Soru

Zorluk: ZorTükürük Salgısı ve Özellikleri

Tükürük bezlerinde salgı oluşumu, asiner hücrelerde üretilen primer salgının duktus (kanal) sistemi boyunca modifiye edilmesiyle gerçekleşen iki aşamalı bir süreçtir. Bu süreçteki iyonik değişimler ve otonomik/hormonal düzenlemeler dikkate alındığında, tükürük salgısının özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Akış hızı arttığında, duktuslarda modifikasyon için geçen sürenin kısalması nedeniyle Na+Na^+ ve ClCl^- konsantrasyonları plazma seviyelerine yaklaşırken; HCO3HCO_3^- konsantrasyonu aktif stimülasyonun etkisiyle plazma düzeyinin üzerine çıkar.Cevap
  2. B
    Tükürük bezlerinin kanal hücreleri, asiner hücrelerden gelen primer salgıya aktif olarak Na+Na^+ ve ClCl^- iyonlarını ekleyerek tükürüğün istirahat halindeki osmolaritesini plazmadan daha yüksek (hipertonik) hale getirir.
  3. C
    Aldosteron hormonu, tükürük bezlerinin duktus hücrelerindeki Na+/K+Na^+/K^+ değişimini inhibe ederek tükürükteki sodyum konsantrasyonunun plazma ile aynı seviyede kalmasını sağlar.
  4. D
    Tükürük akış hızı en düşük (bazal) seviyedeyken, iyonların modifikasyonu için yeterli süre oluşmadığından tükürük içeriği asiner hücrelerdeki izotonik yapısını korur.
  5. E
    Sempatik sistem uyarısı sadece tükürükteki enzim konsantrasyonunu artırırken, parasempatik sistemden farklı olarak kanal epitelindeki iyon transport mekanizmaları üzerinde herhangi bir modülasyon yapmaz.

Cevap

Akış hızı arttığında Na+Na^+ ve ClCl^- konsantrasyonlarının plazma düzeyine yaklaşması, ancak HCO3HCO_3^- konsantrasyonunun stimülasyonla plazma düzeyinin üzerine çıkması doğru bir fizyolojik mekanizmadır.
Tükürük oluşumu iki aşamalıdır. Asinilerde izotonik bir primer salgı oluşur. Bu salgı duktuslardan geçerken Na+Na^+ ve ClCl^- geri emilir, K+K^+ ve HCO3HCO_3^- sekrete edilir. Akış hızı (flow rate) arttığında, sıvının kanallarda kalma süresi azaldığı için geri emilim tam yapılamaz ve Na+Na^+ ile ClCl^- konsantrasyonları plazma düzeylerine doğru yükselir. Bikarbonat (HCO3HCO_3^-) ise özel bir durumdur; salgılatıcı uyaranlar bikarbonat sekresyonunu asiner ve duktal hücrelerde doğrudan artırdığı için akış hızıyla birlikte konsantrasyonu artarak plazma değerinin üzerine çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Primer salgı özelliklerini belirle.
Asini hücrelerinden salgılanan primer tükürük, plazmaya göre izotoniktir (Na+Na^+, ClCl^-, K+K^+, HCO3HCO_3^- konsantrasyonları plazmaya yakındır).
Salgılama sürecinin başlangıç noktasını anlamak için gereklidir.
2
Duktus (kanal) modifikasyonunu analiz et.
Kanallarda Na+Na^+ ve ClCl^- geri emilir, K+K^+ ve HCO3HCO_3^- sekrete edilir. Duktus epitelinin suya geçirgenliği düşüktür.
Tükürüğün neden her zaman hipotonik olduğunu açıklar.
3
Akış hızı (flow rate) etkisini uygula.
Akış hızı arttıkça kanallarda kalış süresi kısalır, geri emilim kapasitesi sınırlanır (Na+Na^+ ve ClCl^- artar). Ancak HCO3HCO_3^-, salgılatıcı uyaranlarca aktif olarak artırılır.
Dinamik değişimleri ve bikarbonat istisnasını doğrular.

Anahtar Kavram

Tükürük salgısının akış hızına bağlı iyonik değişimi ve bikarbonat istisnası.

Daha Fazla Pratik

Kistik fibrozis hastalarında tükürük ve ter bezlerindeki klor kanalı (CFTR) defektinin salgı içeriği üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla