Zephyr Cumhuriyeti, Boreas Krallığı nezdindeki büyükelçilik makamına yeni bir misyon şefi atamak üzere agreman başvurusunda bulunmuştur. Ancak Boreas Krallığı, söz konusu adaya agreman vermeyi hiçbir gerekçe göstermeksizin reddetmiştir. Zephyr Cumhuriyeti bu idari tasarruf üzerine diplomatik temsil seviyesini düşürmüş ve misyonu yönetmek üzere kalıcı statüde bir 'Sürekli Maslahatgüzar' (Chargé d'affaires en pied) görevlendirmiştir.
1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, Boreas Krallığı'nın ret kararı ve yeni atanan misyon şefinin göreve başlama usulüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
- Boreas Krallığı'nın agreman reddi için gerekçe bildirme zorunluluğu bulunmamaktadır ve atanan sürekli maslahatgüzar güven mektubunu Boreas Krallığı Dışişleri Bakanı'na sunmalıdır.Cevap
- BBoreas Krallığı agreman vermeme yetkisine sahip olmakla birlikte, diplomatik şeffaflık ilkesi gereği ret gerekçesini Zephyr Cumhuriyeti'ne resmi bir nota ile bildirmek zorundadır.
- CSürekli maslahatgüzar, diplomatik misyonun başı sıfatını taşıdığından, birinci sınıf misyon şefleri gibi güven mektubunu bizzat Boreas Krallığı Devlet Başkanı'na sunarak görevine başlamalıdır.
- DSürekli maslahatgüzar (en pied) statüsü, yalnızca büyükelçinin geçici yokluğunda vekâleten yürütülen bir görev olduğundan, bu temsilcinin güven mektubu sunmasına gerek yoktur.
- ESürekli maslahatgüzarlar üçüncü sınıf misyon şefi kabul edildiklerinden, göreve başlamaları için güven mektubu sunmaları değil, Boreas Krallığı makamlarından 'buyuruldu' (ekzekvatur) belgesi almaları şarttır.
Cevap
Boreas Krallığı'nın ret gerekçesi sunma zorunluluğunun bulunmadığını ve atanan sürekli maslahatgüzarın güven mektubunu Dışişleri Bakanı'na sunması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Doğru yanıt, hem agreman kurumunun işleyişini hem de misyon şeflerinin sınıflarına göre güven mektubu sunma usulünü tam ve eksiksiz olarak ifade etmektedir. 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi (Madde 4), kabul eden devletin agreman vermemesi durumunda herhangi bir gerekçe göstermekle yükümlü olmadığını açıkça hükme bağlamıştır. Aynı Sözleşme'nin 14. maddesinde misyon şefleri üç sınıfa ayrılmış olup, üçüncü sınıfı oluşturan 'sürekli maslahatgüzarların' (chargé d'affaires en pied) güven mektuplarını (kabin mektuplarını) doğrudan Devlet Başkanı'na değil, kabul eden devletin Dışişleri Bakanı'na sunacakları kurala bağlanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Diplomatik Misyon Şeflerinin Sınıflandırılması ve Göreve Başlama Usulleri