Satış İndirimleri Hesapları

25 soru

Soru 1Soru

İşletme, 300.000300.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç bedelle veresiye olarak satmıştır. Satış sözleşmesinde, ödemenin 10 gün içinde yapılması durumunda %3\%3 oranında nakit iskontosu (kasa iskontosu) uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Alıcı, borcunun tamamını 7. günde banka aracılığıyla ödeyerek iskontodan yararlanmıştır. Buna göre, işletmenin tahsilat sırasında yapacağı yevmiye kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları 9.0009.000 TL ve 191 İndirilecek KDV 1.8001.800 TL

Cevap

İşletmenin yapacağı kayıtta 611 Satış İskontoları hesabı 9.0009.000 TL ve 191 İndirilecek KDV hesabı 1.8001.800 TL borçlandırılmalıdır.
Doğru cevap, kasa iskontosunun niteliğine ve KDV mevzuatına uygun olarak 611 Satış İskontoları hesabına ana bedeli, 191 İndirilecek KDV hesabına ise vergi farkını kaydeden seçenektir. Satış sonrasında ortaya çıkan ve mal iadesi dışındaki bu tür indirimler doğrudan hasılattan düşülmez, aksine eksi karakterli bir gelir tablosu hesabı olan 611 nolu hesapta takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesapla
300.000×0,03=9.000300.000 \times 0,03 = 9.000 TL
Sözleşmede belirtilen %3 oranındaki kasa iskontosu, KDV hariç satış tutarı üzerinden hesaplanır.
2
İskonto üzerinden düzeltilecek KDV tutarını hesapla
9.000×0,20=1.8009.000 \times 0,20 = 1.800 TL
Yapılan indirim, daha önce hesaplanan KDV'nin de azalmasına neden olur. Bu azalma 191 İndirilecek KDV hesabında izlenir.
3
Banka yoluyla tahsil edilecek net tutarı belirle
(300.000+60.000)(9.000+1.800)=349.200(300.000 + 60.000) - (9.000 + 1.800) = 349.200 TL
Alıcının toplam borcundan (iskonto + KDV düzeltmesi) kadar indirim yapıldıktan sonra kalan tutar tahsil edilir.
4
Yevmiye kaydının borç tarafını oluştur
102 Bankalar (Borç) 349.200 TL, 611 Satış İskontoları (Borç) 9.000 TL, 191 İndirilecek KDV (Borç) 1.800 TL
Kasa iskontosu 611 nolu hesapta izlenir ve eksi karakterli olduğu için borç taraflıdır.

Anahtar Kavram

Kasa iskontosu (nakit iskontosu), satış gerçekleştikten sonra ödemenin vadesinden önce yapılması nedeniyle tanınan bir indirimdir ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre 611 Satış İskontoları hesabında izlenir.

İpuçları

1
Kasa iskontosu, satış iadesinden farklı bir hesaba kaydedilir.
2
Satış iskontosu tutarını sadece KDV hariç bedel üzerinden hesaplamalısın.
3
İskonto yapıldığında hem 611 hem de KDV düzeltmesi için 191 hesabı borçlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Satış iskontosu ile alış iskontosu (153 nolu hesabı ilgilendiren) arasındaki farkları inceleyerek kayıt mantığını pekiştirebilirsin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru

İşletme, 200.000200.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç veresiye olarak satmıştır. Satıştan bir hafta sonra alıcı, malların 40.00040.000 TL'lik kısmını kalite standartlarına uymadığı gerekçesiyle iade etmiş; işletme bu iadeyi kabul ederek ilgili tutarı alıcının borcundan düşmüştür. Kalan mallar için ise alıcıya, malları muhafaza etmesi karşılığında %10\%10 oranında bir fiyat indirimi (iskonto) yapılmıştır. Ayrıca, alıcının borcunun tamamını vadesinden önce ödemesi durumunda, kalan net borç tutarı (KDV hariç) üzerinden %5\%5 oranında ilave bir nakit iskontosu uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Alıcı, söz konusu ödemeyi vadesinden önce gerçekleştirmiştir.

Bu bilgilere göre, Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde işletmenin bu işlemler sonucunda "Satış İndirimleri" grubunda raporlayacağı toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 63.20063.200

Cevap

63.20063.200 TL (İade ve her iki iskontonun toplamı)
Satış İndirimleri tutarı, işletmenin brüt satış hasılatından vazgeçtiği unsurların toplamıdır. Bu soruda üç farklı indirim unsuru bulunmaktadır: Birincisi doğrudan mal iadesi olan 40.00040.000 TL (610), ikincisi malın mülkiyeti alıcıda kalmasına rağmen yapılan fiyat indirimi olan 16.00016.000 TL (160.000×%10160.000 \times \%10) ve üçüncüsü ise tahsilat aşamasında gerçekleşen nakit iskontosu olan 7.2007.200 TL'dir (144.000×%5144.000 \times \%5). Bu üç kalem toplandığında, gelir tablosunun satış indirimleri bölümünde raporlanacak toplam tutar 63.20063.200 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Satış iadesi tutarının belirlenmesi
40.00040.000 TL
Alıcının kalite nedeniyle iade ettiği mallar 610 Satış İadeleri hesabında izlenir.
2
Fiyat iskontosunun hesaplanması
16.00016.000 TL
İade sonrası kalan tutar: 200.00040.000=160.000200.000 - 40.000 = 160.000 TL. Bu tutar üzerinden %10\%10 indirim: 160.000×0,10=16.000160.000 \times 0,10 = 16.000 TL (611 Satış İskontoları).
3
Nakit (kasa) iskontosunun hesaplanması
7.2007.200 TL
İade ve fiyat indirimi sonrası kalan matrah: 160.00016.000=144.000160.000 - 16.000 = 144.000 TL. Erken ödeme indirimi: 144.000×0,05=7.200144.000 \times 0,05 = 7.200 TL (611 Satış İskontoları).
4
Toplam satış indirimlerinin hesaplanması
63.20063.200 TL
Toplam = Satış İadesi + Fiyat İskontosu + Nakit İskontosu = 40.000+16.000+7.200=63.20040.000 + 16.000 + 7.200 = 63.200 TL.

Anahtar Kavram

Satış İndirimleri (61) grubunda yer alan 610, 611 ve 612 nolu hesaplar, Brüt Satışlar tutarından indirilerek Net Satışlara ulaşılmasını sağlar.

Daha Fazla Pratik

İadelerin ve iskontoların KDV beyannamesindeki etkilerini (191 ve 391 hesaplar arası dengeyi) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 3Soru

İşletme, 400.000400.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç bedelle veresiye olarak satmıştır. Satıştan bir hafta sonra alıcı, malların %12,5\%12,5'lik kısmını kalite standartlarına uymadığı gerekçesiyle iade etmiş ve iade tutarı alıcının borcundan mahsup edilmiştir. İade işleminin ardından alıcı, kalan borcunu vadesinden önce ödediği için işletme tarafından toplam borç üzerinden %10\%10 oranında nakit iskontosu uygulanmış ve tahsilat banka aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.

Bu bilgilere göre, nakit iskontosu ve tahsilatın yapıldığı tarihte yapılması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar 378.000378.000 TL, 611 Satış İskontoları 35.00035.000 TL, 191 İndirilecek KDV 7.0007.000 TL

Cevap

İskonto ve tahsilat kaydında 102 Bankalar hesabı 378.000378.000 TL, 611 Satış İskontoları hesabı 35.00035.000 TL ve 191 İndirilecek KDV hesabı 7.0007.000 TL borçlandırılmalıdır.
Doğru yanıt, alıcının iade sonrası kalan 420.000420.000 TL'lik toplam borcu üzerinden %10\%10 iskonto hesaplanmasını (42.00042.000 TL) ve bu tutarın iç yüzde yöntemiyle KDV'den arındırılarak (35.00035.000 TL matrah, 7.0007.000 TL KDV) kaydedilmesini içermektedir. Tahsil edilen tutar ise borcun iskonto sonrası kalan kısmı olan 378.000378.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki toplam alacağın ve iade tutarının hesaplanması
Alacak: 400.000+%20400.000 + \%20 KDV = 480.000480.000 TL; İade: 400.000×%12,5=50.000400.000 \times \%12,5 = 50.000 TL (KDV hariç).
Kalan borcu bulmak için satış ve iade tutarları netleştirilmelidir.
2
İade sonrası kalan net borcun (Alıcılar bakiyesi) hesaplanması
İade Tutarı (KDV dahil): 50.000×1,20=60.00050.000 \times 1,20 = 60.000 TL. Kalan Borç: 480.00060.000=420.000480.000 - 60.000 = 420.000 TL.
İskonto, alıcının işletmeye olan güncel toplam borcu üzerinden uygulanacaktır.
3
Nakit iskontosu ve KDV tutarlarının ayrıştırılması
Toplam İskonto: 420.000×%10=42.000420.000 \times \%10 = 42.000 TL. İskonto Matrahı (611): 42.000/1,20=35.00042.000 / 1,20 = 35.000 TL. İskonto KDV (191): 42.00035.000=7.00042.000 - 35.000 = 7.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı ve KDV mevzuatı gereği, satış iskontoları KDV'den arındırılarak kaydedilmeli ve ilgili KDV tutarı indirim konusu yapılmalıdır.
4
Tahsil edilen net nakit tutarının bulunması
Tahsilat: 420.00042.000=378.000420.000 - 42.000 = 378.000 TL.
Alıcının ödemesi gereken tutar, iskonto düşüldükten sonraki net değerdir.

Anahtar Kavram

Kasa iskontolarının (nakit iskontoları) muhasebeleştirilmesi ve KDV düzeltmesi.
Soru 4Soru

İşletme, daha önce 600.000600.000 TL + %20\%20 KDV bedelle veresiye (kredili) olarak sattığı ticari malların bir kısmında kalite düşüklüğü tespit edilmesi üzerine, alıcıya 60.00060.000 TL + %20\%20 KDV tutarında bir fiyat indirimi (fiyat farkı) yapılması konusunda anlaşmıştır. Alıcı, bu indirimden sonra kalan borcunun tamamını vadesinden önce ödeyerek %5\%5 oranındaki nakit iskontosundan (kasa iskontosu) yararlanmış ve ödemeyi banka aracılığıyla gerçekleştirmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı yevmiye kaydında "611 Satış İskontoları" ve "612 Diğer İndirimler" hesaplarına kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları: 27.00027.000 TL; 612 Diğer İndirimler: 60.00060.000 TL

Cevap

İşletmenin yapacağı kayıtta 611 Satış İskontoları hesabına 27.00027.000 TL, 612 Diğer İndirimler hesabına ise 60.00060.000 TL borç kaydedilmelidir.
Satıştan sonra ortaya çıkan fiyat farkları 612 Diğer İndirimler hesabında, erken ödeme (kasa) iskontoları ise 611 Satış İskontoları hesabında izlenir. İşlemde öncelikle 60.00060.000 TL'lik fiyat farkı oluşmuş, ardından kalan 540.000540.000 TL (600.00060.000600.000 - 60.000) üzerinden %5\%5 oranında (27.00027.000 TL) kasa iskontosu uygulanmıştır. Bu nedenle doğru seçenek 611 için 27.00027.000 TL ve 612 için 60.00060.000 TL değerlerini içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiyat farkı tutarının belirlenmesi
60.00060.000 TL
Kalite düşüklüğü nedeniyle yapılan fiyat indirimi, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 612 Diğer İndirimler hesabında izlenir.
2
İskontoya esas kalan borç matrahının hesaplanması
600.00060.000=540.000600.000 - 60.000 = 540.000 TL
Kasa iskontosu, alıcının ödeyeceği kalan net ana borç tutarı üzerinden hesaplanır.
3
Kasa iskontosu tutarının hesaplanması
540.000×0,05=27.000540.000 \times 0,05 = 27.000 TL
Erken ödeme nedeniyle sağlanan %5\%5 oranındaki indirim 611 Satış İskontoları hesabına kaydedilir.
4
KDV düzeltmelerinin hesaplanması
191 İndirilecek KDV: (60.000+27.000)×0,20=17.400(60.000 + 27.000) \times 0,20 = 17.400 TL
Satıştan yapılan indirimler, işletmenin hesaplanan KDV yükünü azalttığı için 191 İndirilecek KDV hesabı borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Satış indirimleri hesapları arasındaki farklar ve kademeli hesaplama mantığı

Daha Fazla Pratik

Satıştan iadeler (610) ile fiyat farkı (612) arasındaki farkları belirlemek için fiziki ürün hareketinin olup olmadığını kontrol edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

İşletme, daha önce veresiye (kredili) olarak 100.000100.000 TL + %20\%20 KDV bedelle sattığı ticari malların 10.00010.000 TL'lik kısmını, malların istenen kalite standartlarına uygun olmaması nedeniyle alıcıdan iade almıştır. KDV tutarı alıcının borcundan düşülmüştür. Bu bilgilere göre, söz konusu iade işleminin kaydedileceği yevmiye maddesinde borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 610 Satıştan İadeler Hesabı

Cevap

İade edilen mal bedelinin hasılattan düşülmesi için 610 Satıştan İadeler Hesabı borçlandırılmalıdır.
Satılan malların işletmeye geri dönmesi (iade alınması) durumunda, brüt satış tutarını değiştirmeden net satışlara ulaşabilmek için iade bedeli 610 Satıştan İadeler hesabının borcuna kaydedilir. Bu hesap, gelir tablosunda 'Brüt Satışlar' bölümünden indirim olarak yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Satış İadesi
Müşterinin kusurlu malı geri vermesi bir satış iadesi işlemidir.
2
Kullanılacak hesabı tespit et
610 Satıştan İadeler
Tekdüzen Hesap Planı'na göre satıştan iadeler bu hesapta izlenir.
3
Hesabın işleyiş kuralını uygula
Borç kaydı
Satış indirimleri hesapları (610, 611, 612), brüt satışları azaltan unsurlar olduğu için borç tarafında artış gösterirler.

Anahtar Kavram

Satış İndirimleri ve 610 Hesabının İşleyişi

Daha Fazla Pratik

İade işleminin KDV ve stok maliyeti düzeltme kayıtlarını içeren bütünleşik bir yevmiye maddesi örneğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru

İşletme, daha önce kredili (veresiye) olarak sattığı %20\%20 KDV hariç 200.000200.000 TL tutarındaki ticari malların bir kısmında, alıcının sipariş formundaki teknik özelliklere uygun olmayan detaylar tespit etmesi üzerine; malların iadesi yerine alıcıya 15.00015.000 TL (KDV hariç) tutarında bir 'fiyat farkı' indirimi yapılmasını teklif etmiş ve taraflar bu konuda mutabık kalmıştır.

Buna göre, işletmenin bu fiyat farkı indirimine ilişkin yapacağı yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 612 Diğer İndirimler Hesabı: 15.00015.000 TL

Cevap

İşlem, mal iadesi veya ödeme kolaylığı iskontosu olmayıp bir teknik özellik uyuşmazlığına dayalı fiyat farkı olduğundan '612 Diğer İndirimler Hesabı' 15.00015.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru cevap, işlemin niteliği gereği 612 Diğer İndirimler hesabının kullanılmasını ifade eden seçenektir. İşletme malları geri almadığı için bu bir iade değildir. Alıcı vadesinden önce ödeme yaptığı için değil, malın özelliğindeki kusur/farklılık nedeniyle indirim yapıldığı için bu bir nakit iskontosu (611) da değildir. THP uyarınca bu tür fiyat farkları 612 hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin.
Alıcı malları iade etmemiş, ancak teknik uyuşmazlık nedeniyle fiyatta mutabık kalınan bir indirim yapılmıştır.
Muhasebe kaydında kullanılacak doğru hesabı seçmek için işlemin iade mi, nakit iskontosu mu yoksa fiyat farkı mı olduğunu saptamak gerekir.
2
Tekdüzen Hesap Planı'na (THP) göre ilgili hesabı seçin.
Bu tür fiyat farkları '612 Diğer İndirimler' hesabında takip edilir.
610 iadeler, 611 ise ödeme/miktar iskontoları içindir; bunların dışındaki indirimler 612'ye kaydedilir.
3
Hesabın işleyiş yönünü ve tutarını belirleyin.
Satış İndirimleri grubundaki hesaplar gelir tablosunda negatiftir ve borç tarafına kaydedilir. Tutar ise KDV hariç 15.00015.000 TL'dir.
Gelir azaltıcı işlemler ilgili indirim hesaplarının borçlandırılmasını gerektirir. KDV ise ayrıca 191 İndirilecek KDV hesabına kaydedilerek düzeltilir.

Anahtar Kavram

612 Diğer İndirimler Hesabı, satışla ilgili olarak iade veya iskonto kapsamı dışında kalan fiyat farkı gibi indirimlerin izlendiği hesaptır.

İpuçları

1
Satış İndirimleri grubu (610, 611, 612) arasındaki farklara odaklanın.
2
Malın fiziken geri gelip gelmediğini kontrol edin. Geri gelmiyorsa bu bir iade değildir.
3
Nitelik farkı veya kalite kusuru nedeniyle yapılan indirimlerin (fiyat farklarının) özel olarak takip edildiği hesabı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Satış İndirimleri grubundaki hesapların dönem sonunda hangi hesaba devredilerek kapatıldığını incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

İşletme, daha önce 250.000250.000 TL + %20\%20 KDV bedelle kredili (veresiye) olarak sattığı ticari malların bedelinin vadesinden önce ödenmesi üzerine alıcıya %6\%6 oranında bir kasa iskontosu uygulamıştır. Söz konusu iskonto tutarı ve ilgili KDV, alıcının borcundan mahsup edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları: 15.00015.000 TL ve 191 İndirilecek KDV: 3.0003.000 TL

Cevap

611 Satış İskontoları hesabı 15.000 TL ve 191 İndirilecek KDV hesabı 3.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Satıştan sonra, özellikle ödemenin vadesinden önce yapılması (nakit ödeme kolaylığı) nedeniyle yapılan indirimler '611 Satış İskontoları' hesabında izlenir. Bu hesap bir gelir tablosu düzenleyici hesap olup borç bakiyesi verir. Ayrıca Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca, matrahta meydana gelen azalışlar için '191 İndirilecek KDV' hesabı borçlandırılarak gerekli düzeltme yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarının hesaplanması
250.000×0,06=15.000250.000 \times 0,06 = 15.000 TL
Kasa iskontosu brüt satış tutarı üzerinden hesaplanır.
2
İndirilecek KDV tutarının hesaplanması
15.000×0,20=3.00015.000 \times 0,20 = 3.000 TL
İskonto nedeniyle azalan satış bedeline ait KDV'nin düzeltilmesi gerekir.
3
Hesap seçimi ve yevmiye kaydının oluşturulması
611 (Borç), 191 (Borç), 120 (Alacak)
Satış indirimleri hesapları gelir tablosunda satışları düzenleyen (-) karakterli hesaplar olduğu için borç taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Satış İndirimlerinin Muhasebeleştirilmesi ve Kasa İskontosu Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV hariç 400.000400.000 TL tutarındaki ticari malı kredili (veresiye) olarak satmıştır. Malların teslimatından sonra alıcı, malların bir kısmının sözleşme şartlarında belirtilen kalite standartlarına uymadığını belirterek şikayette bulunmuştur. İşletme, malların iade edilmemesi şartıyla 50.00050.000 TL'lik kısım üzerinden %20\%20 oranında bir fiyat indirimi (fiyat farkı) uygulanmasını kabul etmiş ve ilgili tutarı alıcının hesabından düşmüştür. Buna göre, bu fiyat farkının uygulanmasına ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 612 Diğer İndirimler hesabı 10.00010.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Kalite standartlarına uyulmaması nedeniyle yapılan ve mal iadesi gerçekleşmeyen fiyat farkı uygulamalarında 612 Diğer İndirimler hesabı 10.00010.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Satılan malların kalite standartlarına uymaması gibi nedenlerle ortaya çıkan fiyat farkları, mallar iade edilmediği sürece '612 Diğer İndirimler' hesabında takip edilir. Hesaplanan 10.00010.000 TL'lik indirim tutarı, bu hesabın borcuna kaydedilerek net satış tutarının hesaplanmasında kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
İndirim türünü belirleme
612 Diğer İndirimler Hesabı
Satılan malların evsafına uygun olmaması (kalite düşüklüğü) nedeniyle, mallar iade alınmadan yapılan fiyat indirimleri Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu hesapta izlenir.
2
İndirim tutarını hesaplama
10.00010.000 TL
Hatalı olduğu belirtilen 50.00050.000 TL'lik kısım üzerinden %20\%20 indirim uygulanmıştır: 50.000×0,20=10.00050.000 \times 0,20 = 10.000 TL.
3
Kayıt yönünü ve tutarı netleştirme
Borç tarafı, 10.00010.000 TL
Satış indirimleri hesapları (610, 611, 612) gelir tablosunda satışları düzenleyici (eksi) karakterli hesaplar olup, artışları borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Satış İndirimleri ve Fiyat Farkları

İpuçları

1
Malların fiziksel olarak iade edilip edilmediğine dikkat edin.
2
Fiyat farkı ve miktar iskontosu gibi durumlar 61x grubundaki hangi özel hesapta izlenir?
3
İndirim tutarı, etkilenen mal bedeli (50.00050.000 TL) üzerinden hesaplanmalı ve KDV hariç olarak kaydedilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Satış iskontolarının (611) hangi durumlarda 612 yerine tercih edildiğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

Bir işletme, daha önce veresiye (kredili) olarak sattığı 60.00060.000 TL tutarındaki ticari malların bedelini vadesinden önce tahsil ettiği için alıcıya %5\%5 oranında bir kasa iskontosu uygulamıştır. Bu işlemin muhasebeleştirilmesiyle ilgili yapılacak kayıtta, uygulanan iskonto tutarı aşağıdaki hesapların hangisinin borcuna kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları Hesabı

Cevap

Uygulanan kasa iskontosu tutarı 611 Satış İskontoları Hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmelerin, alıcıların borçlarını vadesinden önce ödemelerini teşvik etmek amacıyla uyguladıkları nakit (kasa) iskontoları, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '611 Satış İskontoları Hesabı'nda takip edilir. Bu hesap bir 'indirim' hesabı olduğu için brüt satışları azaltıcı etki yapar ve artışları hesabın borç tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesaplayınız.
60.000×0,05=3.00060.000 \times 0,05 = 3.000 TL
İşletmenin alıcıya sağladığı indirim miktarını belirlemek gerekir.
2
İşlemin niteliğini belirleyiniz.
Kasa (Nakit) İskontosu
Vadesinden önce ödeme yapıldığı için uygulanan indirimler muhasebe standartlarına göre kasa iskontosu olarak tanımlanır.
3
İlgili hesabı seçiniz ve kayıt yönünü belirleyiniz.
611 Satış İskontoları Hesabı (Borç)
Satış indirimleri hesapları (61 grubu), brüt satışları azaltan unsurlar olduğu için artış gösterdiklerinde borç taraflı çalışırlar.

Anahtar Kavram

Kasa İskontolarının Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşlem bir 'nakit iskontosu' (early payment discount) niteliğindedir.
2
Brüt satışları azaltan 61 grubundaki hesapları düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'fiyat farkı' (price difference) senaryosunu inceleyerek 612 hesabının kullanımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru

Ankara A.Ş., %20\%20 KDV hariç 600.000600.000 TL tutarındaki ticari malı veresiye (kredili) olarak satmıştır. Malların tesliminden bir hafta sonra gerçekleşen olaylar şöyledir:

- Alıcı, siparişe uygun olmadığı gerekçesiyle malların 60.00060.000 TL'lik (KDV hariç) kısmını iade etmiştir.
- Kalan malların bir kısmındaki hafif hasar nedeniyle alıcıyla mutabık kalınarak 20.00020.000 TL (KDV hariç) fiyat indirimi yapılmasına karar verilmiştir.
- Alıcı kalan borcunun tamamını vadesinden önce banka aracılığıyla ödemiş ve kendisine %5\%5 oranında kasa iskontosu uygulanmıştır.

Buna göre, bu işlemlerin tamamlanması sonucunda işletmenin gelir tablosunda "Satış İndirimleri (-)" grubunda raporlanacak toplam tutar kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 106.000106.000

Cevap

İşletmenin gelir tablosunda raporlanacak toplam Satış İndirimleri tutarı 106.000106.000 TL'dir.
Satış İndirimleri grubu, işletmenin satış hasılatından yapılan indirimleri temsil eden 610, 611 ve 612 numaralı hesaplardan oluşur. Sorudaki senaryoda 60.00060.000 TL iade (610) ve 20.00020.000 TL fiyat farkı/kalite indirimi (612) gerçekleştikten sonra kalan 520.000520.000 TL'lik matrah üzerinden %5\%5 oranında (26.00026.000 TL) kasa iskontosu (611) uygulanmıştır. Bu üç tutarın toplamı olan 106.000106.000 TL, gelir tablosunun ilgili kaleminde negatif bir değer olarak raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Satıştan iade ve diğer indirim tutarlarını belirle.
610 Satıştan İadeler = 60.00060.000 TL; 612 Diğer İndirimler = 20.00020.000 TL.
Bu tutarlar doğrudan satış indirimleri grubunun bileşenleridir.
2
Kasa iskontosuna esas teşkil edecek matrahı hesapla.
Matrah = 600.00060.00020.000=520.000600.000 - 60.000 - 20.000 = 520.000 TL.
İskonto, alıcının gerçekte ödemesi gereken net borç tutarı üzerinden hesaplanır.
3
611 Satış İskontoları tutarını hesapla.
520.000×%5=26.000520.000 \times \%5 = 26.000 TL.
Vadesinden önce yapılan ödeme için uygulanan nakit indirim tutarıdır.
4
Satış İndirimleri grubu toplamını hesapla.
60.000(610)+26.000(611)+20.000(612)=106.00060.000 (610) + 26.000 (611) + 20.000 (612) = 106.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre 61 grubundaki tüm hesapların toplamı Net Satışlar'a ulaşmak için Brüt Satışlar'dan indirilir.

Anahtar Kavram

61 Satış İndirimleri Grubu

İpuçları

1
Satış İndirimleri grubu Tekdüzen Hesap Planı'nda 610, 611 ve 612 hesaplarını kapsar.
2
Kasa iskontosunu hesaplamadan önce, iade edilen malları ve yapılan fiyat indirimlerini brüt satış tutarından düşmelisiniz.
3
İskonto matrahı 600.00060.00020.000=520.000600.000 - 60.000 - 20.000 = 520.000 TL'dir. Toplamı bulurken 610, 611 ve 612 hesaplarının her birini KDV hariç olarak toplayın.

Daha Fazla Pratik

İskonto hesaplamalarında matrahın doğru belirlenmesi, 611 ve 612 hesapları arasındaki farkı pekiştirmek için benzer bir soruyu 'fiyat farkı' (612) odaklı çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 11Soru

Bir işletme, liste fiyatı 1.500.0001.500.000 TL olan ticari malları %20\%20 ticari iskonto uygulayarak %20\%20 KDV hariç bedelle kredili (veresiye) satmıştır. Satıştan bir hafta sonra, alıcı tarafından sipariş şartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle fatura tutarı üzerinden (net bedel) %10\%10 oranında mal iade edilmiştir. Kalan borcun vadesinden önce ödenmesi üzerine işletme, kalan net borç (matrah) üzerinden %5\%5 oranında kasa iskontosu uygulamıştır. Ayrıca, teslim edilen malların bir kısmındaki kalite düşüklüğü nedeniyle alıcı lehine 21.00021.000 TL fiyat farkı kabul edilmiştir.

Buna göre, söz konusu işlemler sonucunda işletmenin Gelir Tablosu'nda yer alan "Satış İndirimleri (-)" grubunun toplam tutarı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 195.000195.000

Cevap

İşletmenin gelir tablosundaki Satış İndirimleri grubu toplamı 195.000195.000 TL'dir.
Satış İndirimleri grubu, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerden oluşur. İşlemde satış bedeli ticari iskonto sonrası 1.200.0001.200.000 TL'dir. Bu tutarın %10\%10'u olan 120.000120.000 TL iade edilmiş (610), kalan 1.080.0001.080.000 TL üzerinden %5\%5 oranında 54.00054.000 TL kasa iskontosu yapılmış (611) ve 21.00021.000 TL fiyat farkı (612) kabul edilmiştir. Üç kalem toplandığında 195.000195.000 TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt Satış tutarını (600 Yurtiçi Satışlar) hesapla.
1.500.000×(10,20)=1.200.0001.500.000 \times (1 - 0,20) = 1.200.000 TL
Satış anında yapılan ticari iskontolar doğrudan satış fiyatından düşülür ve 600 hesabı net tutar üzerinden alacaklandırılır.
2
Satıştan İade tutarını (610 Satıştan İadeler) hesapla.
1.200.000×0,10=120.0001.200.000 \times 0,10 = 120.000 TL
İade işlemi, faturada yer alan net satış bedeli üzerinden gerçekleştirilir.
3
Kasa iskontosuna esas matrahı ve iskonto tutarını (611 Satış İskontoları) hesapla.
Matrah: 1.200.000120.000=1.080.0001.200.000 - 120.000 = 1.080.000 TL; İskonto: 1.080.000×0,05=54.0001.080.000 \times 0,05 = 54.000 TL
Kasa iskontosu, satıştan sonraki ödeme aşamasında, kalan net borç tutarı (KDV hariç) üzerinden hesaplanır.
4
Diğer indirimleri (612 Diğer İndirimler) belirle.
21.00021.000 TL
Kalite düşüklüğü nedeniyle kabul edilen fiyat farkları 612 Diğer İndirimler hesabında izlenir.
5
Satış İndirimleri (61) grubunun toplamını hesapla.
120.000+54.000+21.000=195.000120.000 + 54.000 + 21.000 = 195.000 TL
610, 611 ve 612 hesaplarının toplamı gelir tablosundaki ilgili grup toplamını verir.

Anahtar Kavram

Ticari iskonto ile kasa iskontosunun muhasebeleştirme farkı ve Satış İndirimleri (61) grubunun unsurları.

İpuçları

1
Ticari iskonto ile kasa iskontosunun ayrımına dikkat edin; ticari iskonto Gelir Tablosu'nda gösterilmez.
2
Satıştan iadeler, faturadaki indirimli bedel (ticari iskonto sonrası) üzerinden hesaplanmalıdır.
3
Önce ticari iskontoyu düşerek 600 hesabının matrahını bulun, ardından sırasıyla 610, 611 ve 612 hesaplarını hesaplayıp toplayın.

Daha Fazla Pratik

Kasa iskontosu ve fiyat farkı kayıtlarında KDV düzeltmelerinin nasıl yapıldığını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 12Soru

İşletme, satışlarını teşvik etmek amacıyla düzenlediği kampanya kapsamında, daha önce %20\%20 KDV hariç 450.000450.000 TL tutarında kredili (veresiye) mal sattığı bir müşterisine, kampanya koşullarını sağladığı için 9.0009.000 TL tutarında bir promosyon iskontosu tanımlamıştır. Söz konusu iskonto tutarı müşterinin borcundan mahsup edilmiştir.

Buna göre, işletmenin bu işleme ilişkin yapması gereken günlük defter (yevmiye) kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 612 DİĞER İNDİRİMLER 9.000
191 İNDİRİLECEK KDV 1.800
120 ALICILAR 10.800

Cevap

İşletmenin yapması gereken doğru kayıt, 612 Diğer İndirimler ve 191 İndirilecek KDV hesaplarının borçlandırılması, 120 Alıcılar hesabının ise alacaklandırılmasıdır.
Doğru kayıt, promosyon niteliğindeki bu indirimin 612 Diğer İndirimler hesabına borç, vergi düzeltmesinin 191 İndirilecek KDV hesabına borç ve müşteri alacağındaki azalmanın 120 Alıcılar hesabına alacak kaydedilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
İndirim tutarı üzerinden düzeltilecek KDV tutarını hesapla.
9.000×0,20=1.8009.000 \times 0,20 = 1.800 TL
Uygulanan her türlü indirim veya iade, daha önce hesaplanan KDV'nin de düzeltilmesini gerektirir.
2
İndirimin niteliğine göre ilgili gelir tablosu hesabını belirle.
612 Diğer İndirimler Hesabı
Promosyon, hediye çekleri ve satış sonrası ortaya çıkan fiyat farkları 612 nolu hesapta takip edilir.
3
Yevmiye kaydını oluştur.
612 (B), 191 (B) / 120 (A)
Satış indirimleri aktif karakterli (borç çalışan) kontra-gelir hesaplarıdır; alıcının borcu ise azaldığı için alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Satış İndirimlerinin Muhasebeleştirilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru

İşletme, daha önce %20\%20 KDV hariç 250.000250.000 TL tutarında kredili (veresiye) olarak sattığı ticari malların bir kısmının bozuk çıkması üzerine, alıcıyla anlaşarak bu malların iade edilmemesi karşılığında satış bedeli üzerinden %12\%12 oranında bir fiyat indirimi yapmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 610 Satıştan İadeler Hesabı - 30.00030.000 TL

Cevap

610 Satıştan İadeler hesabı indirim tutarı olan 30.00030.000 TL üzerinden borçlandırılmalıdır.
Satılan malların bir kısmının bozuk/defolu çıkması durumunda, müşteri malı iade etmeyip fiyat indirimi talep ederse, bu durum muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı (THP) gereği '610 Satıştan İadeler' hesabında izlenir. İşlem bedeli 250.000250.000 TL'nin %12\%12'si olan 30.00030.000 TL bu hesabın borç tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İndirim tutarını hesapla
250.000×0,12=30.000250.000 \times 0,12 = 30.000 TL
Satış bedeli üzerinden kararlaştırılan indirim oranının uygulanması gerekir.
2
Hesaplanacak KDV düzeltmesini belirle
30.000×0,20=6.00030.000 \times 0,20 = 6.000 TL
İndirim yapılan tutar üzerinden KDV'nin de düzeltilmesi (indirilecek KDV olarak kaydı) gerekir.
3
Doğru hesabı seç ve yevmiye kaydını oluştur
610 Satıştan İadeler (B) 30.00030.000, 191 İndirilecek KDV (B) 6.0006.000, 120 Alıcılar (A) 36.00036.000
Tekdüzen Hesap Planı açıklamalarına göre, malların iadesi yerine yapılan fiyat indirimleri (ıskatlar) 610 Satıştan İadeler hesabının borcuna kaydedilir.

Anahtar Kavram

Malların iade edilmesi yerine yapılan fiyat indirimlerinin 610 Satıştan İadeler hesabında muhasebeleştirilmesi.
Soru 14Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV hariç 2.000.0002.000.000 TL tutarındaki ticari malı veresiye (kredili) olarak satmış ve ilgili muhasebe kaydını dönem içinde yapmıştır. Ancak teslimatın ardından malların bir kısmının sözleşmede belirlenen teknik şartları tam olarak karşılamadığı alıcı tarafından belgelenmiştir. İşletme, malların iadesi yerine satış bedeli üzerinden %20\%20 KDV hariç 80.00080.000 TL tutarında bir fiyat farkı indirimi yapılmasını onaylamış ve bu tutarı alıcının hesabına mahsup etmiştir.

Bu bilgilere göre, indirim işleminin muhasebeleştirilmesinde borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 612 Diğer İndirimler Hesabı – 80.00080.000 TL

Cevap

İndirim tutarı olan 80.00080.000 TL, KDV hariç bedel üzerinden '612 Diğer İndirimler' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Soruda belirtilen durum, malların fiziksel olarak geri gelmediği ancak kalite veya şartname farkı nedeniyle fiyatta anlaşmaya varılarak indirim yapıldığı bir 'fiyat farkı' senaryosudur. Tekdüzen Hesap Planı açıklamalarına göre, satıştan iade ve iskontolar (kasa/miktar) dışında kalan bu tür indirimler '612 Diğer İndirimler' hesabının borcuna kaydedilerek izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İndirimin niteliğini belirleyin.
Fiyat Farkı (612)
Teknik şartlara uyumsuzluk nedeniyle yapılan indirimler, iade veya kasa iskontosu niteliğinde olmayıp 'fiyat farkı' kapsamında değerlendirilir.
2
KDV tutarını hesaplayın.
16.00016.000 TL
80.000×0,20=16.00080.000 \times 0,20 = 16.000 TL. İndirim matrahta değişiklik yarattığı için KDV düzeltmesi yapılmalıdır.
3
Muhasebe kaydını oluşturun.
612 (Borç), 191 (Borç), 120 (Alacak)
Satıcı açısından satış indirimi KDV'si '191 İndirilecek KDV' hesabında izlenir ve alıcı hesabı toplam tutar (96.00096.000 TL) kadar alacaklandırılarak borcu azaltılır.

Anahtar Kavram

Tekdüzen Hesap Planı'na göre satıştan sonra ortaya çıkan fiyat farklarının (indirimlerin) brüt satışlarla netleştirilmeden, '612 Diğer İndirimler' hesabı kullanılarak muhasebeleştirilmesi gerekir.

İpuçları

1
İndirimin nedenine odaklanın: Mallar iade mi edildi, yoksa fiyatta mı anlaşıldı?
2
Fiyat farkları, kasa ve miktar iskontolarından farklı bir hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Satıştan iade (610) ile satış iskontosu (611) arasındaki temel farkı ve her iki durumda KDV kaydının nasıl değiştiğini inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru

İşletme, daha önce %20\%20 KDV hariç 50.00050.000 TL tutarında veresiye (kredili) sattığı ticari malların 10.00010.000 TL'lik kısmını (KDV hariç), malların siparişe uygun olmaması nedeniyle iade almıştır. İade faturası kayda alındığında, yapılacak yevmiye kaydının borç tarafında aşağıdaki hesaplardan hangileri yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 610 Satıştan İadeler (10.00010.000 TL) ve 191 İndirilecek KDV (2.0002.000 TL)

Cevap

Satıştan iadeler için 610 Satıştan İadeler hesabı 10.00010.000 TL ve ilgili KDV tutarı için 191 İndirilecek KDV hesabı 2.0002.000 TL borçlandırılmalıdır.
Daha önce satılmış olan bir malın işletmeye geri dönmesi durumunda, bu işlem hasılatı azaltan bir unsur olarak '610 Satıştan İadeler' hesabının borcuna kaydedilir. Ayrıca satış anında hesaplanan verginin düzeltilmesi amacıyla, iade edilen kısma isabet eden KDV tutarı (10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL) '191 İndirilecek KDV' hesabına borç yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
İade tutarını ve KDV'yi hesaplayınız.
İade: 10.00010.000 TL, KDV (%20\%20): 10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL.
İade kaydı brüt tutar üzerinden değil, iadeye konu olan net mal bedeli ve vergisi üzerinden yapılır.
2
İşlemin niteliğine uygun gelir tablosu hesabını seçiniz.
610 Satıştan İadeler hesabı.
Müşterinin malı fiziksel olarak geri göndermesi durumu Tekdüzen Hesap Planı'na göre 610 numaralı hesapta takip edilir.
3
Hesapların kayıt yönünü belirleyiniz.
610 Satıştan İadeler (Borç), 191 İndirilecek KDV (Borç).
Gelir tablosu düzenleyici (kontra) hesaplar olan satış indirimleri, ana gelir hesabının aksine borç taraflı çalışarak hasılatı azaltır.

