Soru

Zorluk: ZorKonsolosluk İlişkilerinin Kurulması ve Görevleri

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi (VCCR) rejimine göre; devletler arasında konsolosluk ilişkilerinin kurulması, konsolosluk makamlarının tesisi ve bu makamların görevlerini yürütme usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İki devlet arasında diplomatik ilişkilerin kesilmesi, aksi kararlaştırılmadıkça konsolosluk ilişkilerinin de kendiliğinden (ipso facto) sona ermesi sonucunu doğurur.
  2. B
    Konsolosluk şefinin kabul eden devletten 'buyuruldu' (exequatur) belgesini alana kadar, görevlerini geçici olarak dahi yürütmesine izin verilmesi uluslararası hukuk kurallarına aykırıdır.
  3. Bir konsolosluk memurunun bir hükümetlerarası örgüt nezdinde gönderen devleti temsil etmekle görevlendirilmesi, ona bu sıfatı nedeniyle sağlanan bağışıklıklardan yararlanma hakkı verse de, bu durum memurun konsolosluk görevlerini yerine getirirken sahip olduğu yargı bağışıklığının kapsamını genişletmez.Cevap
  4. D
    Diplomatik ilişkilerin kurulması, iki devlet arasında konsolosluk ilişkilerinin kurulması için de her durumda ayrıca ve açık bir rızanın beyan edilmiş olmasını gerektirir.
  5. E
    Kabul eden devletin bir konsolosluk şefine 'buyuruldu' (exequatur) vermeyi reddetmesi durumunda, bu kararın dayandığı hukuki gerekçeleri gönderen devlete açıklama zorunluluğu bulunmaktadır.

Cevap

Bir konsolosluk memurunun hükümetlerarası örgüt nezdindeki temsil görevi nedeniyle kazandığı bağışıklıkların, konsolosluk görevlerine ilişkin yargı bağışıklığını genişletmeyeceğini ifade eden seçenek doğrudur.
Doğru ifade, Sözleşme'nin 17/2. maddesine dayanmaktadır. Bir konsolosluk memuru, gönderen devlet tarafından bir uluslararası örgüt nezdinde temsilci olarak atanırsa, bu sıfatı nedeniyle (diplomatik düzeyde) bağışıklık kazanabilir; ancak bu özel durum, onun konsolosluk görevlerini yerine getirirken tabi olduğu ve daha dar olan konsolosluk yargı bağışıklığını genişletmez. Yani iki statü birbirinden ayrı tutulur.

Adım Adım Çözüm

1
Konsolosluk ve diplomatik ilişkilerin bağımsızlığı ilkesini analiz et.
Diplomatik ilişkilerin kesilmesinin konsolosluk ilişkilerini kendiliğinden sona erdirmediği belirlendi (VCCR Madde 2/3).
Konsolosluk ilişkileri, diplomatik ilişkilerden daha teknik ve idari bir düzlemde yürütülür.
2
Konsolosluk ilişkilerinin kurulmasındaki rıza türlerini değerlendir.
Diplomatik ilişki tesisinin konsolosluk ilişkisi için zımni rıza teşkil ettiği görüldü (VCCR Madde 2/2).
İlişkilerin başlangıcında kolaylaştırıcı bir zımni kabul rejimi öngörülmüştür.
3
Konsolosluk şefinin göreve kabul sürecini (Buyuruldu/Exequatur) incele.
Buyuruldu reddi için gerekçe bildirme zorunluluğu olmadığı ve buyuruldu öncesi geçici kabule (provisional admission) izin verildiği anlaşıldı (VCCR Madde 12/2 ve 13).
Egemen devletlerin yabancı memurları kabul etme konusundaki mutlak takdir yetkisi korunmuştur.
4
Karma görevli memurların bağışıklık rejimini karşılaştır.
Hükümetlerarası örgüt nezdindeki temsil görevi için sağlanan bağışıklıkların, memurun asli konsolosluk görevlerini kapsayacak şekilde genişlemediği teyit edildi (VCCR Madde 17/2).
Farklı hukuki statülerin (konsolosluk vs. örgüt temsilciliği) birbirinin bağışıklık sınırlarını ihlal etmemesi amaçlanır.

Anahtar Kavram

1963 VCCR uyarınca konsolosluk ilişkilerinin özerkliği ve memurların çoklu görev statüsü.

İpuçları

1
Diplomatik ilişkiler ile konsolosluk ilişkilerinin her zaman aynı kaderi paylaşmadığını hatırlayın.
2
Kabul eden devletin memuru göreve kabul sürecinde (buyuruldu aşamasında) sahip olduğu geniş takdir yetkisini düşünün.
3
Bir memurun birden fazla şapkası (konsolosluk memuru + örgüt temsilcisi) olduğunda bağışıklıkların nasıl ayrıştığına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Konsolosluk memurlarının yargı bağışıklığının 'resmi görevlerle sınırlı' (işlevsel) olması ile diplomatik ajanların 'kişisel' bağışıklığı arasındaki farkları inceleyen sorular çözülmelidir.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla