Neoliberal kurumsalcılık teorisinin öncüsü Robert Keohane, "uyum" (harmony) ve "iş birliği" (cooperation) kavramları arasında keskin bir ayrım yapar. Keohane'e göre iş birliği; aktörlerin birbirleriyle tamamen örtüşen çıkarlara sahip olduğu bir durum değil, aksine çatışan çıkarların varlığında aktörlerin politikalarını birbirlerine uyumlu hale getirmek için yaptıkları bilinçli düzenlemelerdir. Bu bağlamda, uluslararası kurumlar (rejimler) rasyonel devletlerin tek taraflı hareket ederek ulaşamadıkları verimli sonuçlara ulaşmalarını kolaylaştırır.
Bu teorik çerçeveye göre, uluslararası kurumların (rejimlerin) devletler arası "iş birliği" sürecindeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- ADevletlerin birbirleriyle çatışan çıkarlarını tamamen ortadan kaldırarak doğal bir "uyum" (harmony) hali yaratmak
- Devletlerin tek taraflı rasyonel seçimlerinin yol açtığı verimsiz (suboptimal) sonuçları; işlem maliyetlerini düşürüp bilgi şeffaflığı sağlayarak aşmalarını sağlamakCevap
- CDevletlerin güç kapasiteleri arasındaki farkları minimize ederek uluslararası sistemdeki anarşik yapıyı hiyerarşik bir düzene dönüştürmek
- DDevletlerin mutlak kazanç yerine "göreceli kazanç" (relative gains) elde etme motivasyonlarını askeri denge politikalarıyla desteklemek
- EKarmaşık karşılıklı bağımlılık ortamında devlet-dışı aktörleri devletlerin yerine ana karar verici konumuna getirmek
Cevap
Uluslararası kurumların temel işlevi, devletlerin tek başına hareket ettiklerinde piyasa başarısızlığı (market failure) nedeniyle ulaşamadıkları verimli sonuçlara; işlem maliyetlerini azaltarak ve bilgi şeffaflığı sağlayarak ulaşmalarını mümkün kılmaktır.
Doğru yanıt olan seçenek, neoliberal kurumsalcılığın 'işlevsel' (functional) mantığını tam olarak yansıtmaktadır. Teoriye göre devletler, anarşik bir ortamda birbirlerinin niyetlerinden emin olamadıkları (bilgi asimetrisi) ve müzakere süreçleri maliyetli olduğu (işlem maliyetleri) için iş birliğinden kaçınırlar. Uluslararası rejimler/kurumlar, bu 'piyasa başarısızlığı' durumunu bilgi akışını kurumsallaştırarak, standartlar belirleyerek ve işlemlerin tekrarlanabilirliğini sağlayarak çözer. Böylece devletler, rasyonel bir şekilde mutlak kazanç elde edebilecekleri iş birliği zeminine kavuşurlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşlevsel Rejim Teorisi ve Piyasa Başarısızlığı Analojisi
Daha Fazla Pratik
Keohane'in 'Hegemonya Sonrası' (After Hegemony) kitabındaki Coase Teoremi uygulamasını inceleyerek kurumların işlem maliyetlerini nasıl düşürdüğünü detaylandırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s