Soru

Zorluk: ZorBireylerin Uluslararası Sorumluluğu ve Uluslararası Suçlar

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Roma Statüsü çerçevesinde, "saldırı suçu" (crime of aggression) nedeniyle bir bireyin cezai sorumluluğuna gidilebilmesi için aranan ve bu suçu diğer çekirdek suçlardan (soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları) ayıran temel ön şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Fiilin yaygın veya sistematik bir saldırının parçası olarak sivil halka yöneltilmiş olması
  2. Failin, bir devletin siyasi veya askeri eylemini fiilen kontrol edebilecek veya yönlendirebilecek bir konumda bulunmasıCevap
  3. C
    Eylemin, belirli bir ulusal, etnik, ırksal veya dini grubu kısmen veya tamamen yok etme özel kastıyla gerçekleştirilmesi
  4. D
    Failin, emri altındaki kişilerin fiilleri üzerinde etkin kontrol ve denetim kuramamış bir askeri komutan olması
  5. E
    Suçun işlendiği sırada failin sahip olduğu resmi sıfatın, cezai sorumluluğu azaltan bir neden olarak kabul edilmesi

Cevap

Saldırı suçu için bireysel sorumluluk, sadece devletin siyasi veya askeri eylemini fiilen kontrol edebilecek veya yönlendirebilecek konumdaki kişiler (liderler) için söz konusudur.
Roma Statüsü'nün 8 bis maddesinde tanımlanan saldırı suçu, diğer üç çekirdek suçtan farklı olarak sadece bir devletin siyasi veya askeri eylemini fiilen kontrol edebilecek veya yönlendirebilecek konumda olan kişiler tarafından işlenebilir. Bu durum saldırı suçunu bir 'liderlik suçu' haline getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Roma Statüsü'ndeki suç tiplerini karşılaştır
Soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları her kademedeki fail tarafından işlenebilirken, saldırı suçu özel bir fail niteliği arar.
Saldırı suçunun kapsamını belirleyen 'liderlik' şartını tespit etmek.
2
Saldırı suçunun tanımını analiz et (Madde 8 bis)
Saldırı suçu, niteliği, ağırlığı ve ölçeği itibarıyla BM Şartı'nın açık bir ihlalini teşkil eden bir saldırı fiilinin planlanması, hazırlanması, başlatılması veya icra edilmesidir.
Suçun oluşması için failin devlet politikasını yönlendirme gücüne sahip olması gerektiğini anlamak.
3
Seçeneklerdeki diğer suç unsurlarını ele
Yaygın/sistematik saldırı (insanlığa karşı suç), özel yok etme kastı (soykırım) ve üstün sorumluluğu (doktriner bir sorumluluk türü) seçenekleri elenir.
Saldırı suçuna özgü 'fail niteliği' farkını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Saldırı Suçunun Liderlik Suçu Niteliği (Leadership Crime/Personal Scope of Aggression)

Daha Fazla Pratik

Üstün sorumluluğu (Madde 28) kapsamında askeri ve sivil üstler arasındaki 'bilme/bilmesi gerekme' (mens rea) farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla