Soru

Zorluk: Çok zorTükürük Salgısı ve Özellikleri

Tükürük bezlerinde salgı süreci, asiner hücrelerde plazmaya izotonik bir primer salgının oluşması ve bu salgının kanallardan geçerken modifiye edilmesiyle gerçekleşir. Tükürük akım hızı (flowflow raterate) ve kanal hücrelerindeki iyon transport mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Akım hızı arttıkça, Na+Na^+ ve ClCl^- geri emilimi için gereken temas süresi kısaldığından bu iyonların tükürükteki konsantrasyonu artar; buna karşılık parasempatik stimülasyonun kanal hücrelerindeki sekresyonu doğrudan uyarmasıyla HCO3HCO_3^- konsantrasyonu da yükselir.Cevap
  2. B
    Aldosteron hormonu kanal hücrelerinde Na+Na^+ geri emilimini artırırken, kanal epitelinin suya karşı olan direncini de artırarak suyun ozmotik olarak geri emilmesini engeller ve tükürüğü plazma ile izotonik hale getirir.
  3. C
    Tükürükteki K+K^+ konsantrasyonu akım hızı arttıkça doğrusal bir artış gösterir, çünkü yüksek akım hızı kanal hücrelerindeki iyon pompalarının çalışma hızını artırarak plazma K+K^+ seviyesinin üzerine çıkılmasını sağlar.
  4. D
    Kanal hücrelerinde HCO3HCO_3^- sekresyonu sadece basit difüzyonla gerçekleştiği için, akım hızı arttıkça lümendeki HCO3HCO_3^- konsantrasyonu plazma seviyesinin ( 24~24 mEq/LmEq/L) altına düşer.
  5. E
    Parasempatik stimülasyon sadece asiner hücrelerde primer salgı hacmini artırırken, sempatik stimülasyon kanal hücrelerindeki Na+Na^+ geri emilimini tamamen bloke ederek tükürükteki Na+Na^+ konsantrasyonunun plazma seviyesine ulaşmasını sağlar.

Cevap

Akım hızı arttığında tükürükteki Na+Na^+, ClCl^- ve HCO3HCO_3^- konsantrasyonlarının artması, buna karşın K+K^+ konsantrasyonunun azalması fizyolojik bir kuraldır.
Tükürük bezlerinde akım hızı arttığında, kanal hücrelerinde Na+Na^+ ve ClCl^- iyonlarının geri emilimi için geçen süre kısalır, bu da tükürükteki konsantrasyonlarının primer salgıya (ve dolayısıyla plazmaya) daha yakın olmasına (yani artmasına) neden olur. HCO3HCO_3^- sekresyonu ise akımı artıran parasempatik uyarı ile doğrudan stimüle edildiği için o da artış gösterir. K+K^+ konsantrasyonu ise sekresyon süresi azaldığı için düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Asiner ve kanal hücrelerinin rollerini belirle.
Asinüsler plazmaya izotonik salgı üretir; kanallar ise Na+Na^+ ve ClCl^- emip K+K^+ ve HCO3HCO_3^- salgılayarak salgıyı hipotonik yapar.
Tükürüğün oluşumu iki aşamalı (bifazik) bir süreçtir.
2
Akım hızının (flowflow raterate) temas süresine etkisini analiz et.
Yüksek akım hızında salgı kanallardan hızla geçer, bu da iyon modifikasyonu için gereken süreyi kısıtlar.
Na+Na^+ ve ClCl^- geri emilimi zaman bağımlıdır.
3
İyon konsantrasyon değişimlerini değerlendir.
Hızlı geçiş nedeniyle Na+Na^+ ve ClCl^- daha az emilir (konsantrasyon artar), K+K^+ daha az salgılanır (konsantrasyon düşer).
Modifikasyon süresinin kısalması iyonların plazma benzeri primer içeriğe daha yakın kalmasına neden olur.
4
HCO3HCO_3^- iyonunun özel durumunu incele.
HCO3HCO_3^- konsantrasyonu akım hızıyla artar çünkü sekresyonu doğrudan parasempatik stimülasyonla aktifleşir.
Bikarbonat sekresyonu, akım hızını artıran stimülasyonla paralel olarak özel bir mekanizma ile artırılır.

Anahtar Kavram

Tükürüğün iyonik kompozisyonu akım hızına bağlıdır; akım hızı arttıkça Na+Na^+, ClCl^- ve HCO3HCO_3^- artar, K+K^+ azalır; ancak salgı her zaman hipotoniktir.

Daha Fazla Pratik

Tükürük ve plazma arasındaki iyonik farkları bir grafik üzerinden inceleyerek flow rate etkisini pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla