Soru

Zorluk: OrtaProtein Sentezi (Translasyon)

Ökaryotik hücrelerde gerçekleşen protein sentezi (translasyon) mekanizması ve bu süreci etkileyen faktörlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Amino asitlerin tRNAtRNA’lara bağlanması (aktivasyon) basamağında, her bir amino asit başına bir adet yüksek enerjili fosfat bağı (ATPADPATP \rightarrow ADP) tüketilir.
  2. B
    Durdurucu kodonlar (UAA,UAG,UGAUAA, UAG, UGA) ribozomun AA bölgesine geldiğinde, bu kodonları tanıyan özgül terminatör tRNAtRNA molekülleri sentezi sonlandırır.
  3. Difteri toksini, ökaryotik elongasyon faktörü 2’yi (eEF2eEF-2) ADPADP-ribozilleyerek translokasyon basamağını inhibe eder.Cevap
  4. D
    Protein sentezi süreci, sentezlenen polipeptid zincirinin karboksil (CC) ucundan amino (NN) ucuna doğru ilerleyen bir polimerizasyon reaksiyonudur.
  5. E
    Ökaryotlarda elongasyon sırasında aminoaçil-tRNAtRNA’nın ribozoma taşınmasından sorumlu olan eEF1αeEF-1\alpha, prokaryotik sistemdeki EFGEF-G faktörünün fonksiyonel analoğudur.

Cevap

Ökaryotik elongasyon faktörü 2'nin (eEF2eEF-2) difteri toksini tarafından ADPADP-ribozillenerek inhibe edilmesi doğru bir ifadedir.
Ökaryotik hücrelerde protein sentezinin uzama (elongasyon) evresinde görev alan eEF2eEF-2 faktörü, ribozomun bir sonraki kodona kaymasını (translokasyon) sağlar. Difteri toksini ve *Pseudomonas* eksotoksini A, bu faktörü ADPADP-ribozilasyonu ile inaktive ederek protein sentezini durdurur.

Adım Adım Çözüm

1
Aktivasyon enerjisinin değerlendirilmesi
Amino asit + ATPATP + tRNAtRNA \rightarrow Aminoasil-tRNAtRNA + AMPAMP + PPiPP_i reaksiyonu gerçekleşir.
Bu basamakta ATPATP'nin iki yüksek enerjili bağı harcanır.
2
Terminasyon mekanizmasının analizi
Durdurucu kodonlar (Stop kodonları) protein kodlamaz ve tRNAtRNA tarafından tanınmaz.
Salınım faktörleri (Release Factors) süreci sonlandırır.
3
İnhibitör etkisinin incelenmesi
Difteri toksini, eEF2eEF-2 faktörünü modifiye ederek ribozomun translokasyon (kayma) yeteneğini bozar.
Bu, ökaryotik protein sentezinin elongasyon evresini spesifik olarak durdurur.

Anahtar Kavram

Ökaryotik translasyonun elongasyon evresi, enerji gereksinimleri ve toksinler (Difteri toksini) aracılığıyla inhibisyonu.
Bu soruyu puanla