A ve B devletleri arasındaki diplomatik ilişkilerin kesilmesi üzerine B devleti, A devleti… — KPSS Uluslararası İlişkiler

$A$ ve $B$ devletleri arasındaki diplomatik ilişkilerin kesilmesi üzerine $B$ devleti, $A$ devletindeki misyonunu kapatmış ve misyon binaları ile arşivlerinin korunmasını, $A$ devletince de kabul edilen $C$ devletine (Hamid Devlet) bırakmıştır. Bu süreçte $A$ devletinde yürütülen bir ceza soruşturması kapsamında, yerel makamlar $B$ devletine ait boş misyon binasında arama yapılmasına ve arşiv belgelerine el konulmasına karar vermiştir.

Diplomatik İlişkiler Hakkında $1961$ tarihli Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi ve binaların üçüncü bir devlete emanet edilmesi, söz konusu binaların ve arşivlerin dokunulmazlığını sona erdirmez; kabul eden devlet her durumda bunlara saygı göstermek ve bunları korumakla yükümlüdür.Cevap
B
Misyonun faaliyetleri fiilen sona erdiği için binalar artık 'misyon binası' statüsünde kabul edilmez ve yerel makamlar adli bir karar uyarınca binalara giriş yapabilir.
C
Arşivlerin dokunulmazlığı sadece misyon şefinin veya yetkili diplomatik personelin fiili gözetimi altında bulundukları sürece geçerlidir; boşaltılan binalardaki belgeler genel hukuk kurallarına tabi olur.
D
Koruma yükümlülüğü $C$ devletine (Hamid Devlet) devredildiği için, $A$ devletinin misyon binalarının dokunulmazlığını ihlal etmesi durumunda uluslararası sorumluluk $B$ devletine karşı değil, sadece $C$ devletine karşı doğar.
E
Kabul eden devlet, milli güvenlik veya kamu düzeni gerekçesiyle, ilişkileri kestiği bir devletin binalarında bulunan arşivlere el koyma yetkisine sahiptir.

Cevap

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi durumunda dahi kabul eden devletin misyon binaları ve arşivlere karşı koruma yükümlülüğü sürer ve bu mekanların dokunulmazlığı devam eder.

Diplomatik İlişkiler Hakkında

1961

tarihli Viyana Sözleşmesi'nin

45

. maddesi, diplomatik ilişkilerin kesilmesi veya bir misyonun sürekli veya geçici olarak geri çağrılması durumunda, kabul eden devletin silahlı bir çatışma halinde dahi misyon binaları ile içindeki mallara ve misyon arşivlerine saygı göstermek ve bunları korumakla yükümlü olduğunu açıkça hükme bağlamıştır. Dolayısıyla binanın boş olması veya ilişkilerin kopmuş olması yerel makamlara rıza dışı giriş yetkisi vermez.

Adım Adım Çözüm

Olayın hukuki çerçevesini belirlemek

Diplomatik İlişkiler Hakkında

1961

Viyana Sözleşmesi'nin

45

. maddesi geçerlidir.

Diplomatik ilişkilerin kesilmesi veya bir misyonun geri çağrılması durumundaki özel yükümlülükler bu maddede düzenlenmiştir.

Misyon binaları ve arşivlerin temel dokunulmazlık rejimini hatırlamak

Binalar (

22

. madde) ve arşivler (

24

. madde) mutlak dokunulmazlığa sahiptir.

Bu unsurlar misyonun işleyişi ve gönderen devletin egemenliği için hayati önem taşır.

İlişkilerin kesilmesinin dokunulmazlığa etkisini analiz etmek

İlişkilerin kesilmesi veya silahlı çatışma hali dahi dokunulmazlığı sona erdirmez.

45

. madde, kabul eden devlete bu bina ve arşivlere 'saygı gösterme ve koruma' (respect and protect) yükümlülüğünü açıkça yüklemiştir.

Üçüncü devletin (Hamid Devlet) rolünü saptamak

Hamid devletin varlığı kabul eden devletin yükümlülüğünü kaldırmaz.

Üçüncü devlet sadece binaların ve arşivlerin muhafazasını üstlenir; dokunulmazlık gönderen devlete ait bir haktır.

Anahtar Kavram

Diplomatik İlişkilerin Kesilmesi Durumunda Dokunulmazlıkların Sürekliliği (Md. 45)

İpuçları

Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin, ilişkilerin kesilmesi (rupture of relations) durumunu düzenleyen

45

. maddesine odaklanın.

Arşiv dokunulmazlığının kapsamını hatırlayın: Bu dokunulmazlık zamandan ve mekandan bağımsız (her zaman ve her yerde) bir nitelik taşır mı?

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk binalarının ve arşivlerinin benzer bir durumda (ilişkilerin kesilmesi) sahip olduğu statüyü

1963

tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi çerçevesinde inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular