Soru

Zorluk: ZorGolgi Aygıtı ve Veziküler Trafik

Ökaryotik bir hücrede proteinlerin son modifikasyonlarının yapıldığı ve hedeflenecekleri bölgeye göre ayrıştırıldıkları Golgi aygıtındaki veziküler trafik süreçleri dikkate alındığında; fonksiyonel kompartmanlar ve bu bölgelerde gerçekleşen moleküler olaylar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tirozin kalıntılarının sülfasyonu ve terminal glikozilasyon adımları esas olarak transGolgitrans-Golgi ağında (TGNTGN) gerçekleşirken; lizozomal enzimlerin öncül moleküllerine mannoz-6-fosfat (M6PM6P) etiketi eklenmesi cisGolgicis-Golgi ağında (CGNCGN) tamamlanır.Cevap
  2. B
    Granüllü endoplazmik retikulumdan (GERGER) yanlışlıkla ayrılan şaperon proteinlerinin geri kazanımı, transGolgitrans-Golgi ağındaki (TGNTGN) reseptörler aracılığıyla COPIICOP-II kılıflı veziküller kullanılarak sağlanır.
  3. C
    Proteinlerin çekirdek polipeptit zincirine ilk NglikozilasyonN-glikozilasyon adımlarının eklenmesi ve KDELKDEL sinyal dizisinin tanınarak proteinin doğru katlanması süreçleri cisGolgicis-Golgi sisternalarında meydana gelir.
  4. D
    M6PM6P reseptörleri tarafından bağlanan lizozomal hidrolazlar, cisGolgicis-Golgi ağından (CGNCGN) tomurcuklanan klatrin kılıflı veziküllerle direkt olarak geç endozomlara iletilir.
  5. E
    Hücre zarından endositozla alınan moleküllerin geri dönüşümü (recycling) ve steroid hormon sentezi için gerekli enzimlerin aktivasyonu medialGolgimedial-Golgi sisternalarının temel görevidir.

Cevap

Sülfasyonun esas olarak trans-Golgi ağında (TGN), mannoz-6-fosfat (M6P) eklenmesinin ise cis-Golgi ağında (CGN) gerçekleştiğini belirten ifade doğrudur.
Golgi aygıtında işlevsel bir polarite mevcuttur. Lizozomal proteinlerin hedeflenmesi için gereken Mannoz-6-Fosfat (M6P) etiketi, proteinlerin Golgi'ye girdiği ilk bölge olan cisGolgicis-Golgi ağında (CGNCGN) eklenir. Buna karşın, tirozin kalıntılarının sülfasyonu, terminal şeker modifikasyonları (sialik asit eklenmesi gibi) ve proteinlerin farklı hedeflere (sekresyon, membran, lizozom) ayrıştırılması Golgi'nin en son çıkış istasyonu olan transGolgitrans-Golgi ağında (TGNTGN) gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Golgi aygıtının giriş ve çıkış bölgelerini tanımla.
Giriş yüzü cis-Golgi ağı (CGN), çıkış yüzü ise trans-Golgi ağıdır (TGN).
Veziküler trafiğin yönünü anlamak için anatomik oryantasyon şarttır.
2
Lizozomal enzimlerin işaretlenme sürecini hatırla.
Mannoz-6-Fosfat (M6P) eklenmesi, protein Golgi'ye girer girmez CGN'de gerçekleşir.
Proteinlerin yanlış bölgelere gitmeden önce erkenden etiketlenmesi gerekir.
3
Terminal modifikasyonların (sülfasyon, sialik asit eklenmesi) yerini belirle.
Bu olaylar en son aşamada, TGN bölgesinde meydana gelir.
Sülfasyon gibi modifikasyonlar proteinin nihai yapısını ve hedeflenmesini belirleyen son adımlardır.
4
Geri kazanım (retrograd) trafiğini analiz et.
KDEL dizisine sahip proteinler COP-I vezikülleri ile CGN'den ER'ye döner.
Hatalı kaçan ER proteinlerinin en kısa yoldan geri gönderilmesi için CGN kritik noktadır.

Anahtar Kavram

Golgi aygıtında biyokimyasal modifikasyonlar kompartmanlara özgüdür: Fosforilasyon (M6P) CGN'de, sülfasyon TGN'de gerçekleşir.

Daha Fazla Pratik

Golgi aygıtındaki cisternal olgunlaşma (cisternal maturation) modeli ile veziküler taşıma modeli arasındaki farkları inceleyerek dinamik yapıyı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla