1969 tarihli Özel Misyonlar Hakkında Sözleşme hükümleri ve uluslararası hukuk öğretisi uyarınca, devletler arasında özel bir misyonun (ad hoc diplomasi) kurulması ile bu devletler arasındaki genel siyasi ve hukuki ilişkilerin niteliği arasındaki bağlantıya dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Bir devletin diğerine özel misyon göndermesi veya kabul etmesi için taraflar arasında diplomatik ya da konsolosluk ilişkisinin bulunması zorunlu olmadığı gibi, bu misyonun tesisi kendiliğinden gönderen veya kabul eden devletin birbirini tanıdığı anlamına da gelmez.Cevap
- BÖzel misyonların tesisi için taraflar arasında diplomatik ilişki bulunması şart olmasa da, gönderen ve kabul eden devletlerin birbirlerini en azından 'de facto' (fiili) olarak tanımış olmaları misyonun geçerliliği için asli bir ön koşuldur.
- CÖzel misyon şefi ve üyeleri, misyonun geçici niteliği gereği kabul eden devletin hukuk yargı yetkisinden sadece resmi görevleriyle sınırlı (işlevsel) bir bağışıklıktan yararlanabilirler; kişisel dokunulmazlıkları ise bulunmamaktadır.
- DAralarında resmi diplomatik ilişkisi bulunmayan devletler arasında özel misyon kurulması durumunda, misyonun hukuki statüsü 1969 Sözleşmesi'nden ziyade, 1963 Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 'geçici görev' hükümlerine göre belirlenir.
- EBir devletin bir özel misyonu kabul etmesi, o misyonun temsil ettiği hükümetin anayasal meşruiyetini zımnen tanıdığı anlamına geldiğinden, misyonun kabulü diplomatik koruma hakkının derhal doğmasını sağlar.
Cevap
Bir devletin diğerine özel misyon göndermesi veya kabul etmesi için diplomatik/konsolosluk ilişkisi veya karşılıklı tanıma şart değildir; ayrıca misyonun kurulması 'tanıma' anlamına gelmez.
Doğru ifade, 1969 Sözleşmesi'nin 7. maddesinde yer alan temel kuralı yansıtmaktadır. Bu kurala göre, bir özel misyonun kurulması için taraflar arasında halihazırda diplomatik veya konsolosluk ilişkisi bulunması şart değildir. Daha da önemlisi, bir misyonun gönderilmesi veya kabul edilmesi, gönderen veya kabul eden devletin birbirini tanıdığı anlamına gelmez. Bu durum, özellikle tanınma sorunları yaşayan veya ilişkileri kopuk olan devletlerin teknik veya siyasi sorunları çözebilmesi için hukuksal bir alan yaratır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Özel Misyonların Diplomatik İlişkiler ve Tanımadan Bağımsızlığı
Daha Fazla Pratik
Özel misyon üyelerinin bağışıklıklarının sona erme anı ve 1961 Sözleşmesi ile benzerliklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s