(X) devleti uyruklu bir şahıs, ikamet ettiği (Y) devletinin sınırları içerisinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası ticarette kullandığı resmi gümrük tasdik mühürlerini ve devlete ait hazine tahvillerini gerçeğe aykırı şekilde düzenleyerek üçüncü ülke vatandaşlarına satmaktadır. Bu eylem neticesinde dolandırılan kişilerin tamamı yabancı uyruklu olup, suç fiilinin hiçbir aşaması Türkiye'nin egemenlik alanında gerçekleşmemiştir. Buna rağmen Türkiye Cumhuriyeti makamları, eylemin doğrudan kendi egemenlik alametlerini ve mali itibarını hedef almasını gerekçe göstererek fail hakkında soruşturma başlatmıştır.
Bu olayda Türkiye Cumhuriyeti'nin sınır aşan ceza yargı yetkisini dayandırdığı uluslararası hukuk kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
- APasif şahsilik ilkesi
- BEvrensellik ilkesi
- Koruma ilkesiCevap
- DAktif şahsilik ilkesi
- EObjektif mülkilik ilkesi
Cevap
Doğru yanıt, devletin hayati menfaatlerini ve egemenlik alametlerini yurt dışındaki fiillere karşı savunan koruma ilkesidir.
Devletlerin yargı yetkisini sınırları ötesine taşıyabildiği istisnai durumlardan biri koruma ilkesidir. Bu ilke; devletin bekasını, ulusal güvenliğini, kredi ve mali sistemini (para, tahvil vb.) veya resmi mühür ve belgelerini hedef alan suçlarda, eylem nerede ve kim tarafından işlenirse işlensin ilgili devletin yargı yetkisini kullanmasına olanak tanır. Senaryoda Türkiye Cumhuriyeti'nin doğrudan resmi mühürleri ve tahvilleri hedef alındığı için yargı yetkisi bu kavrama dayanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletin yetkisine ilişkin ilkelerden biri olan koruma yetkisi, suçun nerede ve kim tarafından işlendiğine bakılmaksızın, devletin kendi güvenliğine, parasına veya resmi mühürlerine yönelik suçlarda yargı yetkisi iddia etmesidir.