Examkin

Yeniden Değerleme ve Diğer Sermaye Yedekleri

23 soru

Soru 21Soru →

İşletme, aktifinde maliyet bedeli 4.000.0004.000.000 TL olan bir binasını ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden değerlemiş ve bu işlem sonucunda 1.200.0001.200.000 TL tutarında "522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları" hesaplamıştır. İşletme yönetimi, bu fonun %50\%50'sini sermayeye ilave etme kararı almış ve ilgili tescil işlemlerini tamamlamıştır. Bir sonraki hesap döneminde söz konusu bina, birikmiş amortismanları ile birlikte satılmıştır.

Buna göre, binanın satışı sırasında "522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları" hesabına ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600.000600.000 TL borçlandırılır, "542 Olağanüstü Yedekler" hesabı alacaklandırılır.

Cevap

600.000600.000 TL tutarındaki bakiye borçlandırılarak "542 Olağanüstü Yedekler" hesabına aktarılmalıdır.
İşletme yeniden değerleme fonunun %50\%50'sini (600.000600.000 TL) sermayeye eklediğinde hesapta 600.000600.000 TL bakiye kalmıştır. Binanın satılması durumunda Tekdüzen Hesap Planı (THP) kuralları gereği, bu fon hesabı kapatılarak (borçlandırılarak) tutarın tamamı "542 Olağanüstü Yedekler" hesabına (alacaklandırılarak) aktarılmalıdır. Bu işlem fonun öz kaynaklar içerisindeki niteliğinin 'sermaye yedeği'nden 'kar yedeği'ne dönüşmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç fon tutarının belirlenmesi
1.200.0001.200.000 TL
Yeniden değerleme işlemi sonucunda 522 hesabına alacak kaydedilen ilk tutardır.
2
Sermayeye ilave edilen tutarın hesaplanması ve düşülmesi
1.200.000×0,50=600.0001.200.000 \times 0,50 = 600.000 TL kalan bakiye
Fonun yarısı sermayeye eklendiğinde 522 hesabı 600.000600.000 TL borçlandırılmış ve hesapta aynı miktarda bakiye kalmıştır.
3
Varlık satıldığında kalan bakiyenin devri
Borç: 522 (600.000600.000), Alacak: 542 (600.000600.000)
Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, yeniden değerlemeye tabi tutulan varlık elden çıkarıldığında, ilgili fon hesabı kapatılarak Olağanüstü Yedekler hesabına devredilir.

Anahtar Kavram

Yeniden Değerleme Fonunun Kullanımı ve Kapatılması

İpuçları

1
Yeniden değerleme fonları sermayeye eklenebilir veya varlık satıldığında yedeklere aktarılabilir.
2
Önce fonun ne kadarının sermayeye eklendiğini bulun, ardından 522 hesabında kalan bakiyeyi hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

İştiraklerin yeniden değerlenmesi (523) durumunda da aynı mantığın geçerli olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

Bir işletmenin dönem içinde gerçekleştirdiği öz kaynak işlemleri aşağıda özetlenmiştir:

* İşletme, kayıtlı maliyet bedeli 4.200.0004.200.000 TL ve birikmiş amortismanı 1.680.0001.680.000 TL olan binasını yeniden değerlemeye tabi tutmuş ve binanın gerçeğe uygun değerini 6.300.0006.300.000 TL olarak belirlemiştir.
* İşletme, nominal değeri 100100 TL olan 50.00050.000 adet hisse senedini tanesi 140140 TL’den ihraç etmiştir.
* Taahhüdünü yerine getirmeyen bir ortağın 100.000100.000 TL nominal değerli paylarını iptal etmiş ve bu payları 120.000120.000 TL’ye başka bir yatırımcıya peşin satmıştır.
* İşletme yönetimi; yeniden değerleme artışlarının 2.500.0002.500.000 TL’lik kısmını ve emisyon primlerinin 500.000500.000 TL’lik kısmını sermayeye ilave etme kararı almış ve gerekli tescil işlemleri tamamlanmıştır.

Bu işlemler sonucunda işletmenin bilançosunda yer alan "Sermaye Yedekleri" grubu toplam bakiyesi kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.800.0002.800.000

Cevap

İşlemler sonucunda işletmenin toplam sermaye yedekleri bakiyesi 2.800.0002.800.000 TL'dir.
İşletmenin toplam sermaye yedekleri; revaülasyon sonucunda oluşan 3.780.0003.780.000 TL'den sermayeye eklenen 2.500.0002.500.000 TL çıkarıldığında kalan 1.280.0001.280.000 TL, emisyon priminden oluşan 2.000.0002.000.000 TL'den sermayeye eklenen 500.000500.000 TL çıkarıldığında kalan 1.500.0001.500.000 TL ve iptal kârından gelen 20.00020.000 TL'nin toplamıdır. Bu kalemlerin toplamı (1.280.000+1.500.000+20.0001.280.000 + 1.500.000 + 20.000) tam olarak 2.800.0002.800.000 TL'ye eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları hesabının alacak bakiyesinin hesaplanması.
6.300.000−(4.200.000−1.680.000)=3.780.0006.300.000 - (4.200.000 - 1.680.000) = 3.780.000 TL.
Yeniden değerleme artışı, varlığın net defter değeri ile değerlenmiş tutarı arasındaki fark olarak sermaye yedeğine kaydedilir.
2
520 Hisse Senedi İhraç Primleri hesabının alacak bakiyesinin hesaplanması.
50.000×(140−100)=2.000.00050.000 \times (140 - 100) = 2.000.000 TL.
İhraç edilen hisselerin satış fiyatı ile nominal değeri arasındaki fark emisyon primini oluşturur.
3
521 Hisse Senedi İptal Kârları hesabının alacak bakiyesinin hesaplanması.
120.000−100.000=20.000120.000 - 100.000 = 20.000 TL.
İptal edilen payların satışından elde edilen kâr bir sermaye yedeğidir.
4
Sermayeye ilave edilen tutarların düşülerek net grup toplamının bulunması.
((3.780.000−2.500.000)+(2.000.000−500.000)+20.000)=2.800.000(3.780.000 - 2.500.000) + (2.000.000 - 500.000) + 20.000) = 2.800.000 TL.
Sermaye yedeklerinin sermayeye ilavesi ilgili hesaplarda azalış (borç kaydı) meydana getirir.

Anahtar Kavram

Sermaye yedeklerinin çeşitleri ve sermaye artırımındaki işleyişi.

İpuçları

1
Grup bazında sorgulanan kalemlerin 520, 521 ve 522 nolu hesaplar olduğunu belirleyerek işe başlayın.
2
Yeniden değerleme artışını hesaplarken, varlığın maliyet bedelinden birikmiş amortismanı düşerek net defter değerine ulaşın ve bunu gerçeğe uygun değerle kıyaslayın.
3
Sermayeye ilave işleminin, sermaye yedekleri hesabında bir azalış (borç kaydı) ve sermaye hesabında bir artış (alacak kaydı) anlamına geldiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Sermaye yedeklerinin geçmiş yıl zararlarının kapatılmasında kullanılıp kullanılamayacağını mevzuat açısından inceleyin.
Tahmini Süre:3m 30s
Soru 23Soru →

İşletmenin öz kaynak kalemlerine ilişkin bazı hesap kalanları şöyledir:

Hesap AdıTutar (TL)
522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları450.000450.000
540 Yasal Yedekler200.000200.000
542 Olağanüstü Yedekler150.000150.000

İşletme, nominal değeri 1010 TL olan 100.000100.000 adet hisse senedini tanesi 1818 TL'den ihraç etmiş; ortaya çıkan emisyon primleri ile 522 numaralı hesapta biriken tutarın tamamını sermayeye ekleme kararı almıştır.

Buna göre, işletmenin yapacağı sermaye artırımı kaydında "500 Sermaye" hesabının alacağına kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.250.0002.250.000 TL

Cevap

Sermaye hesabının alacağına kaydedilecek toplam tutar 2.250.0002.250.000 TL'dir.
Sermaye hesabındaki artış, yeni çıkarılan hisselerin nominal değeri (100.000×10=1.000.000100.000 \times 10 = 1.000.000 TL), bu hisselerin primli satışından doğan emisyon primi (100.000×8=800.000100.000 \times 8 = 800.000 TL) ve bilançoda hazır bulunan yeniden değerleme fonunun (450.000450.000 TL) toplamından oluşur. Bu üç kalemin toplamı 2.250.0002.250.000 TL yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senedi ihraç priminin (emisyon primi) hesaplanması
800.000800.000 TL
Hisse senetleri nominal değerin üzerinde ihraç edildiğinde, satış fiyatı ile nominal değer arasındaki fark (tanede 18−10=818 - 10 = 8 TL) emisyon primini oluşturur: 100.000×8100.000 \times 8 TL.
2
Hisse senedi ihracından kaynaklanan toplam sermaye artış kalemlerinin belirlenmesi
1.800.0001.800.000 TL
Sermaye hesabına hisselerin nominal değeri (1.000.0001.000.000 TL) ve bu işlemden doğan emisyon primleri (800.000800.000 TL) alacak kaydedilecektir.
3
Mevcut sermaye yedeklerinin (522) toplama dahil edilmesi
2.250.0002.250.000 TL
İşletme kararı gereği bilançodaki 450.000450.000 TL tutarındaki yeniden değerleme artışı da sermayeye eklendiğinden: 1.800.000+450.0001.800.000 + 450.000 TL işlemi yapılır.

Anahtar Kavram

Sermaye Yedeklerinin Sermayeye İlavesi
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Yeniden Değerleme ve Diğer Sermaye Yedekleri Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin