Mide fundus bezlerinde yer alan ve aktif olarak asit salgılayan paryetal hücrelerin elektron mikroskobik incelemesinde, dinlenme fazında sitoplazmada yoğun olarak bulunan tübülo-veziküler bir ağ yapısının, uyarılma ile birlikte apikal kanaliküler membrana katılarak yüzey alanını belirgin şekilde artırdığı gözlenmektedir. Bu morfolojik dinamizm ve (proton pompası) enzimlerinin sekestrasyonu düşünüldüğünde, söz konusu tübülo-veziküler sistemin kaynağı olan organel ve bu hücre tipindeki karakteristik fonksiyonel özelleşmesi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Düz endoplazmik retikulumdur; klasik steroid sentezi veya detoksifikasyon işlevlerinden ziyade, membran rezervuarı ve iyon pompalarının depolanması için özelleşmiştir.Cevap
- BGranüllü endoplazmik retikulumdur; mide lümenine salgılanacak olan pepsinojen enziminin sentezi ve tübüler lümene yönlendirilmesi için bu şekilde organize olmuştur.
- CGolgi aygıtıdır; asit sentezi için gerekli proteinlerin olgunlaştırılması amacıyla trans yüzünden sürekli olarak apikal membrana doğru vezikül trafiği yönetir.
- DPeroksizomdur; sentezi ve iyon transportu sırasında oluşan yoğun oksidatif stresin katalaz ve oksidaz enzimleri aracılığıyla detoksifikasyonunu sağlar.
- ELizozomdur; intrasellüler kanaliküllerin asidik değerini korumak amacıyla hidrolitik enzimlerini ve proton pompalarını bu kanallarda biriktirir.
Cevap
Düz endoplazmik retikulumdur; klasik steroid sentezi veya detoksifikasyon işlevlerinden ziyade, membran rezervuarı ve iyon pompalarının depolanması için özelleşmiştir.
Paryetal hücrelerdeki tübülo-veziküler sistem, düz endoplazmik retikulumun (DER) oldukça özelleşmiş bir formudur. Bu organel, steroid sentezi veya detoksifikasyon gibi klasik görevlerinin aksine, burada pompalarını depolayan bir membran rezervuarı işlevi görür. Hücre stimüle edildiğinde bu veziküller apikal membran ile birleşerek (ekzositoz benzeri bir süreçle) mide lümenine bakan yüzeyi genişletir ve aktif asit salgısını başlatır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Endoplazmik retikulumun hücre tipine göre fonksiyonel farklılaşması (Paryetal hücre örneği)
Tahmini Süre:1m 30s