Soru

Zorluk: ZorTükürük Salgısı ve Özellikleri

Tükürük bezlerinde asiner hücrelerden salgılanan primer salgının duktus (kanal) sisteminde modifikasyonu, iyonik içeriğin akış hızıyla değişimi ve otonomik kontrol mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tükürük akış hızı arttığında, duktuslarda iyon modifikasyonu için sunulan süre azaldığından Na+Na^+ ve ClCl^- konsantrasyonları artar; HCO3HCO_3^- konsantrasyonu da aktif sekresyon mekanizmaları nedeniyle artış gösterir.Cevap
  2. B
    Duktus hücreleri suya karşı yüksek geçirgenliğe (permeabilite) sahip olduğu için, iyonların geri emilimi sırasında su da pasif olarak emilir ve tükürük her akış hızında plazmaya izotonik kalır.
  3. C
    Aldosteron hormonu, duktus hücrelerindeki Na+Na^+ kanallarını (ENaC) inhibe ederek tükürükteki Na+Na^+ konsantrasyonunun artmasına ve K+K^+ konsantrasyonunun azalmasına neden olur.
  4. D
    Tükürük salgısı üzerinde parasempatik sistem sadece sulu salgıyı artırırken, sempatik sistem vazokonstriksiyon yaparak salgı miktarını ve protein içeriğini her zaman azaltır.
  5. E
    Maksimum akış hızında tükürük osmolaritesi, asiner hücrelerde üretilen primer salgının osmolaritesini aşarak plazmaya göre hipertonik hale gelir.

Cevap

Tükürük akış hızı arttığında, duktuslarda iyon modifikasyonu için sunulan süre azaldığından Na+ ve Cl- konsantrasyonları artar; HCO3- konsantrasyonu da aktif sekresyon mekanizmaları nedeniyle artış gösterir.
Tükürük oluşumu iki aşamalıdır. Akış hızı (flow rate) arttığında, primer izotonik salgının duktus hücreleri ile temas süresi kısalır. Bu durum, Na+Na^+ ve ClCl^- iyonlarının geri emilimi için gereken zamanı azaltarak bu iyonların son tükürükteki konsantrasyonunu artırır. Ancak HCO3HCO_3^- bir istisnadır; akış hızı arttığında parasempatik stimülasyon ile aktif sekresyonu da arttığı için konsantrasyonu yükselir. Sonuç olarak tükürük osmolaritesi plazmaya yaklaşır ama her zaman hipotonik kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Primer salgı özelliklerini değerlendir.
Asiner hücrelerde üretilen primer salgı, plazmaya izotoniktir.
Primer salgı plazma ile benzer elektrolit konsantrasyonlarına sahiptir.
2
Duktuslardaki modifikasyon mekanizmasını incele.
Duktuslarda Na+Na^+ ve ClCl^- geri emilir, K+K^+ ve HCO3HCO_3^- sekrete edilir.
Duktus epiteli iyonları aktif olarak taşırken suya geçirgen değildir.
3
Akış hızının etkisini analiz et.
Hızlı akışta geri emilim (Na/Cl) için süre yetmezken, HCO3 sekresyonu aktif olarak uyarılır.
Zaman kısıtlılığı Na/Cl'nin tükürükte kalmasına; aktif uyarı ise HCO3'ün artmasına yol açar.

Anahtar Kavram

Tükürük salgısının iki aşamalı oluşumu ve akış hızına bağlı elektrolit dinamikleri.

Daha Fazla Pratik

Aldosteronun tükürük iyonları üzerindeki etkisini böbrek distal tübülündeki etkileriyle karşılaştırarak pekiştiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla