Uluslararası sistemin anarşik yapısı ve devletlerin rasyonel-egoist aktörler olduğu kabulü altında dahi devletlerin neden iş birliği yaptığı sorunsalı, Neoliberal Kurumsalcılık tarafından rasyonel seçim teorisiyle açıklanmaktadır. Bu teoriye göre, uluslararası kurumlar (rejimler) devletler arasındaki etkileşimi düzenleyerek iş birliğini rasyonel bir tercih haline getirir.
Buna göre, Neoliberal Kurumsalcılık çerçevesinde uluslararası kurumların devletler arası iş birliğini mümkün kılan temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletlerin birbirlerinin eylemlerini izlemesini kolaylaştırarak belirsizliği azaltmak ve hile yapmanın uzun vadeli maliyetini (itibar kaybı gibi) artırmak.Cevap
- BUluslararası sistemin anarşik doğasını, devletleri bağlayan zorunlu bir dünya hukuku ve merkezi bir otoriteyle tamamen ortadan kaldırmak.
- CDevletlerin kendi çıkarlarını maksimize etme arzusundan vazgeçerek uluslararası hukukun ahlaki üstünlüğüne rıza göstermelerini sağlamak.
- DGüç dağılımındaki dengesizlikleri askeri ittifaklar yoluyla gidererek sistemde bir güç dengesi (balance of power) tesis etmek.
- EDevletlerin iç siyasal yapılarını liberal demokrasiye dönüştürerek sistemdeki tüm aktörleri benzer barışçıl kimliklere kavuşturmak.
Cevap
Uluslararası kurumlar, devletler arasındaki belirsizliği azaltan şeffaf ortamlar yaratarak ve hile yapmanın itibar maliyetini belirginleştirerek iş birliğini rasyonel bir seçenek haline getirir.
Doğru yanıt olan seçenek, Robert Keohane'in 'Hegemonya Sonrası' (After Hegemony) kitabında ortaya koyduğu fonksiyonel teoriyi yansıtmaktadır. Uluslararası kurumlar, devletlerin birbirlerinin taahhütlerine uyup uymadığını denetleyebileceği (izleme) ve güvenilir bilgi paylaşabileceği bir platform sunarak sistemdeki 'piyasa başarısızlıklarını' (belirsizlik gibi) giderir. Böylece hile yapmanın itibar kaybı gibi maliyetleri artar ve iş birliği sürdürülebilir hale gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fonksiyonel Kurumsalcılık ve Belirsizliğin Giderilmesi
İpuçları
1
Neoliberal kurumsalcılığın, neorealizm gibi 'rasyonel devlet' varsayımıyla işe başladığını unutmayın.
2
İş birliğinin önündeki en büyük engelin 'belirsizlik' ve 'hile yapma korkusu' olduğunu düşünün.
3
Kurumların bu korkuyu yenmek için devletlere ne sağladığına (bilgi, şeffaflık, denetim) odaklanın.
Daha Fazla Pratik
Robert Keohane'in 'Mutlak Kazanç' (Absolute Gains) ile Neorealistlerin 'Göreceli Kazanç' (Relative Gains) tartışmasına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s