Soru

Zorluk: OrtaNeoliberal Kurumsalcılık

Giderek artan uzay faaliyetleri sonucunda, alçak dünya yörüngesinde biriken uzay çöpleri ve artan uydu çarpışma riskleri, tüm devletlerin iletişim ve istihbarat kapasitelerini doğrudan tehdit etmeye başlamıştır. Bu ortak tehdidi yönetmek amacıyla başlıca uzay güçleri bir araya gelerek 'Uluslararası Yörünge Yönetim Rejimi'ni oluşturmuşlardır. Bu rejim; devletlerin uzay fırlatmalarını aylar öncesinden bildirmesini zorunlu kılmış, yörünge tahsislerinde anlık şeffaflığı sağlayan ortak bir veri tabanı kurmuş ve muhtemel uyuşmazlıkların çözümü için önceden kabul edilmiş standart müzakere prosedürleri belirlemiştir.

Neoliberal kurumsalcılık teorisi merkeze alındığında, bu rejimin devletler arası işbirliğini mümkün ve kalıcı hâle getirmesi aşağıdaki dinamiklerden hangisiyle açıklanır?

  1. A
    Uluslararası sistemdeki anarşik yapının sona erdirilerek uzay faaliyetleri üzerinde yaptırım gücü olan merkezi ve hiyerarşik bir otoritenin tesis edilmesi
  2. B
    Devletlerin bencil ulusal çıkarlarından tamamen vazgeçerek evrensel barış normlarını ve uluslararası hukukun ahlaki üstünlüğünü içselleştirmesi
  3. C
    Rejimin, uzay kapasitesi düşük olan devletlerin göreli kazançlarını artırarak güç dengesini büyük güçler aleyhine eşitlemesi
  4. Rejimin; taraflar arasındaki bilgi asimetrisini azaltması ve standart prosedürler yoluyla işlem maliyetlerini düşürerek mutlak kazancı mümkün kılmasıCevap
  5. E
    Askeri güvenliğin önemini yitirmesiyle birlikte, çok uluslu şirketlerin ve sivil inisiyatiflerin sistemin tek hiyerarşik belirleyicisi konumuna yükselmesi

Cevap

Doğru seçenek, rejimin taraflar arasındaki bilgi asimetrisini azaltması ve standart prosedürler yoluyla işlem maliyetlerini düşürerek mutlak kazancı mümkün kıldığını ifade eden seçenektir.
Neoliberal kurumsalcılık (özellikle Keohane'in yaklaşımı), devletlerin anarşik düzende dahi işbirliği yapabileceğini, çünkü uluslararası kurumların ve rejimlerin 'işlem maliyetlerini' (transaction costs) düşürdüğünü, taraflar arası beklentileri netleştirerek 'bilgi asimetrisini' (information asymmetry) azalttığını savunur. Bu şeffaflık ortamında tarafların sözünden dönme riski azalır ve bencil devletler ortak 'mutlak kazanç' (absolute gains) uğruna işbirliğine rasyonel bir şekilde razı olurlar. Soru metnindeki bildirim zorunluluğu, veri tabanı ve standart prosedürler tam olarak bu işlevleri yerine getiren mekanizmalardır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki uluslararası örgütün (rejimin) sağladığı işlevlerin tespit edilmesi
Ortak veri tabanı ile 'şeffaflık' sağlandığı, fırlatma bildirimleri ile 'kandırma/hile riskinin' düşürüldüğü ve standart prosedürlerle 'sorun çözümünün kolaylaştırıldığı' bulunmuştur.
Teorilerin pratiğe nasıl yansıdığını anlamak için örgütün hangi spesifik ihtiyaca cevap verdiği saptanmalıdır.
2
Neoliberal kurumsalcılığın temel argümanlarıyla eşleştirme yapılması
Robert Keohane'in neoliberal kurumsalcılık modelinde kurumların üç temel işlevi vardır: 1) Bilgi asimetrisini (kimin ne yaptığını bilmeme durumu) ortadan kaldırmak, 2) İşlem maliyetlerini (her defasında yeniden kural belirleme masrafı) düşürmek, 3) Mutlak kazanç zeminini hazırlamak.
Soruda istenen kuramsal çerçevenin doğrudan kavramsal karşılığının bulunması gereklidir.
3
Çeldirici kavramların elenmesi
İdealizme ait 'ahlaki dönüşüm', Neorealizme ait 'göreli kazanç' ve teorik bir yanılgı olan 'anarşinin sona ermesi' ifadelerini barındıran seçenekler elenmiştir.
Farklı teorilere ait anahtar kelimeler yanlış seçenekleri işaret etmektedir.

Anahtar Kavram

Neoliberal Kurumsalcılıkta Kurumların İşlevleri (İşlem Maliyeti, Bilgi Asimetrisi ve Mutlak Kazanç)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla