Soru

Zorluk: OrtaDiplomatik İlişkilerin Kurulması ve Sona Ermesi

Devletler arasındaki diplomatik temsil faaliyetleri, egemen eşitlik ilkesi çerçevesinde yürütülen ve uluslararası hukukun kurumsallaşmış temelini oluşturan süreçlerdir. 19611961 tarihli Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri ve genel uluslararası hukuk ilkeleri dikkate alındığında, diplomatik ilişkilerin kurulması ve sona ermesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Diplomatik ilişkilerin kesilmesi durumu, devletler arasındaki konsolosluk ilişkilerinin de herhangi bir ek işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden (ipso facto) sona ermesi sonucunu doğurur.
  2. Diplomatik ilişkilerin kurulması devletlerin karşılıklı rızasına dayanırken, bu ilişkilerin sona erdirilmesi (kesilmesi) devletlerin egemenlik yetkisi çerçevesinde tek taraflı bir kararla mümkün olmaktadır.Cevap
  3. C
    Devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulması için tarafların birbirini resmen tanımış olması bir ön şart değildir; diplomatik ilişki kurmak 'tanıma' anlamına gelmez.
  4. D
    Kabul eden devletin bir diplomatı 'persona non grata' (istenmeyen kişi) ilan edebilmesi için, ilgili kişinin diplomatik sözleşmelere aykırı somut bir suç işlediğini ispatlaması ve gerekçe göstermesi zorunludur.
  5. E
    Diplomatik ilişkilerin kurulması süreci, gönderen devletin misyon şefini atadığı anda hukuken tamamlanmış sayılır; kabul eden devletin bu atamaya karşı çıkma (reddetme) yetkisi yoktur.

Cevap

Diplomatik ilişkilerin kurulması karşılıklı rızaya (mutabakata) bağlıyken, ilişkilerin kesilmesi devletlerden birinin tek taraflı irade beyanıyla gerçekleşebilir.
Doğru ifade, diplomatik ilişkilerin kurulması için her iki devletin de rızasının gerektiğini ancak sona erdirme işleminin devletin egemenlik hakkı gereği tek taraflı bir tasarruf olduğunu belirten seçenektir. Bu ayrım, uluslararası hukukun rıza odaklı başlangıç ve egemenlik odaklı bitiş mantığına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
19611961 tarihli Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 22. maddesini analiz etmek.
Sözleşme, 'Devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulması ve sürekli diplomatik misyonların gönderilmesi karşılıklı rıza ile olur' hükmünü içermektedir.
Diplomatik ilişkilerin başlangıcındaki 'karşılıklı rıza' şartını teyit etmek için.
2
Uluslararası hukukta diplomatik ilişkilerin sona erme (kesilme) usulünü incelemek.
İlişkilerin kesilmesi, devletlerin egemenlik yetkileri uyarınca tek taraflı olarak gerçekleştirebildikleri siyasi bir işlemdir; karşı tarafın onayı gerekmez.
Kuruluş ve sona erme arasındaki irade farkını ortaya koymak için.
3
Diplomatik ve konsolosluk ilişkileri arasındaki hukuki bağımsızlığı değerlendirmek.
19631963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 22. maddesinin 33. fıkrasına göre, diplomatik ilişkilerin kesilmesi konsolosluk ilişkilerinin de kesilmesi sonucunu kendiliğinden doğurmaz.
Hukuki bağımsızlık ilkesini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Diplomatik ilişkilerin kuruluşunda rıza (mutabakat) şartı ile sona ermesindeki tek taraflılık ilkesi.

İpuçları

1
Diplomatik ilişkilerin başlaması için iki tarafın da 'evet' demesi gerekir, ancak bitmesi için bir tarafın 'hayır' demesi yeterlidir.
2
Diplomatik temsilin sona ermesi ile konsolosluk hizmetlerinin devam edip edemeyeceğini düşünün; kriz zamanlarında vatandaşların işlemlerinin sürmesi gerekebilir.

Daha Fazla Pratik

İlişkiler kesildikten sonra misyon binalarının ve arşivlerin korunması konusundaki yükümlülükleri (Madde 45) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla