Examkin

Geçmiş Yıllar Kârları ve Zararları

19 soru

Soru 1Soru →

İşletmenin 20252025 yılına ait kâr dağıtımı öncesindeki bazı finansal verileri şu şekildedir:

Hesap / Kalem AdıTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye2.000.0002.000.000
I. Tertip Yasal Yedek Akçe (Mevcut Bakiye)380.000380.000
580 Geçmiş Yıllar Zararları120.000120.000
590 Dönem Net Kârı600.000600.000

Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde, işletmenin 20252025 yılı kârı üzerinden ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20.00020.000

Cevap

20.00020.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
I. Tertip yasal yedek akçe hesaplamasında iki kritik kural vardır: Birincisi, matrahın belirlenmesinde dönem net kârından geçmiş yıl zararlarının düşülmesidir (600.000−120.000=480.000600.000 - 120.000 = 480.000 TL). Bu matrah üzerinden hesaplanan %5'lik tutar 24.00024.000 TL'dir. İkincisi, bu yedek akçenin sermayenin %20'si (400.000400.000 TL) olan sınırın üzerinde olup olmadığının kontrolüdür. Mevcut yedek akçe 380.000380.000 TL olduğundan, yasal sınıra kalan mesafe 20.00020.000 TL'dir. Hesaplanan tutar (24.00024.000 TL) bu mesafeden büyük olduğu için sadece sınıra kadar olan 20.00020.000 TL tutarı ayrılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yedek akçe hesaplanacak matrahın belirlenmesi
600.000−120.000=480.000600.000 - 120.000 = 480.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe hesaplanırken dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları mahsup edilir.
2
%5 oranında hesaplanan yasal yedek akçe tutarının bulunması
480.000×0,05=24.000480.000 \times 0,05 = 24.000 TL
Yasal düzenleme uyarınca matrahın %5'i oranında yedek akçe ayrılır.
3
Yasal üst sınırın (tavan) hesaplanması
2.000.000×0,20=400.0002.000.000 \times 0,20 = 400.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe ayrımı, toplam yedek akçe tutarı ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar devam eder.
4
Mevcut bakiye ile sınır arasındaki farkın kontrolü
400.000−380.000=20.000400.000 - 380.000 = 20.000 TL
İşletmenin mevcut yedek akçesi 380.000380.000 TL olduğu için, sınıra ulaşmak için sadece 20.00020.000 TL daha yedek akçe ayırabilir. Hesaplanan 24.00024.000 TL bu sınırı aştığından, sadece 20.00020.000 TL ayrılır.

Anahtar Kavram

Yasal Yedek Akçe Hesaplamasında Geçmiş Yıl Zararları ve Üst Sınır Kontrolü

İpuçları

1
Yasal yedek akçe hesaplamasına başlamadan önce bilançoda yer alan eksi karakterli 'Geçmiş Yıllar Zararları' tutarını dönem kârından düşmeyi unutmayın.
2
Hesapladığınız %5'lik tutarı doğrudan işaretlemeden önce, mevcut yedek akçelerin sermayenin beşte birini aşıp aşmadığını kontrol edin.
3
Sermayenin %20'si 400.000400.000 TL'dir. Mevcut bakiye 380.000380.000 TL ise, en fazla ne kadar daha yedek akçe ayrılabilir?

Daha Fazla Pratik

II. Tertip yasal yedek akçe hesaplamasını da içeren kapsamlı bir kâr dağıtım tablosu sorusu çözmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

Bir işletmenin 01.01.202601.01.2026 tarihli açılış bilançosu ve dönem başı kayıtları incelendiğinde aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

Hesap AdıTutar (TL)
500500 Sermaye3.000.0003.000.000
540540 Yasal Yedekler580.000580.000
581581 Geçmiş Yıllar Zararları (-)200.000200.000
590590 Dönem Net Kârı (20252025 yılına ait)500.000500.000

İşletmenin 20262026 yılı başındaki incelemelerinde; 20252025 yılına ait 150.000150.000 TL tutarındaki bir genel yönetim giderinin yanlışlıkla "280280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabına borç kaydedildiği ve dönem sonunda herhangi bir düzeltme yapılmadığı anlaşılmıştır. İşletme yönetimi, 20252025 yılı kârını öncelikle hata düzeltmesi ve geçmiş yıl zararlarının mahsubunda kullanmaya, ardından yasal yükümlülükleri yerine getirmeye karar vermiştir.

Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve yasal yedek akçe sınırı dikkate alındığında, bu işlemler sonucunda "540540 Yasal Yedekler" hesabının son bakiyesi kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 587.500587.500

Cevap

İşlemler sonucunda yasal yedekler hesabının bakiyesi 587.500587.500 TL olur.
Doğru çözümde öncelikle 20252025 yılı kârı, hatalı aktifleştirilen 150.000150.000 TL'lik gider düşülerek 350.000350.000 TL'ye güncellenir. Ardından bu tutardan 200.000200.000 TL'lik geçmiş yıl zararı mahsup edilerek yedek akçe matrahı olan 150.000150.000 TL bulunur. Bu matrahın %5\%5'i olan 7.5007.500 TL, mevcut yasal yedek bakiyesi olan 580.000580.000 TL'ye eklenir. Toplam tutar (587.500587.500 TL), sermayenin %20\%20'si olan 600.000600.000 TL'lik sınırı aşmadığı için tamamı kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
20252025 yılı kârının düzeltilmesi
500.000−150.000=350.000500.000 - 150.000 = 350.000 TL
150.000150.000 TL'lik giderin yanlışlıkla varlık hesabına kaydedilmesi kârı olduğundan fazla göstermiştir, bu tutar düşülmelidir.
2
Geçmiş yıl zararlarının mahsubu
350.000−200.000=150.000350.000 - 200.000 = 150.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe hesaplanmadan önce varsa geçmiş yıl zararlarının kârdan indirilmesi yasal bir zorunluluktur.
3
I. Tertip yasal yedek akçenin hesaplanması
150.000×0,05=7.500150.000 \times 0,05 = 7.500 TL
Kalan net matrah üzerinden %5 oranında I. Tertip yasal yedek akçe ayrılır.
4
Yasal sınır kontrolü
3.000.000×0,20=600.0003.000.000 \times 0,20 = 600.000 TL üst sınır
Yasal yedekler ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır. Mevcut 580.000+7.500=587.500580.000 + 7.500 = 587.500 TL tutarı bu sınırın altındadır.

Anahtar Kavram

Geçmiş yıl zararlarının kâr dağıtımı ve yedek akçe hesaplamasındaki önceliği

İpuçları

1
Önce kâr rakamını, yapılmayan gider kaydıyla düzeltin.
2
Yasal yedek akçe ayrılmadan önce geçmiş yıl zararlarının (581) mahsup edilmesi gerektiğini unutmayın.
3
Bulduğunuz yedeği eklediğinizde toplamın sermayenin 1/5'ini geçip geçmediğini kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Yasal yedeklerin sermayenin yarısını aşması durumunda kullanım amaçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 3Soru →

İşletmenin 20252025 yılı dönem net kârı 150.000150.000 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak 20262026 yılı başındaki incelemelerde, 20252025 yılına ait 10.00010.000 TL tutarındaki bir satış gelirinin sehven iki kez kaydedildiği ve ayrıca 20242024 yılından devreden ancak kayıtlarda yer almayan 30.00030.000 TL tutarında bir geçmiş yıl zararı bulunduğu tespit edilmiştir. İşletmenin ödenmiş sermayesi 500.000500.000 TL olup mevcut yasal yedekleri 20.00020.000 TL'dir.

Buna göre, gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerine göre işletmenin 20252025 yılı kârı üzerinden ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.5005.500

Cevap

Düzeltmeler ve mahsup sonrası ayrılması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı 5.5005.500 TL'dir.
Doğru yanıt olan 5.5005.500 TL seçeneği, hem dönem net kârındaki mükerrer gelir kaydının (10.00010.000 TL) düzeltilmesini hem de geçmiş yıl zararının (30.00030.000 TL) matrahtan indirilmesini kapsayan tek seçenektir. Gerçekleşen 140.000140.000 TL kârdan 30.00030.000 TL zarar düşüldüğünde ulaşılan 110.000110.000 TL tutarındaki matrahın %5'i tam olarak bu değeri vermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem net kârındaki hatanın düzeltilmesi
Gerçek Kâr = 150.000−10.000=140.000150.000 - 10.000 = 140.000 TL
Mükerrer kaydedilen gelirin iptal edilmesi kârı azaltır.
2
Yasal yedek akçe matrahının belirlenmesi
Matrah = 140.000−30.000=110.000140.000 - 30.000 = 110.000 TL
TTK'ye göre I. Tertip Yasal Yedek Akçe, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.
3
I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarının hesaplanması
110.000×0,05=5.500110.000 \times 0,05 = 5.500 TL
Yasal oran olan %5, belirlenen matraha uygulanır.
4
Yasal sınır kontrolünün yapılması
20.000+5.500=25.50020.000 + 5.500 = 25.500 TL (Sınır: 500.000×0,20=100.000500.000 \times 0,20 = 100.000 TL)
Toplam yasal yedekler ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılmaya devam edilir; bu sınır aşılmadığı için tutarın tamamı ayrılır.

Anahtar Kavram

Geçmiş yıl zararlarının yasal yedek akçe matrahı üzerindeki etkisi

İpuçları

1
Yasal yedek akçe hesaplanırken 'kârdan mahsup edilmesi gereken zararlar' olup olmadığını kontrol edin.
2
Mükerrer gelir kaydı, kârın olduğundan yüksek görünmesine neden olur. Önce kârı düzeltin, sonra zararı indirin.
3
Hatalı kâr olan 150.000150.000 TL'yi düzeltip 140.000140.000 TL'ye ulaştıktan sonra, 30.00030.000 TL zararı düşerek kalan 110.000110.000 TL üzerinden %5 hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıl kârlarının sermayeye eklenmesi veya yasal yedeklerin zararı karşılamada kullanılması durumlarını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru →

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "591 Dönem Net Zararı (-)" hesabı 185.000185.000 TL borç kalanı vermektedir. 20262026 yılına ait açılış kaydı tamamlandıktan sonra, dönem net zararının geçmiş yıllar zararlarına devredilmesi kararlaştırılmıştır. Ancak bu devir kaydından önce, 20252025 yılına ait 35.00035.000 TL tutarındaki bir amortisman giderinin ayrılmasının sehven unutulduğu tespit edilmiştir. Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde gerekli düzeltme ve devir kayıtları yapıldığında, "580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)" hesabının 20262026 yılı başındaki mizan bakiyesi ve işlem yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 220.000220.000 TL borç kalanı

Cevap

220.000220.000 TL borç kalanı
İşletmenin 20252025 yılından devreden 185.000185.000 TL tutarındaki net zararı, yeni dönemde 580 hesabına aktarılır. Ayrıca, önceki döneme ait unutulan 35.00035.000 TL tutarındaki amortisman gideri de bir 'geçmiş yıl zararı' niteliği taşıdığından 580 hesabının borcuna eklenir. Sonuç olarak hesap 185.000+35.000=220.000185.000 + 35.000 = 220.000 TL toplam borç bakiyesi verir.

Adım Adım Çözüm

1
20252025 yılından devreden toplam net zararı hesaplayınız.
185.000 (Mevcut Zarar)+35.000 (Unutulan Gider)=220.000185.000 \text{ (Mevcut Zarar)} + 35.000 \text{ (Unutulan Gider)} = 220.000 TL
Amortisman giderinin unutulması, dönem karını azaltan veya zararı artıran bir unsurdur; dolayısıyla toplam zarar artar.
2
"591 Dönem Net Zararı (-)" hesabının devir kaydını yapınız.
580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) hesabı BORÇLU, 591 Dönem Net Zararı (-) hesabı ALACAKLI kaydedilir.
Dönem net sonucu, yeni yılın başında geçmiş yıllar hesaplarına aktarılarak 591 hesabı kapatılır.
3
"580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)" hesabının bakiyesini belirleyiniz.
220.000220.000 TL borç kalanı.
580 hesabı bir öz kaynak indirim kalemi (pasif düzenleyici) olduğu için aktif karakterli çalışır ve artışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklarda yer alan pasif düzenleyici hesapların (580, 591 vb.) işleyiş mantığı ve geçmiş dönem hatalarının bu hesaplar üzerinden düzeltilmesi.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıl kârlarının sermayeye ilave edilmesi veya yedek akçelerle mahsup edilmesi süreçlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 5Soru →

İşletmenin dönem başı bilançosunda yer alan 75.00075.000 TL tutarındaki "580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)" hesabının, işletmenin önceki dönemlerde ayırdığı "542 Olağanüstü Yedekler" hesabından mahsup edilerek (karşılanarak) kapatılmasına karar verilmiştir. Bu mahsup işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 542 Olağanüstü Yedekler Hesabı (Borçlu) / 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı (Alacaklı)

Cevap

Olağanüstü yedeklerin borçlandırılması ve geçmiş yıllar zararlarının alacaklandırılmasına dair kayıt doğrudur.
Doğru cevap, öz kaynaklar grubunda yer alan yedeklerin kullanımını borç tarafında, kapatılan geçmiş yıl zararını ise alacak tarafında gösteren kayıttır. "542 Olağanüstü Yedekler" bir pasif (öz kaynak) hesabı olduğu için azalışı borçlandırılır. "580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)" ise bilançonun pasifinde yer almasına rağmen düzenleyici (eksi) karakterli bir hesap olduğu için aktif gibi çalışır ve kapatılması için alacaklandırılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak hesabın (580 Geçmiş Yıllar Zararları) karakterini belirleme.
580 hesabı pasifi düzenleyen eksi (-) karakterli bir hesap olduğu için borç kalanı verir.
Bir hesabın kapatılması için mevcut kalanının ters tarafına kayıt yapılması gerekir.
2
Zararı karşılayacak hesabın (542 Olağanüstü Yedekler) karakterini belirleme.
542 hesabı bir öz kaynak (pasif) hesabıdır ve alacak kalanı verir.
Yedeklerin bir zararı kapatmak için kullanılması, bu yedeklerin azalması anlamına gelir; pasif hesaplardaki azalış borç tarafına kaydedilir.
3
Mahsup kaydının oluşturulması.
Borç: 542 Olağanüstü Yedekler, Alacak: 580 Geçmiş Yıllar Zararları.
Öz kaynak kalemleri arasında yapılan bu işlemle hem yedekler hem de birikmiş zararlar eş zamanlı olarak azaltılmış olur.

Anahtar Kavram

Öz Kaynaklar İçinde Mahsup İşlemleri

İpuçları

1
Bir hesabı kapatmak için o hesabın kalan verdiği yönün tersine kayıt yapmanız gerektiğini hatırlayın.
2
Yedekler hesabı pasif karakterlidir ve azaldığında borçlandırılır; Geçmiş Yıllar Zararları ise pasifte yer alan bir eksi (-) hesaptır.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıl kârlarının sermayeye eklenmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

İşletmenin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonunda ortaya çıkan 145.000145.000 TL tutarındaki dönem net zararının, 20262026 yılı hesap döneminin başında ilgili öz kaynak hesabına devredilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) Hesabı Borçlu 145.000145.000 / 591 DÖNEM NET ZARARI (-) Hesabı Alacaklı 145.000145.000

Cevap

Geçmiş Yıllar Zararları hesabının borçlu, Dönem Net Zararı hesabının ise alacaklı olduğu kayıt doğrudur.
Doğru yevmiye kaydında, eksi karakterli bir öz kaynak hesabı olan '580 Geçmiş Yıllar Zararları' borçlandırılarak zarar tutarı bu hesaba alınmış, '591 Dönem Net Zararı' hesabı ise alacaklandırılarak kapatılmıştır. Bu işlem tekdüzen hesap planı ve muhasebenin temel kavramlarına uygun olan açılış devir kaydıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem net zararının hangi hesapta izlendiğini belirleyin.
Zarar tutarı 20252025 yılı sonunda "591 Dönem Net Zararı (-)" hesabının borç kalanında yer almaktadır.
Dönem net zararı, öz kaynaklar grubunda indirim kalemi olarak 591 numaralı hesapta takip edilir.
2
Yeni dönem açılışında zararın devredileceği hesabı seçin.
Zarar, "580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)" hesabına aktarılmalıdır.
Bir önceki döneme ait zararlar, yeni mali yılın başında geçmiş yıllar zararları hesabına devredilerek izlenir.
3
Yevmiye kaydını gerçekleştirin.
580 hesabı borçlandırılır (145.000145.000 TL), 591 hesabı alacaklandırılır (145.000145.000 TL).
Eksi karakterli pasif hesaplarda artışlar borç tarafına kaydedilir; 591 hesabı ise alacak kaydıyla kapatılır.

Anahtar Kavram

Öz kaynakları düzenleyici hesapların (591 ve 580) işleyişi ve dönem başı devir süreci.

İpuçları

1
Hesap kodlarının yanındaki (-) işareti, bu hesapların normal pasif hesapların aksine borç tarafında artış gösterdiğini hatırlatır.
2
Bir hesabı kapatmak için, o hesabın mevcut kalanının tam tersi yönüne kayıt yapmanız gerekir. 591 hesabı borç kalanı verdiğine göre nasıl kapatılır?

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıl zararlarının yasal yedeklerden mahsup edilmesi durumunda yapılacak yevmiye kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

Bir işletmenin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonunda ortaya çıkan 60.00060.000 TL tutarındaki dönem net zararının, 20262026 yılı hesap döneminin başında ilgili öz kaynak hesabına devredilmesine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-) 60.00060.000 TL (Borçlu) / 591 DÖNEM NET ZARARI (-) 60.00060.000 TL (Alacaklı)

Cevap

580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) hesabının borçlandırıldığı ve 591 Dönem Net Zararı (-) hesabının alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
İşletmenin önceki yıla ait net zararı, yeni hesap döneminin başında '591 Dönem Net Zararı (-)' hesabından çıkarılarak '580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)' hesabına aktarılır. Her iki hesap da pasifi düzenleyici (aktif karakterli) olduğu için, 591 nolu hesap alacaklandırılarak kapatılır, 580 nolu hesap ise borçlandırılarak bu tutarı bünyesine alır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak hesabın belirlenmesi
591 Dönem Net Zararı (-) hesabı
20252025 yılından devreden net zararın yeni dönem başında (01.01.2026) kapatılması gerekir.
2
Hesabın borç/alacak yönünün tespiti
Alacak kaydı
591 hesabı pasifi düzenleyici (eksi karakterli) bir hesap olduğundan borç kalanı verir; kapatmak için alacaklandırılmalıdır.
3
Devredilecek hesabın belirlenmesi ve kaydı
580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) hesabı (Borçlu)
Dönem net zararı artık geçmiş bir yıla ait olduğundan, aynı karakterdeki 580 nolu hesaba borç kaydedilerek aktarılır.

Anahtar Kavram

Pasifi düzenleyici öz kaynak hesaplarının dönemler arası devir mantığı.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

İşletmenin 20252025 yılına ait gelir tablosunda yer alan 110.000110.000 TL tutarındaki "Dönem Net Zararı", yeni hesap döneminin açılışında ilgili öz kaynak hesabına devredilmiştir. Buna göre, 01.01.202601.01.2026 tarihinde yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI 110.000 (Borç) / 591 DÖNEM NET ZARARI (-) 110.000 (Alacak)

Cevap

Dönem net zararının (591) borç bakiyesi vermesi nedeniyle, bu hesabı kapatmak için alacaklandırılması ve tutarın borç bakiyesi veren 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabına borç olarak kaydedilmesi gerekir.
İşletme zarar ettiğinde, bilançonun öz kaynaklar bölümünde yer alan '591 Dönem Net Zararı (-)' hesabı borç bakiyesi verir. Yeni yılın başında bu tutarın kalıcı hale getirilmesi için 591 hesabı alacaklandırılarak kapatılır ve '580 Geçmiş Yıllar Zararları' hesabının borcuna devredilir. Bu işlem öz kaynak toplamını değiştirmez, sadece zararın niteliğini (dönem zararından geçmiş yıl zararına) değiştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak hesabın belirlenmesi
591 Dönem Net Zararı (-)
Önceki dönemin sonucu olan zarar, yeni dönem başında geçici nitelikteki sonuç hesabından çıkarılmalıdır.
2
Devredilecek hesabın belirlenmesi
580 Geçmiş Yıllar Zararları
Geçmiş dönemlerden devreden zararlar öz kaynaklar grubunda bu hesapta izlenir.
3
Kayıt yönlerinin belirlenmesi
580 Borçlu, 591 Alacaklı
591 hesabı borç kalanlı bir düzenleyici hesap olduğundan alacak kaydıyla kapanır; 580 hesabı da borç kalanlı olduğundan borç kaydıyla artış gösterir.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklarda yer alan dönem net sonucu hesaplarının (590/591) dönem başında kalıcı öz kaynak hesaplarına (570/580) devri.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru →

İşletmenin 20262026 yılı açılış mizanında yer alan bazı hesapların bakiyeleri aşağıdadır:

Hesap KoduHesap AdıTutar (TL)
570Geçmiş Yıllar Kârları120.000120.000
580Geçmiş Yıllar Zararları (-)45.00045.000

İşletme genel kurulu, geçmiş yıllardan devreden zararın tamamının, yine geçmiş yıllarda elde edilen kârlardan mahsup edilerek kapatılmasına karar vermiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu mahsup işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 570 Geçmiş Yıllar Kârları hesabı; 45.00045.000 TL

Cevap

Yapılacak mahsup kaydında '570 Geçmiş Yıllar Kârları hesabı' 45.00045.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Geçmiş yıl zararlarının kârlardan mahsup edilmesi işlemi, öz kaynaklarda yer alan her iki kalemin de değerini azaltır. Alacak kalanlı çalışan 570 Geçmiş Yıllar Kârları hesabındaki azalış hesabın borcuna; borç kalanlı (düzenleyici) bir hesap olan 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabındaki azalış ise hesabın alacağına kaydedilir. Bu nedenle 570 hesabı 45.00045.000 TL borçlandırılırken, 580 hesabı 45.00045.000 TL alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili hesapların karakterini belirle
570 (Pasif/Alacak kalanlı), 580 (Pasif Düzenleyici/Borç kalanlı)
Öz kaynak hesaplarının artış ve azalış yönlerini doğru tespit etmek için.
2
Mahsup işleminin etkisini analiz et
Hem kâr (570) hem de zarar (580) hesapları azalacaktır.
Mahsup işlemi bir kalemin diğeriyle netleştirilerek kapatılmasıdır.
3
Kayıt kurallarını uygula
570 azalışı için Borç, 580 azalışı için Alacak kaydı yapılır.
Pasif karakterli hesaplardaki azalışlar borç, aktif karakterli veya pasif düzenleyici hesaplardaki azalışlar alacak tarafına kaydedilir.
4
Mahsup tutarını hesapla
Zararın tamamı olan 45.00045.000 TL borçlandırılır.
Kapatılmak istenen tutar zarar bakiyesi kadardır.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklarda yer alan hesapların mahsup yoluyla kapatılmasında, hesapların bilanço karakterine (aktif/pasif) göre azalış kayıtlarının yapılması gerekir.

İpuçları

1
Bir hesabın bakiyesi (borç veya alacak) ile o hesabı azaltmak için yapılacak kayıt yönünü düşünün.
2
Geçmiş Yıllar Zararları hesabı öz kaynakları azaltan bir hesaptır ve borç kalanı verir.
3
Zararı kapatmak için 580 hesabı alacaklandırılırken, bu zararı karşılayan kâr hesabı (570) borçlandırılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Zarar mahsubunda yedek akçelerin (540, 542) kullanılma sırasını ve limitlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

İşletmenin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonunda ortaya çıkan 80.00080.000 TL tutarındaki dönem net kârının, 20262026 yılı hesap döneminin başında ilgili öz kaynak hesabına devredilmesi amacıyla yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 590 Dönem Net Kârı

Cevap

Dönem net kârının devri kaydında 590 Dönem Net Kârı hesabı borçlandırılmalıdır.
Dönem sonunda ortaya çıkan kâr, bilançonun öz kaynaklar grubunda '590 Dönem Net Kârı' hesabında izlenir. Pasif karakterli olan bu hesap alacak kalanı verir. İzleyen dönemin başında bu tutar artık 'geçmiş yıl' kârı haline geldiği için 590 nolu hesap borçlandırılarak kapatılır ve tutar '570 Geçmiş Yıllar Kârları' hesabına alacak kaydedilerek aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem net kârının niteliğinin belirlenmesi
20252025 yılı sonu itibarıyla 80.00080.000 TL kâr elde edilmiştir.
Bu tutar bilançonun pasifinde '590 Dönem Net Kârı' hesabında alacak bakiyesi vermektedir.
2
Yeni dönem başında devir işleminin yapılması
590 nolu hesabın kapatılması ve 570 nolu hesaba aktarılması.
Muhasebe ilkeleri gereği, dönem kârı yeni yılın ilk gününde 'Geçmiş Yıllar Kârları' hesabına aktarılarak izlenir.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
590 Dönem Net Kârı hesabı borç (80.00080.000 TL), 570 Geçmiş Yıllar Kârları hesabı alacak (80.00080.000 TL).
Alacak bakiyesi veren pasif bir hesabı kapatmak için o hesabı borçlandırmak gerekir.

Anahtar Kavram

Dönem Net Kârının Geçmiş Yıllar Kârlarına Devri

İpuçları

1
Bir hesabın bakiyesini başka bir hesaba aktarmak için o hesabı kapatmanız (sıfırlamanız) gerekir.
2
Dönem net kârı pasif bir hesaptır ve alacak bakiyesi verir. Onu kapatmak için hangi tarafa kayıt yapmalısınız?
3
01.0101.01 tarihinde yapılan devir kaydında, kâr hesabı (590) borç tarafına, geçmiş yıllar kârı hesabı (570) ise alacak tarafına yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde dönem net zararının (591) devir kaydında hangi hesabın alacaklandırılacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 11Soru →

İşletmenin 20252025 yılı faaliyet dönemini 75.00075.000 TL tutarında net zarar ile kapattığı bilinmektedir. 20262026 yılı hesap döneminin başında, bu zararın ilgili öz kaynak hesabına devredilerek izlenmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ----------------------- 01.01.2026 -----------------------
580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI 75.00075.000
591 DÖNEM NET ZARARI (-) 75.00075.000
---------------------------------------------------------

Cevap

Geçmiş Yıllar Zararları hesabının borçlandırılması ve Dönem Net Zararı hesabının alacaklandırılmasıyla yapılan kayıt doğrudur.
İşletmeler, bir önceki dönemden devreden net zararlarını yeni dönemin başında geçici olan dönem net zararı hesabından çıkarıp, kalıcı olan geçmiş yıllar zararları hesabına aktarmalıdır. Bu işlemde, borç bakiyesi veren 591 hesabı alacaklandırılarak kapatılır; artış gösteren 580 hesabı ise borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemin sonucunu belirleyin.
20252025 yılı sonu itibarıyla '591 Dönem Net Zararı (-)' hesabı 75.00075.000 TL borç bakiyesi vermektedir.
Dönem net zararı, öz kaynaklar grubunda indirim kalemi olarak borç tarafında izlenir.
2
Dönem başı devir işlemini gerçekleştirin.
591 hesabı alacaklandırılarak kapatılırken, bu tutar '580 Geçmiş Yıllar Zararları' hesabının borcuna aktarılır.
Yeni mali yılın başında geçici hesaplar kalıcı hesaplara devredilmelidir.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklar grubunda yer alan 591 Dönem Net Zararı (-) hesabı, yeni dönemin başında 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabına devredilerek kapatılır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 12Soru →

İşletmenin 20242024 yılı faaliyet dönemi sonundaki "590590 Dönem Net Kârı" hesabı 120.000120.000 TL alacak bakiyesi vermektedir. İşletmenin 20252025 yılı başı bilançosunda "580580 Geçmiş Yıllar Zararları" hesabında 45.00045.000 TL tutarında bakiye bulunmaktadır. Genel Kurul, dönem kârının öncelikle geçmiş yıl zararlarının mahsubunda kullanılmasını, ardından kalan tutar üzerinden %5\%5 oranında birinci tertip yasal yedek akçe ayrılmasını ve geriye kalan tutarın ise "570570 Geçmiş Yıllar Kârları" hesabına aktarılmasını kararlaştırmıştır.

Buna göre, kârın mahsubu ve yedek akçe ayrılması işlemlerine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı ve tutarı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı 71.25071.250 TL (Alacak)

Cevap

Yapılması gereken yevmiye kaydında Geçmiş Yıllar Kârları hesabı 71.25071.250 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin elde ettiği 120.000120.000 TL tutarındaki dönem net kârı, öncelikle bilançoda görünen 45.00045.000 TL tutarındaki geçmiş yıl zararını kapatmak için kullanılır. Kalan 75.00075.000 TL üzerinden %5\%5 oranında (3.7503.750 TL) birinci tertip yasal yedek akçe ayrılır. Bu işlemlerden sonra geriye kalan 71.25071.250 TL (120.000−45.000−3.750120.000 - 45.000 - 3.750), işletmenin dağıtılmayan kârı olarak Geçmiş Yıllar Kârları hesabına alacak kaydedilerek aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Geçmiş yıl zararının mahsup edileceği matrahın belirlenmesi
120.000−45.000=75.000120.000 - 45.000 = 75.000 TL
Türk Ticaret Kanunu'na göre yasal yedek akçe, geçmiş yıl zararları indirildikten sonra kalan kâr üzerinden hesaplanır.
2
I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarının hesaplanması
75.000×0,05=3.75075.000 \times 0,05 = 3.750 TL
Yasal yedek akçe oranı aksi belirtilmedikçe kârın %5'idir.
3
Geçmiş Yıllar Kârları hesabına devredilecek net tutarın hesaplanması
120.000−45.000−3.750=71.250120.000 - 45.000 - 3.750 = 71.250 TL
Dönem kârından mahsup edilen zarar ve ayrılan yedekler düşüldükten sonra kalan bakiye öz kaynaklarda kâr olarak bırakılır.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
590 (Borç) 120.000 / 580 (Alacak) 45.000, 540 (Alacak) 3.750, 570 (Alacak) 71.250
Kârın dağıtımı ve zararın mahsubu işlemlerinin muhasebeleştirilmesi.

