Soru

Zorluk: KolayTükürük Salgısı ve Özellikleri

Tükürük bezlerinin otonom sinir sistemi tarafından kontrolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tükürük salgısı sadece parasempatik sinir sistemi tarafından uyarılır.
  2. Hem parasempatik hem de sempatik sinir sistemi uyarısı tükürük salgısını artırır.Cevap
  3. C
    Sempatik uyarı, gastrointestinal sistemin diğer bölümlerinde olduğu gibi tükürük salgısını azaltır.
  4. D
    Tükürük salgısı üzerinde otonom sinir sisteminin değil, sadece gastrointestinal hormonların etkisi vardır.
  5. E
    Parasempatik sinir sistemi salgıyı artırırken, sempatik sinir sistemi salgıyı tamamen durdurur.

Cevap

Hem parasempatik hem de sempatik sinir sistemi uyarısı tükürük salgı miktarını artırır.
Tükürük bezlerinin otonom kontrolü, otonom sinir sisteminin genel 'savaş ya da kaç' (sempatik) ve 'dinlen ve sindir' (parasempatik) zıtlığından farklı işler. Her iki sistem de tükürük salgısını artırır. Parasempatik sistem daha güçlü bir uyarıcıdır ve bol, sulu, enzimce zengin bir salgı oluşturur. Sempatik sistem ise daha az hacimli ama müsin içeriği nedeniyle koyu ve yapışkan bir salgıya neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Tükürük salgısının kontrol mekanizmasını belirle.
Tükürük salgısının kontrolünün neredeyse tamamen otonom sinir sistemi (nöral) tarafından sağlandığı görülür.
Vücuttaki diğer sindirim salgılarının aksine tükürük salgısında hormonal kontrol minimaldir.
2
Otonom sistemin kollarının (parasempatik ve sempatik) etkilerini karşılaştır.
Her iki sistemin de asiner hücreleri farklı reseptörler üzerinden uyararak salgıyı artırdığı saptanır.
Parasempatik sistem bol ve sulu salgıya, sempatik sistem ise daha az hacimli ama enzim ve müsin içeriği yüksek koyu salgıya yol açar.

Anahtar Kavram

Tükürük bezleri, hem parasempatik hem de sempatik uyarı ile salgı hacminin arttığı istisnai organlardır.

İpuçları

1
Tükürük salgısı, sinirsel kontrolün en baskın olduğu sindirim salgısıdır.
2
Sempatik ve parasempatik sistem burada birbirine zıt değil, salgı miktarını artırma yönünde 'sinerjik' denilebilecek bir etki gösterir.

Daha Fazla Pratik

Akım hızına bağlı olarak tükürükteki iyon konsantrasyonlarının nasıl değiştiğini (hipotonisite mekanizması) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:40s
Bu soruyu puanla