Soru

Zorluk: Çok zorAğız Boşluğu ve Tükürük Bezleri Histolojisi

Majör tükürük bezlerinin histofizyolojik organizasyonu üzerine yapılan bir incelemede; preparatlarda ara kanalların (intercalated ducts) oldukça kısa ve sayıca az olduğu, çizgili kanalların (striated ducts) ise hemen hemen hiç seçilemediği saptanmıştır. Parankiminde müköz asinusların belirgin hakimiyeti ve seyrek seröz yarımayların (Giannuzzi demilunları) varlığı gözlenen bu bezin fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Çizgili kanallardaki bazal katlanmalar ve aktif iyon pompaları, bu bezde glandula submandibularis'ten daha gelişmiş olup salgıyı ileri derecede hipotonik hale getirir.
  2. B
    Ara kanallar, bikarbonat (HCO3HCO_3^-) iyonlarını lümene salgılayıp klor (ClCl^-) iyonlarını geri emerek ağız içi asiditesini düzenleyen en fonksiyonel segmenttir.
  3. Kanal sistemindeki modifiye edici yapıların diğer majör bezlere oranla azlığı, salgı içeriğinin elektrolit yönünden primer asiner salgıya daha yakın kalmasına neden olur.Cevap
  4. D
    Zimojen granülü içeren seröz hücrelerin parankimdeki sayısal üstünlüğü, bezin salgısında yüksek oranda pityalin (amilaz) bulunmasını sağlar.
  5. E
    Myoepitelyal hücreler sadece seröz yarımaylarda bulunur ve müköz asiner yapıların etrafında kontraksiyonel faaliyet göstermezler.

Cevap

Kanal sistemindeki modifiye edici yapıların (ara ve çizgili kanallar) azlığı nedeniyle, salgı içeriğinin elektrolit yönünden primer asiner salgıya daha yakın kalması doğrudur.
Glandula sublingualis (dil altı bezi), majör tükürük bezleri içerisinde kanal sistemi (ara ve çizgili kanallar) en az gelişmiş olan bezdir. Bu kanalların temel görevi, asiner lümende üretilen izotonik primer salgıdan Na+Na^+ ve ClCl^- iyonlarını geri emip lümene K+K^+ ve HCO3HCO_3^- salgılayarak salgıyı hipotonik hale getirmektir. Kanal sisteminin rudimenter olması, bu modifikasyonun diğer bezlere (özellikle parotis ve submandibular) kıyasla daha sınırlı kalmasına ve son tükürüğün elektrolit profilinin primer asiner salgıya daha yakın olmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Histolojik bulguları değerlendir
Müköz asinus hakimiyeti ve rudimenter (az gelişmiş) kanal sistemi (ara/çizgili kanal) varlığı, incelenen bezin Glandula Sublingualis (dil altı bezi) olduğunu gösterir.
Majör bezler arasında kanal sisteminin en az geliştiği ve müköz karakterin en baskın olduğu bez sublingual bezdir.
2
Kanal sistemi fonksiyonunu analiz et
Ara kanallar ve çizgili kanallar, asiner seviyede üretilen izotonik primer salgıyı modifiye ederek hipotonik hale getirmekle görevlidir.
Çizgili kanallardaki bazal invajinasyonlar ve mitokondriler, aktif Na+ geri emilimi ve K+ salgısı için enerji sağlar.
3
Ductal gelişim ile fizyolojik sonucu ilişkilendir
Kanal sisteminin rudimenter olması, salgının lümende geçirdiği süreyi ve modifikasyon yüzeyini azaltır; bu da salgının primer halini (izotonik) daha fazla korumasına neden olur.
Modifikasyon kapasitesi düşük olan bir bezin son salgısı, diğer bezlere oranla daha az modifiye edilmiş (daha az hipotonik) olur.

Anahtar Kavram

Tükürük bezlerinde 'salivon' biriminin gelişim düzeyi ile salgı içeriğinin modifikasyonu arasındaki ilişki.

Daha Fazla Pratik

Majör tükürük bezlerinin kanal sistemlerini elektron mikroskobu düzeyindeki (bazal invajinasyonlar ve mitokondri yerleşimi) farkları üzerinden karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla