Kollajen biyosentezi, fibroblastlar içerisinde başlayan ve hücre dışı matrikste (ECM) tamamlanan karmaşık bir post-translasyonel modifikasyon sürecidir. Bu süreçte görev alan enzimler, kofaktörler ve gerçekleşen olaylar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AProlil ve lizil hidroksilaz enzimleri; moleküler oksijen, -ketoglutarat ve varlığında pro- zincirlerindeki spesifik kalıntıları modifiye eder.
- BAskorbik asit (C vitamini), hidroksilasyon sırasında ferrik () forma yükseltgenerek inaktif hale gelen demiri tekrar ferröz () forma indirgeyerek enzimi aktif tutar.
- CHidroksiprolin kalıntıları kollajen molekülünün üçlü sarmal (triple helix) yapısını hidrojen bağları ile stabilize ederken; hidroksilizinler karbonhidrat birimlerinin eklenmesi için bölge sağlar.
- DLizil oksidaz enzimi, bakır () kofaktörlüğünde lizin ve hidroksilizin yan zincirlerini reaktif aldehitlere dönüştürerek çapraz bağ oluşumunu hücre dışında başlatır.
- Prokolajen peptidazlar tarafından N- ve C-terminal propeptidlerin uzaklaştırılması, kollajen molekülünün çözünürlüğünü artırarak hücre içinde fibril oluşumunu engeller.Cevap
Cevap
Prokolajen peptidazlar aracılığıyla propeptidlerin kesilmesi hücre dışında gerçekleşir ve kollajenin çözünürlüğünü azaltarak lif oluşumunu sağlar.
Prokolajen molekülünün uçlarındaki N- ve C-terminal propeptidler, molekülün hücre içinde kümelenerek lif oluşturmasını engellemek için çözünürlüğü yüksek tutar. Bu peptidlerin prokolajen peptidazlar tarafından kesilmesi hücre dışı matrikste (ECM) gerçekleşir. Kesilme sonrası oluşan tropokollajen birimlerinin çözünürlüğü aniden azalır ve bu durum liflerin (fibril) kendiliğinden oluşmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kollajen sentezinin hücresel yerleşimi ve propeptidlerin çözünürlük üzerindeki etkisi.