Uluslararası ilişkiler disiplinindeki "Neo-Neo Tartışması" (Neorealizm ve Neoliberalizm), iki teorinin uluslararası sistemin temel yapısına ilişkin bazı ortak varsayımları paylaşırken, bu yapının sonuçları ve işbirliğinin sürdürülebilirliği konusunda derin ayrılıklar yaşamasından beslenir. Bu tartışma çerçevesinde, neorealist ve neoliberal kurumsalcılık yaklaşımları karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Neoliberaller uluslararası işbirliğini klasik idealistler gibi insan doğasının uyum arayışına ve evrensel ahlaki normlara dayandırırken, neorealistler uluslararası sistemi klasik realistler gibi insanın doğuştan gelen güç arzusuna bağlar.Cevap
- BNeorealistler devletlerin uluslararası sistemdeki temel önceliğinin ve işbirliğine şüpheyle yaklaşmasının nedeninin "göreli kazanç" (relative gains) endişesi olduğunu iddia ederken, neoliberaller devletlerin "mutlak kazanç" (absolute gains) elde etmeye odaklandığını savunur.
- CHer iki yaklaşım da uluslararası sistemin yapısının anarşik olduğunu, yani devletlerin üzerinde kuralları dayatacak ve sözleşmelere uyulmasını sağlayacak hiyerarşik bir üst otoritenin bulunmadığını ortak bir başlangıç noktası olarak kabul eder.
- DNeoliberal kurumsalcılık, uluslararası rejimlerin ve kurumların devletler arasındaki karşılıklı güven eksikliğini gidererek, bilgi akışını sağlayarak ve işlem maliyetlerini düşürerek anarşik ortamda kalıcı işbirliğini kolaylaştıracağını öne sürer.
- ETartışmanın merkezinde devletlerin salt kendi ulusal çıkarlarını maksimize etmeye çalışan rasyonel (akılcı) ve üniter aktörler olduğu varsayımı yer alır; her iki teori de analiz düzeyini bireyden ziyade sisteme odaklamıştır.
Cevap
Neorealizm ve neoliberalizmin insan doğasına ve ahlaki normlara dayandığını iddia eden seçenek yanlıştır. Doğru cevap, her iki yaklaşımın argümanlarını insan doğası değil, yapı ve rasyonalite üzerine kurduğunu göz ardı eden ifadedir.
Neo-Neo tartışmasının en belirgin özelliği, her iki teorik çerçevenin de 'Birinci Büyük Tartışma'daki insan doğası (idealizm vs. klasik realizm) tartışmalarını aşarak, argümanlarını uluslararası sistemin anarşik yapısı ve devletlerin rasyonel (akılcı) tercihleri üzerine inşa etmesidir. Neoliberaller işbirliğini ahlaki normlara değil; karşılıklı bağımlılık, rejimler ve kurumlar aracılığıyla elde edilecek çıkar maksimizasyonuna (mutlak kazanca) dayandırır. Neorealistler de çatışmayı insanın doğuştan kötü olmasına değil, anarşik sistemde devletlerin hayatta kalma (survival) güdüsüne bağlar. Bu nedenle teorileri insan doğasına bağlayan ifade temelden yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Neo-Neo Tartışmasında Rasyonalizm ve Sistemik Analiz (İnsan Doğasının Reddi)