Uluslararası ilişkiler teorisinde, rasyonel ve bencil aktörler olarak kabul edilen devletlerin ortak çıkarları doğrultusunda iş birliği yapma potansiyeline sahip olmalarına rağmen; bilgi eksikliği, hile yapma (cheating) korkusu ve yüksek işlem maliyetleri nedeniyle bu potansiyeli gerçekleştiremedikleri durumlar 'piyasa başarısızlığı' (market failure) olarak nitelendirilir.
Neoliberal kurumsalcılığa göre, bu tür bir piyasa başarısızlığının aşılmasında uluslararası kurumların (rejimlerin) üstlendiği temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?
- Bilgi asimetrisini gidererek aktörler arasındaki belirsizliği azaltmak ve işlem maliyetlerini düşürmekCevap
- BUluslararası sistemin anarşik yapısını rasyonel bir dünya devleti veya merkezi otorite kurarak ortadan kaldırmak
- CDevletlerin mutlak kazanç arayışını engelleyerek göreli kazançlar üzerinden güç dengesi kurmalarını sağlamak
- DDevletlerin ulusal çıkarlarını ve kimliklerini evrensel ahlaki normlar doğrultusunda kökten dönüştürmek
- EDevlet dışı aktörlerin sayısını artırarak askeri gücün uluslararası siyasetteki önemini tamamen geçersiz kılmak
Cevap
Uluslararası kurumların temel işlevi, bilgi asimetrisini gidererek aktörler arasındaki belirsizliği azaltmak ve işlem maliyetlerini düşürmektir.
Neoliberal kurumsalcılık, Robert Keohane gibi düşünürler tarafından 'piyasa başarısızlığı' modeliyle açıklanır. Buna göre devletler, tıpkı piyasadaki firmalar gibi, bilgi eksikliği ve yüksek işlem maliyetleri nedeniyle aslında iki tarafın da çıkarına olan iş birliğinden kaçınırlar. Uluslararası kurumlar; şeffaflık sağlayarak, bilgi asimetrisini (bir tarafın diğerinden fazla bilgiye sahip olması) gidererek ve geleceğin gölgesini (shadow of the future) uzatarak iş birliğini rasyonel bir çıkar haline getirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Piyasa Başarısızlığı ve Bilgi Asimetrisi (Neoliberal Kurumsalcılık)