Uluslararası hukukta devletin ülkesel egemenliğinin deniz alanlarındaki kapsamı, bu alanların kara ülkesine olan yakınlığına ve uluslararası sözleşmelerle belirlenen sınırlandırma rejimlerine göre farklılık göstermektedir. Bu bağlamda, devletin 'ulusal sularını' oluşturan 'iç sular' ve 'karasuları' rejimleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İç sular üzerinde devletin egemenliği tam olup yabancı gemilerin genel bir 'zararsız geçiş' hakkı bulunmazken; karasularında kıyı devletinin egemenliği yabancı gemilerin 'zararsız geçiş' hakkı ile sınırlandırılmıştır.Cevap
- BKarasuları, hukuki statü bakımından 'açık deniz' rejimine tabi olduğu için tüm yabancı gemiler bu alanda tam bir seyrüsefer serbestisine sahiptir.
- CDevletin hava sahası sadece kara ülkesi ve iç sular üzerinde egemenlik sağlarken, karasuları üzerindeki hava sahası 'uluslararası hava sahası' olarak kabul edilir.
- DKıyı devletinin yargı yetkisi iç sularda sadece kendi bayrağını taşıyan gemilerle sınırlıyken, karasularında tüm yabancı gemiler üzerinde mutlak yargı yetkisine sahiptir.
- Eİç sular ve karasuları arasındaki temel fark, iç suların kıyı devletinin ülkesi sayılmaması ve bu alanda yabancı gemilere hiçbir müdahale yapılamamasıdır.
Cevap
İç sular üzerinde devletin egemenliği tam olup yabancı gemilerin genel bir 'zararsız geçiş' hakkı bulunmazken; karasularında kıyı devletinin egemenliği yabancı gemilerin 'zararsız geçiş' hakkı ile sınırlandırılmıştır.
Uluslararası hukukta (özellikle BMDHS uyarınca), bir devletin iç suları üzerinde egemenliği mutlaktır ve yabancı gemilerin geçişi kıyı devletinin özel iznine veya ikili antlaşmalara bağlıdır. Ancak karasuları, kıyı devletinin ülkesinin bir parçası olmasına rağmen, uluslararası deniz seyrüseferine hizmet ettiği için yabancı bayraklı gemilerin barışı, iyi düzeni veya güvenliği bozmadığı sürece bu sularından geçmesine (zararsız geçiş) izin verilmek zorundadır. Bu, iki alan arasındaki en temel rejim farkıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İç sular ile karasuları arasındaki egemenlik ve geçiş rejimi farkı
İpuçları
1
Devletin limanlarına girerken izin alınması gerekip gerekmediğini ve karasularından geçerken durumun nasıl olduğunu düşünün.
2
'Zararsız geçiş' (innocent passage) kavramının hangi deniz alanı için bir 'istisna' teşkil ettiğini hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Karasuları ile ulusal hava sahası arasındaki geçiş rejimi farklarını (zararsız geçişin havada geçerli olmaması) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s