Anahtar Kavram

Satıştan iadelerin brüt satış hasılatından indirilmesi ve kontra hesap mantığı.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 150.000150.000 TL tutarındaki ticari malı veresiye (kredili) olarak satmıştır. Satış sözleşmesinde, alıcının borcunu 15 gün içinde ödemesi durumunda %4\%4 oranında kasa iskontosu uygulanacağı belirtilmiştir. Alıcı, borcunun tamamını satış tarihinden 10 gün sonra banka yoluyla ödemiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı ödeme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletme, ödeme vadesiyle ilgili olan kasa iskontosunu '611 Satış İskontoları' hesabının borç tarafına 6.0006.000 TL olarak kaydetmelidir.
Doğru yanıt olan seçenek, kasa iskontosunun doğru hesap ve doğru tutar ile borçlandırıldığını ifade etmektedir. Kasa iskontoları, işletmelerin alacaklarını vadesinden önce tahsil etmek amacıyla sundukları teşviklerdir. Bu indirimler satış anında değil, ödeme aşamasında kesinleştiği için '611 Satış İskontoları' hesabının borcuna kaydedilerek '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının değerini dolaylı olarak azaltır. 150.000150.000 TL üzerinden %4\%4 oranında hesaplanan 6.0006.000 TL'lik tutar bu kurala tam uygunluk gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesapla
150.000×0,04=6.000150.000 \times 0,04 = 6.000 TL
Sözleşmede belirtilen %4\%4 oranındaki indirim, net satış bedeli üzerinden hesaplanır.
2
İskonto üzerindeki KDV tutarını hesapla
6.000×0,20=1.2006.000 \times 0,20 = 1.200 TL
Satıştan yapılan her türlü indirim, başlangıçta hesaplanan KDV'nin düzeltilmesini gerektirir.
3
Tahsil edilecek net tutarı hesapla
(150.000+30.000)(6.000+1.200)=172.800(150.000 + 30.000) - (6.000 + 1.200) = 172.800 TL
Alıcıdan başlangıçtaki toplam alacaktan (180.000180.000 TL), iskonto ve KDV'si düşüldükten sonra kalan tutar tahsil edilir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
102 Bankalar (B) 172.800172.800, 611 Satış İskontoları (B) 6.0006.000, 191 İndirilecek KDV (B) 1.2001.200, 120 Alıcılar (A) 180.000180.000
Hesapların işleyiş kurallarına göre varlık artışları ve gider/indirimler borçlandırılır; alacak hesabı ise kapatılmak üzere alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Kasa İskontoları (Finansal İskontolar)

İpuçları

1
Kasa iskontosu, satıştan sonraki ödeme kolaylığıdır ve brüt satışlardan indirimler grubunda izlenir.
2
%4\%4 iskonto tutarını hesaplarken KDV hariç tutar olan 150.000150.000 TL'yi baz almalısınız.
3
İndirim hesapları (610, 611, 612) aktif/gider karakterli çalışır; yani bu hesaplardaki artışlar borç tarafına yazılır.

Daha Fazla Pratik

Satış anında yapılan (ticari) iskontolar ile satıştan sonraki (finansal) iskontoların muhasebe kayıtları arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 200.000200.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satmıştır. Satıştan bir hafta sonra alıcı, malların %20\%20 KDV hariç 40.00040.000 TL'lik kısmını kalite standartlarına uymadığı gerekçesiyle iade etmiştir. İade işleminin ardından alıcı, kalan borç tutarını vadesinden önce ödediği için işletme tarafından kendisine %5\%5 oranında nakit iskontosu uygulanmıştır. Buna göre, yapılan bu nakit iskontosunun muhasebeleştirilmesinde borçlandırılacak hesap ve tutarlar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları 8.0008.000 TL, 191 İndirilecek KDV 1.6001.600 TL

Cevap

611 Satış İskontoları 8.0008.000 TL ve 191 İndirilecek KDV 1.6001.600 TL tutarlarıyla borçlandırılmalıdır.
Satıştan sonra gerçekleşen ve erken ödeme teşviki niteliğindeki nakit iskontoları '611 Satış İskontoları' hesabında izlenir. Hesaplama yapılırken toplam satış tutarından (200.000200.000 TL) iade edilen kısım (40.00040.000 TL) düşülerek kalan 160.000160.000 TL üzerinden %5\%5 hesaplama yapılmış ve doğru tutar olan 8.0008.000 TL bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
İade sonrası kalan borç matrahını belirle.
200.00040.000=160.000200.000 - 40.000 = 160.000 TL
İskonto, alıcının fiilen ödeyeceği (iade edilmeyen) ana para tutarı üzerinden hesaplanmalıdır.
2
Uygulanacak iskonto tutarını hesapla.
160.000×0,05=8.000160.000 \times 0,05 = 8.000 TL
Sözleşmede belirtilen %5\%5 nakit iskontosu oranı kalan matraha uygulanır.
3
İskonto tutarı üzerindeki KDV'yi hesapla.
8.000×0,20=1.6008.000 \times 0,20 = 1.600 TL
KDV Kanunu uyarınca, matrahta meydana gelen azalışlar (iskontolar) KDV düzeltmesini gerektirir.
4
Muhasebe kaydını oluştur.
611 (B) 8.0008.000 TL, 191 (B) 1.6001.600 TL ve 120 (A) 9.6009.600 TL
Satış indirimleri hesapları (610, 611, 612) pasif karakterli gelir tablosu hesapları olup artışlar borç tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Nakit iskontoları (Kasa İskontosu), iadeler düşüldükten sonra kalan bakiye üzerinden hesaplanır ve 611 Satış İskontoları hesabının borcuna kaydedilir.
Soru 18Soru

İşletme, satışlarını teşvik etmek amacıyla bayilerine yönelik bir kampanya düzenlemiş ve bir takvim yılı içinde %20\%20 KDV hariç 2.000.0002.000.000 TL'lik satış kotasını aşan bayilere, aşan kısım üzerinden değil toplam satış tutarı üzerinden %3\%3 oranında "yıl sonu ciro primi" vereceğini taahhüt etmiştir. Bir bayinin yıl sonundaki toplam alımı %20\%20 KDV hariç 2.500.0002.500.000 TL olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, işletmenin yıl sonunda bayiye göndereceği dekont ile yapacağı muhasebe kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 612 Diğer İndirimler 75.00075.000 TL, 191 İndirilecek KDV 15.00015.000 TL

Cevap

Ciro primleri için 612 Diğer İndirimler hesabı 75.00075.000 TL ve 191 İndirilecek KDV hesabı 15.00015.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
İşletmelerin satışlarını artırmak amacıyla bayilerine veya müşterilerine sundukları, miktar iskontosu veya kasa iskontosu niteliği taşımayan yıl sonu ciro primleri, '612 Diğer İndirimler' hesabında takip edilir. Bu işlem sonucunda işletmenin vergi matrahı azaldığı için, daha önce tahsil edilen KDV'nin düzeltilmesi amacıyla '191 İndirilecek KDV' hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ciro primi tutarının hesaplanması
2.500.000×0,03=75.0002.500.000 \times 0,03 = 75.000 TL
İşletme taahhüt gereği toplam satış tutarı olan 2.500.0002.500.000 TL üzerinden %3\%3 iskonto uygulayacaktır.
2
İndirilecek KDV tutarının hesaplanması
75.000×0,20=15.00075.000 \times 0,20 = 15.000 TL
Satış tutarında meydana gelen azalma, daha önce hesaplanan KDV'nin düzeltilmesini (indirilecek KDV olarak kayda alınmasını) gerektirir.
3
Uygun hesapların belirlenmesi
612 Diğer İndirimler ve 191 İndirilecek KDV
Tekdüzen Hesap Planı'na göre yıl sonu ciro primleri, kampanya indirimleri gibi unsurlar 612 kodlu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Ciro Primlerinin Muhasebeleştirilmesi (612 Diğer İndirimler)

İpuçları

1
Ciro primleri, iade veya klasik ödeme iskontolarından farklı bir indirim türüdür.
2
Tekdüzen Hesap Planı'nda kasa ve miktar iskontoları 611'de, bunların dışındaki indirimler 612'de izlenir.
3
İskontoyu toplam satış hacmi olan 2.500.0002.500.000 TL üzerinden hesaplayın ve 612 nolu hesabı kullanın.

Daha Fazla Pratik

Kasa iskontosu ve miktar iskontosu arasındaki farkı ve 611 hesabının kullanım koşullarını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

İşletme, Ocak ayı içerisinde bir müşterisine yaptığı toplam 500.000500.000 TL tutarındaki (KDV hariç) satışlar karşılığında, satış sözleşmesindeki hacim kotasının aşılması sebebiyle Şubat ayında %2\%2 oranında bir "miktar iskontosu" yapmıştır. Bu miktar iskontosu tutarı müşterinin borcundan düşülerek ilgili muhasebe kaydı gerçekleştirilmiştir (%20\%20 KDV ihmal edilecektir).

Buna göre, söz konusu miktar iskontosu işlemine ilişkin yapılacak günlük defter (yevmiye) kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 612 Diğer İndirimler

Cevap

İşletmenin miktar kotasının aşılması nedeniyle yaptığı indirim, Tekdüzen Hesap Planı gereği 612 Diğer İndirimler hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Doğru yanıt olan 612 Diğer İndirimler hesabı, Tekdüzen Hesap Planı'nda satışla ilgili olan ancak 'Satış İadeleri' ve 'Satış İskontoları' (kasa iskontoları) kapsamına girmeyen indirimlerin izlendiği hesaptır. Miktar iskontoları ve ciro primleri bu kapsamda değerlendirilir. İşlemde bir hacim kotası aşımı söz konusu olduğundan miktar iskontosu niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesaplayınız.
500.000×0,02=10.000500.000 \times 0,02 = 10.000 TL
Miktar iskontosu oranı toplam satış tutarı üzerinden uygulanır.
2
İskontonun niteliğini analiz ediniz.
Miktar İskontosu (Satış sonrası hacim kotası nedeniyle)
İskontoların türü (kasa, miktar, iade vb.) kullanılacak hesabın belirlenmesi için kritiktir.
3
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ilgili hesabı seçiniz.
612 Diğer İndirimler Hesabı
THP açıklamalarına göre miktar iskontoları ve ciro primleri gibi indirimler 612 kodlu hesapta takip edilir.
4
Günlük defter kaydını oluşturunuz.
612 Diğer İndirimler hesabı 10.00010.000 TL borçlandırılır; 120 Alıcılar hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
Satış indirimleri hesapları pasif karakterli gibi çalışarak (borç bakiyesi vererek) net satışı azaltır.

Anahtar Kavram

Satış indirimlerinin türlerine göre sınıflandırılması (610, 611, 612)

İpuçları

1
İndirimin nedenine odaklanın: Mal mı geri dönüyor, erken ödeme mi yapılıyor, yoksa çok satış yapıldığı için mi ödüllendiriliyor?
2
Erken ödeme (kasa iskontosu) için 611 kullanılırken, miktar iskontoları için Tekdüzen Hesap Planı'nda farklı bir hesap öngörülmüştür.
3
Ciro primleri ve miktar iskontoları 612 kodlu hesapta takip edilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'erken ödeme nedeniyle yapılan nakit iskontosu' senaryosu için çözerek 611 hesabının kullanımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 60.00060.000 TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satmıştır. Malların tesliminden bir hafta sonra alıcı, malların bir kısmının beklenen kalite standartlarına uygun olmadığını belirterek şikayette bulunmuştur. İşletme, malların fiziken iade edilmemesi kaydıyla, satış bedeli üzerinden %10\%10 oranında bir fiyat indirimi yapmayı kabul etmiş ve bu tutarı alıcının borcundan düşmüştür. Buna göre, işletmenin bu fiyat indirimi işlemi için yapacağı muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları

Cevap

Satış sonrasında malların iade edilmeksizin kalite düşüklüğü nedeniyle yapılan fiyat indirimi 611 Satış İskontoları hesabına borç kaydedilir.
Doğru cevap, fiyat indiriminin 611 Satış İskontoları hesabına kaydedilmesi gerektiğini ifade eden seçenektir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, satıştan sonra malların iade edilmemesi kaydıyla alıcıya sağlanan nakit veya kalite iskontoları bu hesapta izlenir. Mallar fiziken iade edilmediği için iade hesabı (610) kullanılamaz; ciro primi gibi bir durum söz konusu olmadığı için de diğer indirimler hesabı (612) tercih edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesapla
60.000×0,10=6.00060.000 \times 0,10 = 6.000 TL
İndirim oranı satış bedeli üzerinden hesaplanmalıdır.
2
İskontoya isabet eden KDV tutarını hesapla
6.000×0,20=1.2006.000 \times 0,20 = 1.200 TL
Satış sırasında hesaplanan KDV'nin, indirim tutarı kadarının düzeltilmesi (indirilecek KDV olarak kaydı) gerekir.
3
İlgili hesapları belirle ve kaydı yap
611 Satış İskontoları (Borç) 6.0006.000 TL, 191 İndirilecek KDV (Borç) 1.2001.200 TL ve 120 Alıcılar (Alacak) 7.2007.200 TL
Fiyat indirimi 611 nolu kontradaki borç karakterli hesapta izlenir ve alıcının borcundan düşülür.

Anahtar Kavram

Satış İndirimleri (610, 611, 612) ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Satış İndirimleri Hesapları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe | Examkin