Tükürük bezlerinde salgı oluşumu, asiner hücrelerde üretilen primer salgının duktus (kanal) sistemi boyunca modifiye edilmesiyle gerçekleşen iki aşamalı bir süreçtir. Bu süreçteki iyonik değişimler ve otonomik/hormonal düzenlemeler dikkate alındığında, tükürük salgısının özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Akış hızı arttığında, duktuslarda modifikasyon için geçen sürenin kısalması nedeniyle ve konsantrasyonları plazma seviyelerine yaklaşırken; konsantrasyonu aktif stimülasyonun etkisiyle plazma düzeyinin üzerine çıkar.Cevap
- BTükürük bezlerinin kanal hücreleri, asiner hücrelerden gelen primer salgıya aktif olarak ve iyonlarını ekleyerek tükürüğün istirahat halindeki osmolaritesini plazmadan daha yüksek (hipertonik) hale getirir.
- CAldosteron hormonu, tükürük bezlerinin duktus hücrelerindeki değişimini inhibe ederek tükürükteki sodyum konsantrasyonunun plazma ile aynı seviyede kalmasını sağlar.
- DTükürük akış hızı en düşük (bazal) seviyedeyken, iyonların modifikasyonu için yeterli süre oluşmadığından tükürük içeriği asiner hücrelerdeki izotonik yapısını korur.
- ESempatik sistem uyarısı sadece tükürükteki enzim konsantrasyonunu artırırken, parasempatik sistemden farklı olarak kanal epitelindeki iyon transport mekanizmaları üzerinde herhangi bir modülasyon yapmaz.
Cevap
Akış hızı arttığında ve konsantrasyonlarının plazma düzeyine yaklaşması, ancak konsantrasyonunun stimülasyonla plazma düzeyinin üzerine çıkması doğru bir fizyolojik mekanizmadır.
Tükürük oluşumu iki aşamalıdır. Asinilerde izotonik bir primer salgı oluşur. Bu salgı duktuslardan geçerken ve geri emilir, ve sekrete edilir. Akış hızı (flow rate) arttığında, sıvının kanallarda kalma süresi azaldığı için geri emilim tam yapılamaz ve ile konsantrasyonları plazma düzeylerine doğru yükselir. Bikarbonat () ise özel bir durumdur; salgılatıcı uyaranlar bikarbonat sekresyonunu asiner ve duktal hücrelerde doğrudan artırdığı için akış hızıyla birlikte konsantrasyonu artarak plazma değerinin üzerine çıkar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tükürük salgısının akış hızına bağlı iyonik değişimi ve bikarbonat istisnası.
Daha Fazla Pratik
Kistik fibrozis hastalarında tükürük ve ter bezlerindeki klor kanalı (CFTR) defektinin salgı içeriği üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s