Soru

Zorluk: ZorBağışıklıktan Feragat ve Yargılanma Usulü

1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri uyarınca, gönderen devletin bir diplomatik ajanın hukuk veya idari davalardaki yargı bağışıklığından açıkça feragat ettiği bir durumda, yapılan yargılama sonucunda ilgili ajan aleyhine bir karar verilmiştir. Bu mahkeme kararının cebri icra (enforcement) yoluyla yerine getirilmesi aşamasında karşılaşılacak hukuki durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yargı bağışıklığından feragat edilmesi, kararın icrası için de geçerli kabul edildiğinden ek bir işleme gerek kalmadan icra takibi başlatılır.
  2. Yargı bağışıklığından feragat edilmiş olması, kararın icrası için de bağışıklığın kalktığı anlamına gelmez; icra işlemleri için gönderen devletten ayrı ve sarih bir feragat alınması zorunludur.Cevap
  3. C
    Diplomatik ajanın yargılama sırasında mahkemeye sunduğu sözlü rıza beyanı, kararın kesinleşmesiyle birlikte icra bağışıklığını da kendiliğinden ortadan kaldırır.
  4. D
    Yargılama sonucunda verilen karar tazminat niteliğinde ise icra bağışıklığı korunur ancak hapis cezası öngörülüyorsa feragat her iki aşamayı da kapsar.
  5. E
    Kararın icrası için ayrı bir feragat gerekmez; kabul eden devletin dışişleri bakanlığının onayı ile icra işlemleri doğrudan başlatılabilir.

Cevap

Yargı bağışıklığından feragat edilmesi, kararın icrası için de bağışıklığın kalktığı anlamına gelmez; icra işlemleri için gönderen devletten ayrı ve sarih bir feragat alınması zorunludur.
1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 32. maddesinin 4. fıkrasına göre; bir hukuk veya idari davasında yargılama bağışıklığından feragat edilmiş olması, mahkeme ilamının yerine getirilmesi (icrası) için de feragat edildiği anlamına gelmez. İcra işlemleri için mutlaka gönderen devlet tarafından yapılmış, ilkinden bağımsız ve açık (sarih) bir ikinci feragat beyanı şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Bağışıklığın niteliğini tespit etme
Diplomatik bağışıklık gönderen devletin bir hakkıdır (VCDR Md. 32).
Feragat yetkisinin kimde olduğunu ve kapsamını belirlemek için temel hukuki dayanağı anlamak gerekir.
2
Yargılama yetkisi ile icra yetkisini ayırma
Hukuk veya idari davalarda yargı bağışıklığından feragat, icra bağışıklığından feragat anlamına gelmez.
Viyana Sözleşmesi Madde 32/4 gereği bu iki aşama hukuken birbirinden tamamen bağımsızdır.
3
İcra aşaması için gereken şartı belirleme
Kararın icrası için 'ayrı ve sarih' (separate and express) bir feragat beyanı gerekir.
Diplomatik misyonun ve ajanın görevlerini yapabilmesi için mal varlığının korunması, davanın görülmesinden daha kritik bir koruma seviyesi gerektirir.

Anahtar Kavram

Yargılama Yetkisi ile İcra Bağışıklığı Arasındaki Ayrım

İpuçları

1
Viyana Sözleşmesi'nin 32. maddesinde yargılama ve icra safhalarının nasıl ayrıldığına odaklanın.
2
Bir davayı kabul etmek (yargılanmak), o davanın sonucunda mallarına el konulmasına rıza göstermekle aynı şey midir?
3
Kararın cebri icrası için gönderen devletten 'ayrı ve sarih' bir beyan gerekip gerekmediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanın bir dava açması durumunda (davacı sıfatıyla), karşı tarafın açacağı 'karşı davalar' için feragat gerekip gerekmediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla