Klinik muayenesinde iskelet anomalileri ve gelişme geriliği saptanan bir hastanın fibroblast kültürü incelemesinde sitoplazmada yoğun 'inklüzyon cisimcikleri' gözlenmiştir. Yapılan biyokimyasal analizlerde lizozomal enzimlerin hücre içinde bulunmadığı, ancak hücre dışı sıvıda yüksek konsantrasyonda olduğu tespit edilmiştir. Bu tablonun ortaya çıkmasına neden olan hücresel mekanizma bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
- AProteinlerin granüllü endoplazmik retikulumda (GER) uygun şekilde katlanamaması
- Lizozomal enzimlere Golgi aygıtında mannoz-6-fosfat (M6P) işaretinin eklenememesiCevap
- CPeroksizomal enzimlerin peroksizom içine alınmasını sağlayan sinyal dizilerinin eksikliği
- DSalgı veziküllerinin trans-Golgi ağından plazma membranına yönlendirilememesi
- ELizozom membranındaki proton pompalarının ( ) işlev görememesi
Cevap
Hastalık tablosu (I-cell hastalığı), lizozomal enzimlerin Golgi aygıtında Mannoz-6-fosfat (M6P) ile işaretlenememesi sonucunda bu enzimlerin yanlışlıkla hücre dışına salgılanmasıyla karakterizedir.
Doğru seçenek olan lizozomal enzimlerin M6P ile işaretlenememesi durumu, I-cell (inklüzyon hücresi) hastalığının temel moleküler mekanizmasıdır. Bu hastalıkta, fosfotransferaz enzim eksikliği nedeniyle lizozomal enzimler Golgi'de işaretlenemez ve trans-Golgi ağındaki reseptörler tarafından yakalanamazlar. Sonuç olarak, bu hidrolazlar veziküllerle plazma membranına taşınır ve ekstraselüler boşluğa salınır. Lizozomlar ise 'boş' kalır ve sindirilemeyen materyaller sitoplazmada inklüzyon cisimcikleri şeklinde birikir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Lizozomal enzim trafiği için Mannoz-6-fosfat (M6P) modifikasyonu zorunludur.