1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin yargı … — KPSS Uluslararası İlişkiler

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri uyarınca, kabul eden devletin yargı yetkisinden muaf olan bir diplomatik ajanın bu bağışıklığından feragat edilmesi ve uyuşmazlığın yargılanma usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A
Diplomatik ajanın bir hukuk davasında yargı bağışıklığından feragat edilmiş olması, mahkeme kararının icrası aşaması için ayrıca bir feragat beyanı sunulması zorunluluğunu ortadan kaldırır.
Yargı bağışıklığından feragat beyanı sadece yargılama sürecini (hüküm aşamasını) kapsar; mahkeme kararının yerine getirilmesi (icrası) için gönderen devletten ayrı ve sarih bir feragat alınması zorunludur.Cevap
C
Diplomatik ajanın şahsi bir uyuşmazlıkta davanın esasına girerek mahkemede savunma yapması, bağışıklıktan zımnen feragat edildiği anlamına gelir ve devletin ayrıca onayına gerek kalmaz.
D
Gönderen devlet tarafından yapılan feragat beyanı, diplomatik ajanın aynı olayla ilgili hem hukuk hem de ceza davalarında yargılanabilmesine olanak tanıyan bölünmez bir irade açıklamasıdır.
E
Diplomatik ajanın kabul eden devletteki taşınmaz malları ile ilgili uyuşmazlıklarda yargılanabilmesi için gönderen devletin önceden feragat beyanında bulunması bir ön şarttır.

Cevap

Yargı bağışıklığından feragat beyanının sadece yargılama sürecini kapsadığı ve icra aşaması için ayrı bir feragat beyanının zorunlu olduğu seçenek doğrudur.

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 32. maddesi uyarınca, diplomatik bir ajanın yargı bağışıklığından feragat edilmesi yetkisi gönderen devlete aittir. Sözleşme'nin 32/4. fıkrası, hukuk veya idari davalarda yargı bağışıklığından feragatin, mahkeme kararının yerine getirilmesi (icrası) için de feragat edildiği anlamına gelmeyeceğini açıkça belirtir. Kararın icra edilebilmesi (örneğin ajanın mallarına haciz konulabilmesi) için gönderen devletin icra aşamasına özgü, ayrı ve sarih bir feragat beyanı sunması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Bağışıklıktan feragat yetkisinin kime ait olduğunu belirleme.

Feragat yetkisi diplomatik ajanın şahsına değil, gönderen devlete aittir.

Diplomatik bağışıklıklar şahsi bir imtiyaz olmayıp, devletin görevlerini temsil esasına göre yürütmesini sağlar.

Feragatin şekli şartını kontrol etme.

Feragat her zaman sarih (açık) olmalıdır.

1961 Viyana Sözleşmesi Madde 32/2 uyarınca, zımni feragat geçersizdir.

Yargılama ve icra aşamaları arasındaki hukuki ayrımı değerlendirme.

Yargı bağışıklığından feragat, icra bağışıklığından feragati kapsamaz.

Sözleşme'nin 32/4. maddesi, icra işlemleri için devletin egemenlik hakları gereği ek ve bağımsız bir feragat beyanı aramaktadır.

Anahtar Kavram

Bağışıklıktan Feragat (Waiver of Immunity)

İpuçları

Yargı bağışıklığı ile icra bağışıklığının uluslararası hukukta birbirinden bağımsız iki ayrı koruma kalkanı olduğunu hatırlayın.

1961 Viyana Sözleşmesi'nin 32. maddesinde yer alan 'feragatin bölünemezliği' değil, 'aşamaların ayrılığı' ilkesine odaklanın.

Mahkemenin bir karar vermesi (yargılama) ile o kararın polis veya icra memuru zoruyla uygulanması (icra) arasındaki farkı düşünün; ikinci aşama devletin egemenliğini daha çok ilgilendirir.

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanın davacı olarak mahkemeye başvurması durumunda karşı davalarla ilgili ortaya çıkan 'feragat benzeri' sonucu inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruya 'istisna-feragat' ayrımı üzerinden de yaklaşabilirsiniz. Eğer bir konu bağışıklığın istisnası ise feragat gerekmez; ancak bağışıklık kapsamındaysa mutlaka devletin açık rızası (feragati) aranır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru