Tükürük bezlerinde asiner hücrelerden salgılanan primer salgının duktus (kanal) sisteminde modifikasyonu, iyonik içeriğin akış hızıyla değişimi ve otonomik kontrol mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Tükürük akış hızı arttığında, duktuslarda iyon modifikasyonu için sunulan süre azaldığından ve konsantrasyonları artar; konsantrasyonu da aktif sekresyon mekanizmaları nedeniyle artış gösterir.Cevap
- BDuktus hücreleri suya karşı yüksek geçirgenliğe (permeabilite) sahip olduğu için, iyonların geri emilimi sırasında su da pasif olarak emilir ve tükürük her akış hızında plazmaya izotonik kalır.
- CAldosteron hormonu, duktus hücrelerindeki kanallarını (ENaC) inhibe ederek tükürükteki konsantrasyonunun artmasına ve konsantrasyonunun azalmasına neden olur.
- DTükürük salgısı üzerinde parasempatik sistem sadece sulu salgıyı artırırken, sempatik sistem vazokonstriksiyon yaparak salgı miktarını ve protein içeriğini her zaman azaltır.
- EMaksimum akış hızında tükürük osmolaritesi, asiner hücrelerde üretilen primer salgının osmolaritesini aşarak plazmaya göre hipertonik hale gelir.
Cevap
Tükürük akış hızı arttığında, duktuslarda iyon modifikasyonu için sunulan süre azaldığından Na+ ve Cl- konsantrasyonları artar; HCO3- konsantrasyonu da aktif sekresyon mekanizmaları nedeniyle artış gösterir.
Tükürük oluşumu iki aşamalıdır. Akış hızı (flow rate) arttığında, primer izotonik salgının duktus hücreleri ile temas süresi kısalır. Bu durum, ve iyonlarının geri emilimi için gereken zamanı azaltarak bu iyonların son tükürükteki konsantrasyonunu artırır. Ancak bir istisnadır; akış hızı arttığında parasempatik stimülasyon ile aktif sekresyonu da arttığı için konsantrasyonu yükselir. Sonuç olarak tükürük osmolaritesi plazmaya yaklaşır ama her zaman hipotonik kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tükürük salgısının iki aşamalı oluşumu ve akış hızına bağlı elektrolit dinamikleri.
Daha Fazla Pratik
Aldosteronun tükürük iyonları üzerindeki etkisini böbrek distal tübülündeki etkileriyle karşılaştırarak pekiştiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s