Uzun süreli açlık veya kontrolsüz diyabetes mellitusta, karaciğerde yağ asitlerinin yoğun oksidasyonu sonucunda oluşan yüksek miktardaki asetil-CoA, Krebs döngüsü yerine ketogenez yoluna sapar. Karaciğer mitokondrisinde gerçekleşen bu metabolik geçişte, Krebs döngüsünün kapasitesinin sınırlanmasına ve asetil-CoA'nın keton cismi sentezine yönlenmesine neden olan temel hücresel olay aşağıdakilerden hangisidir?
- Artan oranının etkisiyle oksaloasetatın malata dönüşerek Krebs döngüsü için yetersiz kalmasıCevap
- BKaraciğerde tiyoforaz enziminin indüklenerek asetoasetatı süksinil-CoA aracılığıyla aktiflemesi
- CGlukagon etkisiyle aktive olan sitozolik HMG-CoA sentazın, yüksek miktarda asetil-CoA'yı keton cisimlerine dönüştürmesi
- DYüksek asetil-CoA düzeylerinin piruvat dehidrogenazı aktive ederek oksaloasetat üretimini durdurması
- EMitokondriyal matrikste biriken malonil-CoA'nın sitrat sentaz enzimini kompetitif olarak inhibe etmesi
Cevap
Artan oranının etkisiyle oksaloasetatın malata dönüşerek Krebs döngüsü için yetersiz kalması
Ketogenezin temel itici gücü, karaciğer mitokondrisinde asetil-CoA'nın aşırı birikmesidir. Bu birikimin ana nedeni, yağ asidi oksidasyonundan gelen yüksek NADH miktarının oksaloasetatı malata indirgeyerek Krebs döngüsünün ilk basamağı olan sitrat sentezi için gerekli substratı (OAA) ortamdan çekmesidir. Oksaloasetatın aynı zamanda glukoneogenez için de kullanılması bu durumu derinleştirir. Sonuçta boşta kalan asetil-CoA'lar keton cismi sentezine yönlendirilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ketogenezin başlatıcı mekanizması: Oksaloasetatın glukoneogenez ve yüksek NADH etkisiyle (malata dönüşüm) tükenmesi.