=17.5006.500 + 8.000 + 3.000 = 17.500 TL.
Yalnızca 68 grubuna (Olağandışı) dahil olan hesapların tutarları toplanır.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gider ve Zararlar (68 Grubu) ve Olağan Gider Ayrımı
Soru 17Soru →

İşletme, 20242024 yılı başında 200.000200.000 TL maliyet bedeli ile satın aldığı bir taşıt için 55 yıl faydalı ömür üzerinden normal amortisman yöntemiyle amortisman ayırmaya karar vermiştir. İşletme, 20242024 ve 20252025 yıllarında amortisman hesaplamalarını yapmış olmasına rağmen, bu tutarların muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığını 20262026 yılı Mart ayında yapılan bir denetim sırasında tespit etmiştir.

Buna göre, 20262026 yılında yapılacak düzeltme kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisi ve hangi tutarla borçlandırılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80.00080.000 TL - 681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları

Cevap

80.00080.000 TL tutarındaki geçmiş dönem amortisman giderleri, 20262026 yılında '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Muhasebenin temel kavramlarından dönemsellik gereği, her dönemin gideri kendi döneminde kaydedilmelidir. Ancak bir hata veya unutma sonucu geçmiş yıllara (2024 ve 2025) ait giderler cari dönemde (2026) fark edilirse, bu tutarlar '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabında muhasebeleştirilir. Bu soruda iki yıllık amortisman payı (40.000+40.000=80.00040.000 + 40.000 = 80.000 TL) bu hesaba borç yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık amortisman payının hesaplanması
200.000/5=40.000200.000 / 5 = 40.000 TL
Normal amortisman yöntemine göre maliyet bedeli faydalı ömre bölünür.
2
Kayıtlara alınmayan geçmiş yıl sayısının belirlenmesi
20242024 ve 20252025 yılları (22 yıl)
Hata 2026 yılında tespit edildiği için 2024 ve 2025 yılları 'önceki dönem' kapsamına girer.
3
Toplam düzeltme tutarının hesaplanması
40.000×2=80.00040.000 \times 2 = 80.000 TL
Her iki yıla ait payın toplamı kadar düzeltme yapılmalıdır.
4
Düzeltme hesabının belirlenmesi
681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları
Tekdüzen Hesap Planı'na göre geçmiş dönemlere ait unutulan giderler bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gider ve Zararları (681)

İpuçları

1
Amortismanın kaç yıl boyunca kaydedilmediğini ve yıllık tutarını hesaplayın.
2
Cari yılda (2026) tespit edilen ancak geçmiş yıllara (2024-2025) ait olan giderler için hangi özel sonuç hesabının kullanıldığını hatırlayın.
3
Yıllık amortisman 40.00040.000 TL'dir. Toplam iki yıl için 80.00080.000 TL tutarında düzeltme yapılmalı ve bu tutar 'Önceki Dönem' vurgusu yapan hesaba yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş dönemlerde fazla kaydedilen bir giderin (veya eksik kaydedilen gelirin) cari dönemde tespiti durumunda hangi hesabın kullanılacağını (671) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru →

İşletmenin 20262026 yılı hesap dönemine ait kayıtları incelenirken, 20252025 yılında alınmış olan 15.00015.000 TL tutarındaki bir danışmanlık hizmeti faturasının sehven muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Aynı çalışma döneminde işletme deposunda meydana gelen küçük çaplı bir yangın sonucunda, maliyet bedeli 5.0005.000 TL olan ve sigortalanmamış ticari malın tamamen zayi olduğu belirlenmiştir. Bu olayların muhasebe kaydında borçlandırılması gereken hesaplar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları ve 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

Cevap

İşletmenin geçmiş döneme ait unutulan faturası için 681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları, cari dönemdeki yangın zayiatı için ise 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı borçlandırılmalıdır.
Doğru yanıt, her iki işlemin de niteliğine uygun hesapları içermektedir. 20252025 yılına ait unutulan fatura dönemsellik ilkesi gereği 'Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabına, sigortasız ve telafisi mümkün olmayan yangın zayiatı ise 'Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Geçmiş döneme ait işlemin analiz edilmesi
15.00015.000 TL tutarındaki fatura 2025 yılına aittir ancak 2026 yılında fark edilmiştir.
Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, cari döneme ait olmayan ancak bu dönemde ortaya çıkan giderler '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabında izlenir.
2
Cari dönemdeki olağandışı olayın analiz edilmesi
Yangın sonucu 5.0005.000 TL değerinde mal zayi olmuştur.
Yangın, deprem, su baskını gibi arızi ve işletmenin normal faaliyeti dışında gerçekleşen kayıplar '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına kaydedilir.
3
Muhasebe kaydının birleştirilmesi
681 borç 15.00015.000 TL, 689 borç 5.0005.000 TL.
Her iki kalem de işletme için bir gider/zarar niteliği taşıdığından ilgili hesapların borç tarafına kayıt yapılır.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gider ve Zararların Sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 19Soru →

İşletmenin 20262026 yılı hesap dönemi sonunda yapılan incelemeler ve envanter çalışmaları neticesinde aşağıdaki hususlar saptanmıştır:

- 20252025 yılına ait olduğu belirlenen 14.00014.000 TL tutarındaki tahvil faiz giderinin, ilgili dönemde tahakkuk kaydının yapılmadığı ve 20262026 yılında nakden ödendiği tespit edilmiştir.
- İşletmenin kasasında saptanan 6.0006.000 TL'lik sayım noksanlığının nedeni araştırılmasına rağmen bulunamamış ve dönem sonu itibarıyla bu tutarın zarar hesaplarına aktarılmasına karar verilmiştir.
- 20252025 yılında bir eski çalışan tarafından açılan kıdem tazminatı davası için ihtiyatlılık kavramı gereği 20.00020.000 TL tutarında karşılık ayrılmıştır. 20262026 yılında sonuçlanan dava neticesinde mahkeme işletmenin 28.00028.000 TL tazminat ödemesine hükmetmiş ve ödeme gerçekleştirilmiştir.

Buna göre, işletmenin 20262026 yılı gelir tablosunda yer alacak 'Olağandışı Gider ve Zararlar' (6868) hesap grubuna borç kaydedilmesi gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 28.00028.000 TL

Cevap

İşletmenin 20262026 yılında 'Olağandışı Gider ve Zararlar' grubuna borç kaydedeceği toplam tutar 28.00028.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 28.00028.000 TL tutarı; 20252025 yılına ait unutulan faiz gideri için 14.00014.000 TL (681681), nedeni bulunamayan kasa noksanlığı için 6.0006.000 TL (689689) ve tazminat davasında önceden ayrılan karşılığı aşan 8.0008.000 TL (681681) farkın toplamıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemden sarkan tahvil faiz giderini sınıflandır
14.00014.000 TL borç kaydı (681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları)
Dönemsellik kavramı gereği, geçmiş bir döneme ait olup bu dönemde ortaya çıkan giderler olağandışı nitelik taşır.
2
Kasa sayım noksanlığını dönem sonunda kapat
6.0006.000 TL borç kaydı (689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar)
Noksanlığın nedeni bulunamadığında ve dönem sonu envanterinde zarar yazılmasına karar verildiğinde olağandışı gider olarak kaydedilir.
3
Tazminat davası ödemesinin karşılığı aşan kısmını hesapla
28.000−20.000=8.00028.000 - 20.000 = 8.000 TL borç kaydı (681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları)
Daha önce ayrılan karşılık davanın asıl giderini (tahakkukunu) temsil eder; fark ise tahmin hatasından kaynaklanan bir önceki dönem gideridir.
4
Toplam tutarı hesapla
14.000+6.000+8.000=28.00014.000 + 6.000 + 8.000 = 28.000 TL
6868 grubuna ait tüm alt hesapların (681681 ve 689689) borç toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Olağandışı gider ve zararlar, işletmenin olağan faaliyetleri dışındaki olaylardan (hırsızlık, noksanlık vb.) veya geçmiş dönemlerin hatalarından kaynaklanan kalemleri kapsar.

