Uluslararası ceza hukuku teamülleri ve devlet uygulamaları dikkate alındığında, aktif şahsilik (kişisel yetki) ilkesinin, devletlerin kendi vatandaşlarını iade etmeme (non-extradition of nationals) yetkisiyle olan hukuki ilişkisi ve bu durumun "ya iade et ya yargıla" (aut dedere aut judicare) kuralıyla etkileşimi hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- ABu ilke uyarınca yargılama yapılabilmesi için suçun mutlaka devletin egemenlik alanı kabul edilen gemi, uçak veya elçilik binası gibi yerlerde işlenmiş olması, aksi takdirde mülkilik ilkesinin ihlal edilmiş sayılacağı kabul edilir.
- BSadece insanlığa karşı işlenen suçlar veya savaş suçları gibi tüm uluslararası toplumu ilgilendiren ağır suçlarda, failin uyruğuna bakılmaksızın her devletin yargı yetkisini kullanmasını öngören rejimin temelini oluşturur.
- Aktif şahsilik ilkesi, devletlerin kendi vatandaşlarını yabancı bir devlete iade etmeyi reddettikleri durumlarda cezasızlığı önlemek adına yargılama yetkisini tesis etmelerine olanak sağlayan ve iade hukukunu tamamlayan temel hukuki dayanaktır.Cevap
- DBu ilke, suçun mağdurunun devletin vatandaşı olması durumunda devletin cezai yetkisini kullanabileceğini öngörerek, yabancı bir failin kendi ülkesi dışında işlediği fiili cezalandırmasına imkan tanır.
- EDevletin temel ekonomik çıkarlarını veya güvenliğini hedef alan para sahteciliği gibi suçlarda, failin uyruğuna bakılmaksızın devletin mutlak surette yargı yetkisi kullanmasını sağlayan koruma ilkesinin bir alt dalıdır.
Cevap
Aktif şahsilik ilkesinin devletin kendi vatandaşlarını iade etmeme hakkıyla birleşerek cezasızlığı önleme amacı taşıyan ve 'ya iade et ya yargıla' kuralını destekleyen değerlendirme doğrudur.
Aktif şahsilik ilkesi, devletin kendi vatandaşı olan fail üzerindeki egemenlik bağına dayanır. Birçok devlet anayasası veya kanunu gereği kendi vatandaşını iade etmediği için, suçun cezasız kalmasını önlemek adına bu ilkeye dayanarak yargılama yapar. Bu durum uluslararası hukuktaki 'aut dedere aut judicare' (ya iade et ya yargıla) kuralının pratik uygulama alanıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aktif Şahsilik ve Aut Dedere Aut Judicare İlişkisi
İpuçları
1
İlkenin ismindeki 'aktif' kelimesi, suç eylemini gerçekleştiren kişiyle (fail) olan bağı simgeler.
2
Devletlerin kendi vatandaşlarını yabancı ülkelere iade etmekten kaçınma eğilimi ile bu ilkenin nasıl bir boşluğu doldurduğunu düşünün.
3
'Ya iade et ya yargıla' kuralı, bir suçlunun sadece vatandaşı olduğu için cezadan kurtulmasını engellemeyi amaçlar; bu yargılamanın yetki kaynağı failin vatandaşlığıdır.
Daha Fazla Pratik
Pasif şahsilik ilkesi ile koruma ilkesi arasındaki farkları inceleyerek devletlerin dışsal yetkilerini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s