Kuru öksürük şikayeti nedeniyle bir antitussif ilaç reçete edilen 19 yaşındaki hastada; ilacın supraterapötik dozlarda alımını takiben halüsinasyonlar, nistagmus ve ataksi gelişmiştir. Acil serviste yapılan toksikolojik idrar taramasında fensiklidin (PCP) için yalancı pozitiflik saptanmıştır. Bu hastada gözlenen klinik tabloya ve laboratuvar bulgusuna neden olan ilacın, öksürük merkezini baskılayarak antitussif etki gösterdiği temel moleküler hedef aşağıdakilerden hangisidir?
- Sigma-1 reseptörüCevap
- BNMDA reseptörü
- C-opioid reseptörü
- DSülfhidril grupları aracılığıyla disülfit bağlarının parçalanması
- EMide mukozasını irite ederek vagal refleksle sekresyonun artırılması
Cevap
İlacın antitussif etkisinden sorumlu olan temel moleküler hedef Sigma-1 reseptörüdür.
Vakadaki klinik tablo dekstrometorfan toksisitesini işaret etmektedir. Dekstrometorfan, levorfanolün D-izomeri olan sentetik bir morfin türevidir. Terapötik dozlarda öksürük merkezindeki Sigma-1 reseptörlerini uyararak antitussif etki gösterir. Opioid reseptörlerine afinitesi yok denecek kadar azdır (bağımlılık yapmaz). Ancak yüksek dozlarda NMDA reseptörlerini bloke ederek fensiklidin (PCP) ve ketamine benzer disosiyatif halüsinasyonlara, ataksiye ve nistagmusa neden olur; bu benzerlik idrar testlerinde yalancı pozitifliğe yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Dekstrometorfan'ın reseptör profili ve toksisite klinik korelasyonu
Tahmini Süre:2m 0s