Anahtar Kavram

Geçmiş Yıl Zararlarının Kârdan Mahsubu ve Yedek Akçe Matrahı

Daha Fazla Pratik

Yedek akçelerin tavan sınırını (ödenmiş sermayenin 1/5'i) içeren daha karmaşık kâr dağıtım senaryolarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 13Soru →

İşletme, geçmiş faaliyet dönemlerinden devreden 45.00045.000 TL tutarındaki zararı, yine geçmiş yıllardan aktarılan ve dağıtılmamış olan 45.00045.000 TL tutarındaki kâr ile mahsup ederek kapatmıştır. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 570570 Geçmiş Yıllar Kârları

Cevap

Geçmiş yıllar kârları ile zararların mahsup edilmesi işleminde, azalan kâr tutarı nedeniyle Geçmiş Yıllar Kârları hesabı borçlandırılır.
Geçmiş Yıllar Kârları hesabı, işletmenin önceki dönemlerinden kalan dağıtılmamış kârlarını gösteren bir öz kaynak hesabıdır ve alacak bakiyesi verir. Bu kârın bir zararı kapatmak (mahsup etmek) amacıyla kullanılması durumunda, kâr tutarında bir azalış meydana gelir. Muhasebe ilkeleri gereği öz kaynak hesaplarındaki azalışlar borç tarafına kaydedildiği için mahsup kaydında Geçmiş Yıllar Kârları hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hesapların niteliğinin belirlenmesi
580580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) borç bakiyesi veren, 570570 Geçmiş Yıllar Kârları (+) ise alacak bakiyesi veren hesaplardır.
Öz kaynak hesaplarının işleyiş kuralına göre artış ve azalış yönlerini belirlemek gerekir.
2
Zarar hesabının kapatılması
580580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabı alacaklandırılır.
Borç bakiyesi veren bir hesabın kapatılması için zıt yönlü (alacak) kayıt yapılması gerekir.
3
Mahsup kaynağının kaydedilmesi
570570 Geçmiş Yıllar Kârları hesabı borçlandırılır.
Alacak bakiyesi veren bir öz kaynak hesabındaki azalış (kârın kullanımı) borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklarda mahsup işlemleri ve hesap işleyiş kuralları

İpuçları

1
Bir öz kaynak hesabı olan kâr hesabı azaldığında hangi tarafa kayıt yapıldığını hatırlayın.
2
Zarar hesabı (580580) bilançoda eksi karakterli bir hesaptır ve borç bakiyesi verir. Kapatmak için alacaklandırılır.
3
Mahsup kaydı şöyledir: Geçmiş Yıllar Kârları (Borç), Geçmiş Yıllar Zararları (Alacak).

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıl zararlarının yedek akçelerle mahsup edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru →

İşletmenin 20252025 yılına ait finansal tablolarında yer alan "591591 Dönem Net Zararı (-)" hesabının tutarı 65.00065.000 TL'dir. Yeni çalışma döneminin başında (20262026), söz konusu zararın mahsup edilinceye kadar izleneceği hesaba aktarılmasına ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı Borçlu 65.00065.000 / 591 Dönem Net Zararı Hesabı Alacaklı 65.00065.000

Cevap

580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı borçlandırılırken, 591 Dönem Net Zararı Hesabı alacaklandırılarak kapatılmalıdır.
Doğru cevapta, borç bakiyesi veren pasifi düzenleyici 591 Dönem Net Zararı hesabı alacaklandırılarak kapatılmış ve tutar yine borç karakterli olan 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabına aktarılmıştır. Bu işlem, Tekdüzen Hesap Planı'nın dönem başı açılış ve devir ilkelerine tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem net zararının niteliğini belirleme
591 Dönem Net Zararı (-) hesabı, öz kaynaklarda yer alan pasifi düzenleyici (aktif karakterli) bir hesaptır ve borç bakiyesi verir.
Zararlar işletmenin öz kaynaklarını azaltan unsurlardır.
2
Yeni dönem başı devir işlemini gerçekleştirme
591 hesabı alacaklandırılarak kapatılırken, bu tutar 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabının borcuna aktarılır.
Tekdüzen Hesap Planı gereği, bir önceki yıla ait net zararın yeni dönemde izleneceği yer 580 hesabıdır.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklarda yer alan dönem net zararının, yeni mali yılın başında geçmiş yıllar zararlarına devredilmesi süreci.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıl zararlarının, yedek akçeler veya geçmiş yıl kârları ile mahsup edilmesi durumundaki yevmiye kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 15Soru →

İşletmenin öz kaynaklar grubunda yer alan 570570 Geçmiş Yıllar Kârları ve 580580 Geçmiş Yıllar Zararları hesaplarının niteliği ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçmiş yıl zararlarının, yedek akçeler veya geçmiş yıl kârları ile mahsup edilerek kapatılması durumunda 580580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabının borç tarafına kayıt yapılır.

Cevap

Geçmiş yıl zararlarının mahsup edilerek kapatılması durumunda 580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabının borç değil, alacak tarafına kayıt yapılması ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 580580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabı, öz kaynakları düzenleyen eksi (pasif karakterli) bir hesaptır. Bu tür hesaplar, yapıları gereği borç kalanlı çalışırlar; yani artışlar borç tarafına, azalışlar ise alacak tarafına kaydedilir. Bir zararın yedek akçeler veya kârlar ile mahsup edilerek kapatılması, söz konusu hesabın bakiyesinin azaltılması anlamına geldiği için işlemin hesabın alacak tarafına kaydedilmesi gerekir. İfadede belirtilen 'borç tarafına kayıt yapılır' ibaresi bu nedenle muhasebe ilkelerine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
580580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabının muhasebe tekniği açısından niteliğinin belirlenmesi
Hesabın öz kaynakları düzenleyici (eksi) karakterli ve borç kalanlı bir hesap olduğu tespit edilir.
Hesabın artış ve azalış yönlerini belirlemek için bilançodaki karakterini bilmek gerekir.
2
Mahsup (kapatma) işleminin hesap bakiyesi üzerindeki etkisinin analiz edilmesi
Mahsup işlemi, hesaptaki zarar tutarının başka bir kaynakla karşılanarak yok edilmesi, yani hesabın azaltılması anlamına gelir.
Zararın kapatılması işlemi, öz kaynaklardaki o negatif unsurun düşürülmesidir.
3
Hesap işleyiş kuralına göre kayıt yönünün saptanması
Borç kalanlı eksi karakterli hesaplarda azalışlar her zaman alacak tarafına kaydedilir.
Muhasebenin temel çift taraflı kayıt sistemi ve hesap işleyiş kuralları gereği, borç bakiyesi veren bir hesabın kapatılması için alacaklandırılması şarttır.

Anahtar Kavram

Eksi (Düzenleyici) Karakterli Öz Kaynak Hesaplarının İşleyişi

İpuçları

1
Bir hesabın bilançoda yanında eksi (-) işareti olması, onun o gruptaki diğer hesapların tersine çalıştığını gösterir.
2
580580 hesabı öz kaynakları (pasifi) düzenleyen bir hesaptır. Normal pasif hesaplar alacaktan artarken, bu hesap borçtan artar.
3
Mahsup işlemi bir hesabın kapatılması veya azaltılması demektir. Borç bakiyesi veren bir hesabı azaltmak için hangi tarafa kayıt yapmanız gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıl zararlarının mahsup kaydında karşı hesap olarak hangi yedeklerin kullanılabileceğini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

İşletmenin 20242024 yılı faaliyet dönemi sonunda düzenlenen bilançosunda yer alan bazı öz kaynak hesaplarının bakiyeleri aşağıda verilmiştir:

Hesap AdıTutar
590590 Dönem Net Kârı120.000120.000 TL
580580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)250.000250.000 TL
542542 Olağanüstü Yedekler80.00080.000 TL

İşletme, 20252025 yılı Ocak ayı içerisinde gerçekleştirdiği genel kurul toplantısında; 20242024 yılı kârının tamamının geçmiş yıl zararlarına mahsup edilmesine, ayrıca olağanüstü yedeklerin 50.00050.000 TL'lik kısmının da kalan zararın kapatılmasında kullanılmasına karar vermiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu mahsup işlemleri yapıldıktan sonra bilançoda yer alacak "580580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)" hesabının bakiyesi ve bu işlemlerin işletmenin toplam öz kaynak tutarı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakiyesi 80.00080.000 TL olur ve toplam öz kaynak tutarı değişmez.

Cevap

Bakiyesi 80.00080.000 TL olur ve toplam öz kaynak tutarı değişmez.
Yapılan işlemler sonucunda 580580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabının başlangıçtaki 250.000250.000 TL'lik borç bakiyesi, önce kârın mahsubuyla (120.000120.000 TL) sonra yedeklerin mahsubuyla (50.00050.000 TL) toplamda 170.000170.000 TL azalmış ve 80.00080.000 TL'ye düşmüştür. Öz kaynaklar grubunda yer alan kârlar ve yedekler azalırken, yine aynı grupta eksi değer olarak yer alan zararların da azalması, grup içi bir denge oluşturur ve toplam öz kaynak tutarında herhangi bir artış veya azalış meydana getirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem net kârının geçmiş yıllar kârlarına devrini gerçekleştirin.
590590 Dönem Net Kârı hesabındaki 120.000120.000 TL, önce 570570 Geçmiş Yıllar Kârları hesabına aktarılır.
Zarar mahsubu yapılabilmesi için öncelikle kârın ilgili hesaba devredilmesi gerekir.
2
Kârın zarara mahsup edilmesi kaydını yapın.
570570 hesabı borçlandırılarak kapatılır, 580580 hesabı 120.000120.000 TL alacaklandırılır. Kalan zarar: 250.000−120.000=130.000250.000 - 120.000 = 130.000 TL.
580580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) bir indirim hesabı (aktif karakterli pasif hesap) olduğu için mahsup işlemlerinde alacaklandırılır.
3
Olağanüstü yedeklerin zarara mahsup edilmesi kaydını yapın.
542542 Olağanüstü Yedekler hesabı 50.00050.000 TL borçlandırılır, 580580 hesabı 50.00050.000 TL alacaklandırılır. Kalan zarar: 130.000−50.000=80.000130.000 - 50.000 = 80.000 TL.
Genel kurul kararı doğrultusunda yedek akçeler zarar kapatmada kullanılabilir.
4
Öz kaynak toplamı üzerindeki etkiyi analiz edin.
İşlem öncesi ve sonrası toplam öz kaynak tutarı aynı kalmıştır.
Yapılan tüm işlemler (570, 542, 580) öz kaynaklar grubu içerisindeki hesaplar arası virman işlemleridir; dışarıya bir varlık çıkışı veya dışarıdan bir kaynak girişi söz konusu değildir.

Anahtar Kavram

Öz kaynak kalemlerinin kendi aralarındaki mahsup işlemleri toplam öz kaynak tutarını değiştirmez.

İpuçları

1
580580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabı pasif karakterli ancak düzenleyici (eksi) bir hesaptır.
2
Bir öz kaynak hesabının başka bir öz kaynak hesabı ile kapatılması (mahsup) toplam öz kaynakları etkiler mi?
3
250.000−(120.000+50.000)250.000 - (120.000 + 50.000) işlemini yaparak kalan zararı bulabilir, toplam etkinin neden sıfır olduğunu düşünebilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıl kârlarının sermayeye ilave edilmesi durumunda öz kaynak toplamının nasıl etkilendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 17Soru →

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu bilançosunda yer alan "591591 Dönem Net Zararı (-)" hesabının tutarı 110.000110.000 TL'dir. 20262026 yılı açılış kaydının ardından bu tutar usulüne uygun olarak "580580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)" hesabına devredilmiştir. İşletmenin aynı tarihteki öz kaynaklar grubundaki diğer hesap bakiyeleri ise şu şekildedir:

- 570570 Geçmiş Yıllar Kârları: 65.00065.000 TL
- 540540 Yasal Yedekler: 60.00060.000 TL

İşletme genel kurulu, geçmiş yıl zararının tamamının öncelikle geçmiş yıl kârlarından, yetmediği takdirde ise yasal yedeklerden mahsup edilerek kapatılmasına karar vermiştir. Buna göre, zararın mahsup edilmesi işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 570 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI: 65.000 TL (Borç), 540 YASAL YEDEKLER: 45.000 TL (Borç) / 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-): 110.000 TL (Alacak)

Cevap

Zararın kapatılması için borç kalanlı olan '580 Geçmiş Yıllar Zararları (-)' hesabı alacaklandırılmalı, kâr ve yedekler ise borçlandırılarak mahsup edilmelidir.
Zarar mahsubunda, öz kaynaklar içinde yer alan kâr ve yedek hesapları azaltıldığı için borçlandırılır. Geçmiş yıllar zararları hesabı ise aktif karakterli (borç bakiyesi veren) bir eksi hesap olduğu için, bu hesabın kapatılması (zararın yok edilmesi) ancak alacaklandırılmasıyla mümkündür. 110.000 TL'lik zararın 65.000 TL'si 570 hesabından, kalan 45.000 TL'si 540 hesabından karşılanarak doğru yevmiye kaydı oluşturulur.

Adım Adım Çözüm

1
Devir işlemini teyit etme
591 hesabı 580 hesabına aktarılmıştır. Mahsup kaydı 580 hesabı üzerinden yapılacaktır.
Yeni mali yılda dönem net zararı artık geçmiş yıllar zararı niteliğindedir.
2
Zarar hesabının kapatılma yönünü belirleme
580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) hesabı düzenleyici bir hesap olup borç bakiyesi verir. Kapatılması için 110.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Aktif karakterli eksi hesaplar alacak kaydıyla kapatılır.
3
Mahsup kaynaklarını borçlandırma
570 hesabı 65.000 TL, kalan 45.000 TL için ise 540 hesabı borçlandırılır.
Pasif karakterli kâr ve yedek hesapları kullanım (azalış) durumunda borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklarda zarar mahsubu işlemleri ve düzenleyici hesapların işleyiş mantığı.
Soru 18Soru →

Önceki faaliyet dönemini zarar ile tamamlayan bir sermaye şirketinin bilançosunda "591591 Dönem Net Zararı (-)" hesabı 118.500118.500 TL bakiye ile yer almaktadır. Yeni hesap döneminin açılış işlemlerini müteakip, bu zararın öz kaynaklar grubu içerisindeki ilgili kalıcı hesaba devredilerek kapatılması gerekmektedir.

Buna göre, söz konusu devir işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) hesabı borçlu, 591 Dönem Net Zararı (-) hesabı alacaklı

Cevap

580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) hesabının borçlandırıldığı ve 591 Dönem Net Zararı (-) hesabının alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
İşletmenin önceki dönemden devreden net zararı (591591), yeni dönemin başında kalıcı bir öz kaynak hesabı olan Geçmiş Yıllar Zararları (580580) hesabına aktarılmalıdır. 591 numaralı hesap borç bakiyesi veren bir hesap olduğu için, bu hesabı kapatmak amacıyla alacaklandırılması; 580 numaralı hesabın ise bu tutar kadar artırılması için borçlandırılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak hesabın niteliğinin belirlenmesi
591 Dönem Net Zararı (-) hesabı, öz kaynakları düzenleyici (aktif karakterli) bir hesaptır ve borç bakiyesi verir.
Yeni dönemin başında geçici bilanço hesaplarının kalıcı hesaplara devredilmesi gerekir.
2
Aktarılacak hesabın belirlenmesi
Zarar tutarı, 500'lü gruptaki kalıcı zarar hesabı olan 580 Geçmiş Yıllar Zararları (-) hesabına aktarılır.
Tekdüzen Hesap Planı kuralları gereği, bir önceki yılın zararı geçmiş yıllar zararı niteliği kazanır.
3
Yevmiye kaydının yapılması
580 No'lu hesap borçlandırılır (118.500118.500), 591 No'lu hesap alacaklandırılır (118.500118.500).
Borç bakiye veren bir hesabı kapatmak için alacak kaydı, aynı nitelikteki başka bir hesabı artırmak için borç kaydı yapılır.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklarda zarar hesaplarının devir ve mahsup işlemleri

Daha Fazla Pratik

Bu zararın daha sonra yedek akçeler veya kârlar ile mahsup edilmesi (kapatılması) işlemini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru →

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu bilançosunda "591591 Dönem Net Zararı (-)" hesabı 145.000145.000 TL bakiye vermektedir. İşletmenin öz kaynaklar grubunda yer alan diğer bazı hesapların bakiyeleri ise şu şekildedir:

- 542542 Olağanüstü Yedekler: 90.00090.000 TL
- 580580 Geçmiş Yıllar Zararları (-): 25.00025.000 TL

İşletme yönetimi, 20262026 yılı açılış işlemleri kapsamında dönem net zararını ilgili hesaba devretmiş, ardından biriken toplam geçmiş yıllar zararının mahsubu için Olağanüstü Yedeklerin tamamının kullanılmasına karar vermiştir.

Bu bilgilere göre, mahsup işleminin gerçekleştirilmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "542542 Olağanüstü Yedekler" hesabı 90.00090.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Mahsup işleminin gerçekleştirilmesi için yedek akçe tutarı olan 90.00090.000 TL kadar "542 Olağanüstü Yedekler" hesabı borçlandırılır.
İşletmenin 20252025 yılından devreden 145.000145.000 TL zararı ile mevcut 25.00025.000 TL geçmiş yıl zararı toplandığında toplam zarar 170.000170.000 TL'ye ulaşır. Bu zararın mahsubunda kullanılacak olan Olağanüstü Yedekler hesabının bakiyesi 90.00090.000 TL'dir. Mahsup kaydında, bir öz kaynak hesabı olan yedekler hesabı azaldığı için borçlandırılırken (90.00090.000 TL), pasifi düzenleyici bir hesap olan Geçmiş Yıllar Zararları hesabı da azaldığı için alacaklandırılır (90.00090.000 TL).

Adım Adım Çözüm

1
Dönem net zararının geçmiş yıllara devri
145.000145.000 TL tutarındaki zarar 580580 nolu hesaba aktarılır.
Dönem net zararı, yeni faaliyet döneminin başında Geçmiş Yıllar Zararları hesabına devredilerek kapatılır.
2
Toplam geçmiş yıllar zararının hesaplanması
145.000+25.000=170.000145.000 + 25.000 = 170.000 TL
Devreden dönem zararı ile mevcut geçmiş yıl zararı toplanarak mahsup edilecek toplam matrah bulunur.
3
Mahsup edilebilecek tutarın belirlenmesi
90.00090.000 TL
Mahsup için kullanılacak olan Olağanüstü Yedekler hesabının bakiyesi 90.00090.000 TL olduğu için en fazla bu tutar kadar mahsup yapılabilir.
4
Mahsup kaydının yapılması
542 Borç: 90.00090.000 / 580 Alacak: 90.00090.000
Öz kaynaklarda azalış yaratan mahsup işleminde, yedek hesabı borçlandırılırken, pasifi düzenleyici zarar hesabı alacaklandırılarak azaltılır.

Anahtar Kavram

Öz Kaynaklarda Mahsup İşlemleri

İpuçları

1
Mahsup işlemi öncesinde 591591 Dönem Net Zararı hesabını 580580 Geçmiş Yıllar Zararları hesabına devretmeyi unutmayın.
2
Bir hesabın mahsup edilmesi, o hesabın bakiyesinin azaltılması demektir. Eksi karakterli hesapların azalış yönüne dikkat edin.
3
Yedek akçelerin kullanımı, öz kaynaklarda bir azalıştır; dolayısıyla yedek hesabı borçlandırılır. Karşılığında zarar hesabı alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş yıllar kârlarının sermayeye ilave edilmesi veya ortaklara dağıtılması durumundaki yevmiye kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s