Soru

Zorluk: ZorAmino Grubu Katabolizması

Amino asitlerin katabolizması sürecinde, amino gruplarının bir kısmı karaciğer mitokondrisinde glutamat dehidrogenaz ile amonyağa dönüştürülürken, bir kısmı da aspartat molekülü üzerinde toplanarak üre döngüsüne aktarılır. Mitokondriyal matriksteki glutamattan azotun aspartata aktarılması ve ardından bu azotun sitozoldeki üre döngüsüne ulaştırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu süreçte görev alan aspartat aminotransferaz (AST), kofaktör olarak piridoksal fosfat (PLP) yerine NAD+NAD^+ kullanır.
  2. Glutamattaki amino grubunun oksaloasetata aktarılmasıyla oluşan aspartat, mitokondri iç membranında yer alan glutamat-aspartat antiportu aracılığıyla sitozole geçer.Cevap
  3. C
    Aspartat, üre döngüsüne ornitin ile birleşerek sitrülin oluşturmak üzere mitokondri matrisinde dahil olur.
  4. D
    Aspartat aminotransferaz enzimi sadece sitozolde bulunan bir enzimdir, bu nedenle azotun aspartata aktarımı mitokondri dışında gerçekleşir.
  5. E
    Mitokondride üretilen aspartatın sağladığı azot, üre molekülündeki her iki azotun da ana kaynağını oluşturur.

Cevap

Glutamattaki amino grubunun oksaloasetata aktarılmasıyla oluşan aspartatın, mitokondri iç membranındaki glutamat-aspartat antiportu ile sitozole geçmesi doğru bir ifadedir.
Karaciğerde amino asitlerin azotu iki kola ayrılır: Bir kol glutamat dehidrogenaz ile amonyak (NH4+NH_4^+) üretir, diğer kol ise mitokondriyal AST ile aspartat üretir. Aspartatın sitozole çıkışı, spesifik bir taşıyıcı olan glutamat-aspartat antiportu ile sağlanır ve bu aspartat üre molekülünün ikinci azotunu sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Azotun toplanması
Amino asitlerden gelen amino grupları transaminasyon ile glutamat üzerinde toplanır.
Glutamat, amino grubu katabolizmasında merkezi kavşak moleküldür.
2
Mitokondriyal transaminasyon
Mitokondriyal AST (mAST) enzimi, glutamattaki azotu oksaloasetata aktararak aspartat ve α\alpha-ketoglutarat oluşturur.
Üre döngüsüne girecek ikinci azotun hazırlanması gerekir.
3
Taşıma mekanizması
Aspartat, glutamat-aspartat taşıyıcısı aracılığıyla mitokondriden sitozole geçerken, karşılığında bir glutamat içeri girer.
Aspartatın üre döngüsüne katılacağı enzim olan arjininosüksinat sentetaz sitozolde yer alır.
4
Döngüye giriş
Sitozoldeki aspartat, sitrülin ile birleşerek arjininosüksinatı oluşturur.
Üre döngüsünün azot girişi tamamlanır.

Anahtar Kavram

Transdeaminasyon ve Üre Döngüsü Arasındaki Koordinasyon

Daha Fazla Pratik

Üre döngüsünün hız kısıtlayıcı basamağı olan CPS-I'in allosterik aktivatörü olan N-asetilglutamat sentezini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla