Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDiplomatik İlişkilerin Kurulması ve Sona Ermesi

Diplomatik ilişkiler, bağımsız devletler arasındaki resmi temasların yürütülmesinde temel hukuki çerçeveyi oluşturur. Diplomatik İlişkiler Hakkında 1961 Viyana Sözleşmesi hükümlerine göre, diplomatik misyon şeflerinin atanması, görevlerinin yürütülmesi ve sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kabul eden devlet, herhangi bir zaman ve gerekçe göstermek zorunda olmaksızın gönderen devlete bildirimde bulunarak misyon şefini veya diplomatik kadrodaki herhangi bir üyeyi istenmeyen kişi (persona non grata) ilan edebilir.Cevap
  2. B
    İki devlet arasında çıkan bir uyuşmazlık neticesinde diplomatik ilişkilerin kesilmesi, uluslararası hukuk gereği iki ülke arasındaki konsolosluk ilişkilerinin de otomatik olarak sona ermesi sonucunu doğurur.
  3. C
    Kabul eden devletin, gönderen devlet ile var olan diplomatik ilişkilerini tamamen kesmesi, hukuki niteliği itibarıyla o devletin uluslararası varlığını ve meşruiyetini tanımaktan vazgeçtiği anlamına gelir.
  4. D
    Kabul eden devlet, bir diplomatik ajanı istenmeyen kişi ilan edebilmek için, ajanın suç işlediğini veya içişlerine karıştığını somut delillerle ispatlamak ve bu durumu kendi yerel mahkemelerinde karara bağlatmak zorundadır.
  5. E
    Gönderen devlet tarafından atanmak istenen misyon şefi için talep edilen agremanın kabul eden devletçe reddedilmesi durumunda, reddeden devlet uluslararası şeffaflık ilkesi gereği ret gerekçesini yazılı olarak sunmakla mükelleftir.

Cevap

Kabul eden devletin, herhangi bir zaman ve gerekçe göstermeksizin diplomatik misyon şefini veya kadrodaki herhangi bir üyeyi 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan edebileceğini belirten ifadedir.
Diplomatik İlişkiler Hakkında 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesi, uluslararası teamül hukukunun da bir yansıması olarak, kabul eden devlete herhangi bir zamanda, kararının gerekçesini açıklamak zorunda olmaksızın, misyon şefinin veya diplomatik kadrodaki bir üyenin 'persona non grata' (istenmeyen kişi) olduğunu bildirme hakkı tanır. Bu bildirim üzerine gönderen devlet, o ajanı derhal geri çağırmak veya görevine son vermekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki diplomatik işlemlerin usul ve sonuçlarını 1961 Viyana Sözleşmesi kurallarına göre analiz etmek.
Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, tanıma, agreman (uygunluk) süreci ve persona non grata kavramlarının hukuki sınırları incelenir.
Uluslararası hukukta diplomatik kurallar katı antlaşma metinlerine dayanır ve kavramlar arası ayrımlar (örn. diplomasi ile konsolosluk ayrımı) esastır.
2
Agreman (onay) ve istenmeyen kişi (persona non grata) ilanına ilişkin kabul eden devletin yükümlülüklerini değerlendirmek.
Kabul eden devletin, gerek agreman reddinde gerekse persona non grata ilanında takdir yetkisine sahip olduğu ve gerekçe gösterme zorunluluğunun bulunmadığı tespit edilir.
Kabul eden devletin kendi ülkesindeki egemenlik hakları ve ulusal güvenlik menfaatleri, bu tür işlemlerin tek taraflı bir tasarruf olarak kullanılabilmesini sağlar.
3
Diplomatik ilişkilerin kesilmesi durumunun konsolosluk ilişkilerine ve devletin tanınmasına etkilerini ayırmak.
Diplomatik ilişkilerin kesilmesinin konsolosluk ilişkilerini otomatik olarak sona erdirmediği ve devletin tanınmasını ortadan kaldırmadığı saptanır.
Tanıma kurucu/açıklayıcı bir hukuki durum iken, diplomatik ilişkiler iki egemen devlet arasındaki siyasi temasın varlığıdır; konsolosluk ise daha çok sivil, ticari ve idari gereksinimler üzerine kuruludur.

Anahtar Kavram

Diplomatik Temsilcilerin Atanması ve Görevlerinin Sona Ermesi
Bu soruyu puanla

Konular

Diplomatik İlişkilerin Kurulması ve Sona Ermesi