Hücre döngüsünün S-fazında DNA replikasyonu için gerekli olan pirimidin nükleotidlerinin temin edilmesi amacıyla de novo sentez yolağı aktive edilir. Bu süreçte görev alan ve karbamoil fosfat sentetaz II (CPS-II), aspartat transkarbamoilaz ve dihidroorotaz enzim aktivitelerini tek bir polipeptid zincirinde barındıran CAD kompleksinin moleküler düzeydeki regülasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- S-fazının başlangıcında MAP kinaz (ERK) tarafından gerçekleştirilen fosforilasyon; CPS-II ünitesinin tarafından aktivasyonunu kolaylaştırırken, aracılı allosterik inhibisyona karşı direnç kazandırır.Cevap
- BProtein kinaz A (PKA) aracılığıyla gerçekleştirilen fosforilasyon, CAD kompleksinin katalitik etkinliğini ve pirimidin sentez hızını artıran temel hormonal regülasyon mekanizmasıdır.
- Cİnsan hücrelerinde pirimidin sentez yolağının temel regülatuar ve hız kısıtlayıcı basamağı, CAD kompleksi içerisinde yer alan aspartat transkarbamoilaz reaksiyonudur.
- DSitozolde biriken molekülleri, CPS-II enziminin aktif bölgesine bağlanarak aspartat substratı ile yarışmalı (kompetitif) bir inhibisyon gerçekleştirir.
- ECAD kompleksinin S-fazı boyunca sitozolden mitokondri iç zarına transloke olması, yolağın dihidroorotat dehidrogenaz basamağı ile entegrasyonu için temel şarttır.
Cevap
S-fazının başında MAP kinaz (ERK) tarafından gerçekleştirilen fosforilasyonun, CPS-II enzimini PRPP'ye daha duyarlı ve UTP'ye daha dirençli hale getirmesidir.
Hücre döngüsünün S-fazında, MAP kinaz (ERK) CAD kompleksini (spesifik olarak CPS-II enzimini) fosforilleyerek enzimin allosterik özelliklerini değiştirir. Bu değişim, inhibitör olan karşısında enzimi daha dirençli hale getirirken, aktivatör olan varlığında daha etkin çalışmasını sağlar. Bu sayede DNA replikasyonu için gerekli olan pirimidin nükleotidleri yeterli miktarda sentezlenebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
CAD Kompleksi ve Hücre Döngüsüne Bağlı Dinamik Regülasyon
İpuçları
1
İnsanlarda pirimidin sentezinin ilk üç basamağının tek bir komplekste (CAD) toplandığını ve kontrolün ilk basamakta olduğunu hatırlayın.
2
Hücre bölünmesi (S-fazı) sırasında artan nükleotid ihtiyacını karşılamak için allosterik kontrolün ötesinde bir 'açma-kapama' mekanizması gereklidir.
3
Büyüme faktörlerinin tetiklediği MAP kinaz yolağının, de novo sentezdeki ana enzimi nasıl fosforilleyerek 'frenleri' (UTP inhibisyonu) gevşettiğini düşünün.
Daha Fazla Pratik
CAD kompleksinin fosforillenmesinin aksine, purin sentezindeki GPAT enziminin allosterik regülasyon farklarını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s