Daha Fazla Pratik

Karşılık iptalleri durumunda '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının kullanımını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 20Soru →

İşletmenin 20262026 yılı faaliyet dönemi içerisinde gerçekleşen bazı olaylar ve yapılan envanter tespitleri şu şekildedir:

1. 20252025 yılına ait olduğu halde işletmeye 20262026 yılında tebliğ edilen 14.00014.000 TL tutarındaki çevre temizlik vergisi ve cezası nakit olarak ödenmiştir.
2. İşletmede uygulanan lokavt nedeniyle fabrikada 1515 gün boyunca üretim yapılamamış ve bu süreye isabet eden sabit genel üretim giderleri 26.00026.000 TL olarak hesaplanmıştır.
3. 20252025 yılı sonunda ayrılması unutulan 10.00010.000 TL tutarındaki şüpheli ticari alacak karşılığı 20262026 yılı içerisinde fark edilerek kayda alınmıştır.
4. Dönem sonu sayımında tespit edilen 6.0006.000 TL'lik kasa noksanının nedeni, yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamamıştır.

Buna göre, işletmenin 20262026 yılı gelir tablosunda raporlayacağı toplam "Olağandışı Gider ve Zararlar" (6868 grubu) tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 56.00056.000

Cevap

İşletmenin raporlayacağı toplam olağandışı gider ve zararlar tutarı 56.00056.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 56.00056.000 TL tutarı; 14.00014.000 TL tutarındaki önceki dönem vergi gideri, 26.00026.000 TL tutarındaki çalışmayan kısım gideri, 10.00010.000 TL tutarındaki önceki dönem karşılık gideri ve 6.0006.000 TL tutarındaki nedeni bulunamayan sayım noksanının toplamından oluşmaktadır. Bu kalemlerin tamamı Gelir Tablosu'nun 68 nolu 'Olağandışı Gider ve Zararlar' grubunda yer alan alt hesaplarda raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Geçmiş döneme ait vergi ve ceza tutarını sınıflandırın.
14.00014.000 TL, "681 Önceki Dönem Gider ve Zararları" hesabına kaydedilir.
Önceki dönemlere ait olan ve bu dönemde kesinleşen giderler bu hesapta izlenir.
2
Lokavt nedeniyle oluşan çalışmayan kısım giderlerini belirleyin.
26.00026.000 TL, "680 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları" hesabına kaydedilir.
Grev, lokavt veya duruş gibi olağandışı nedenlerle üretim yapılmayan dönemlere ait sabit giderler bu hesaba alınır.
3
Unutulan şüpheli alacak karşılığını değerlendirin.
10.00010.000 TL, "681 Önceki Dönem Gider ve Zararları" hesabına kaydedilir.
Geçmiş dönemlerde ayrılması unutulan gider kalemleri cari dönemde fark edildiğinde önceki dönem gideri sayılır.
4
Nedeni bulunamayan kasa noksanını dönem sonunda kapatın.
6.0006.000 TL, "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına kaydedilir.
Sayım noksanlarının nedeni bulunamazsa dönem sonunda bu hesap aracılığıyla zarar yazılır.
5
68 grubundaki tüm tutarları toplayın.
14.000+26.000+10.000+6.000=56.00014.000 + 26.000 + 10.000 + 6.000 = 56.000 TL.
Soruda 68 grubuna ait tüm hesapların toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gider ve Zararlar (68 Grubu) hesapları; işletmenin olağan faaliyetleri dışındaki, arızi nitelikteki veya geçmiş dönemlere ait giderleri kapsar.

İpuçları

1
Grev, lokavt ve doğal afet gibi durumlar her zaman 'Olağandışı' başlığı altında değerlendirilir.
2
Geçmiş yıllara ait olduğu halde bu yıl kayda alınan her türlü gider 681 hesabına gider.
3
680, 681 ve 689 hesaplarının bakiyelerini ayrı ayrı hesaplayıp toplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, bu giderlerin hangilerinin 'Kanunen Kabul Edilmeyen Gider' (KKEG) niteliği taşıyabileceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki