Soru

Zorluk: ZorEndoplazmik Retikulum (GER ve DER)

Hücre organellerinin fonksiyonel özelleşmeleri ve biyokimyasal yerleşimleri dikkate alındığında, endoplazmik retikulum (ER) sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Granüllü ER membranında bulunan riboforinler, poliribozomların büyük alt birimlerinin membran üzerine tutunmasını sağlayan spesifik integral proteinlerdir.
  2. B
    Karaciğerde glikojenoliz sürecinde oluşan glikoz-6-fosfattan serbest glikoz açığa çıkaran glikoz-6-fosfataz enzimi düz ER membranında lokalizedir.
  3. C
    Proteinlerin katlanması ve kalite kontrolünde görev alan BiP (binding protein) ve PDI (protein disülfit izomeraz) enzimleri esas olarak GER lümeninde bulunur.
  4. Steroid hormon sentezi yapan hücrelerde kolesterolün pregnenolona ilk dönüşümünü sağlayan yan zincir koparıcı enzim kompleksi düz ER membranında yer alır.Cevap
  5. E
    Düz ER, kalsiyum iyonlarını lümeninde depolamak için Ca2+Ca^{2+}-ATPaz (SERCA) pompalarını ve kalsekestrin gibi bağlayıcı proteinleri kullanır.

Cevap

Steroid hormon sentezi yapan hücrelerde kolesterolün pregnenolona ilk dönüşümünü sağlayan yan zincir koparıcı enzim kompleksinin düz ER membranında yer aldığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek hatalı bir bilgi içermektedir. Steroidogenik hücrelerde kolesterolün pregnenolona dönüşümünü sağlayan yan zincir koparıcı enzim (P450sccP450_{scc}), düz endoplazmik retikulumda değil, mitokondri iç membranında bulunur. Bu durum, steroid sentezi yapan hücrelerde mitokondrilerin neden tübüler kristalı olduğunu da açıklar. Pregnenolon sentezlendikten sonra düz ER'ye geçer ve burada diğer steroidlere dönüştürülür.

Adım Adım Çözüm

1
ER alt tiplerinin (GER ve DER) temel fonksiyonel farklarını analiz et.
GER protein sentezi ve modifikasyonu ile ilgilenirken; DER lipid sentezi, steroid sentezi ve kalsiyum depolama ile ilgilenir.
Soruda ER'nin spesifik fonksiyonel özelleşmeleri sorgulanmaktadır.
2
Steroid sentezleyen hücrelerdeki (Leydig, sürrenal korteks) organel iş birliğini değerlendir.
Steroid sentezi sadece tek bir organelde bitmez; kolesterol DER'den veya hücre dışından gelir, mitokondriye girer ve sonra tekrar DER'e döner.
Hücre biyolojisinde organeller arası metabolik iş birliği TUS düzeyinde kritik bir bilgidir.
3
Spesifik enzim lokalizasyonunu doğrula.
Kolesterol yan zincir koparıcı enzim (P450sccP450_{scc} veya desmolaz), DER'de değil, mitokondrinin iç membranında (kristalarda) bulunur.
Bu ayrım, DER'in tüm steroid sentezini tek başına yaptığı yanılgısını düzeltmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Steroid sentezi, düz endoplazmik retikulum (DER) ve mitokondri arasındaki koordineli bir çalışma ile gerçekleşir; ilk basamak mitokondrialdir.
Bu soruyu puanla