Bir bez epiteli hücresinin elektron mikroskobik incelemesinde, sitoplazmada çok gelişmiş düz yüzlü endoplazmik retikulum (DER) ağları ve tübüler kristalara sahip çok sayıda mitokondri gözlenmiştir. Hücrede tipik sekretuar granül (zimojen) birikimi ise saptanmamıştır. Bu hücrenin sentezlediği ürün ve salgılama mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Sentezlenen salgı ürünü, intraselüler veziküllerde depolanmaksızın sentezlendikten hemen sonra plazma membranından difüzyonla geçerCevap
- BSalgı materyali atılırken apikal plazma membranından sitoplazma içeren bir parçanın kopması (apokrin) gerekir
- CHücre sitoplazmasında biriken lipid damlacıklarının artmasıyla hücre bütünlüğünü kaybederek (holokrin) atılır
- DSalgı ürünü Golgi aygıtında yoğunlaştırılarak membranla çevrili granüller halinde apikal sitoplazmada biriktirilir
- ESalgılama süreci, salgı vezikülü membranının plazma membranı ile füzyonu ve membran geri kazanım döngüsünü içerir
Cevap
Sentezlenen salgı ürünü, intraselüler veziküllerde depolanmaksızın sentezlendikten hemen sonra plazma membranından difüzyonla geçer
Soruda tarif edilen hücre, steroid hormon sentezleyen bir hücredir (örn. Adrenal korteks, Testis Leydig hücresi). Bu hücrelerin en belirgin ultrastrüktürel özelliği, kolesterol türevi hormon sentezinde görev alan enzimleri barındıran gelişmiş Düz Endoplazmik Retikulum (DER) ve steroidogenezin ilk basamaklarının gerçekleştiği tübüler kristalı mitokondrilerdir. Steroid hormonlar lipid yapılı oldukları için hücre membranlarından kolayca geçerler; bu nedenle proteinler gibi sekretuar granüllerde (zimojen) depolanamazlar ve sentezlendikleri anda 'yapısal (konstitütif) olmayan' bir yolla, genellikle basit difüzyonla salınırlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Steroid sentezleyen hücrelerin ayırt edici ultrastrüktürel özellikleri (DER + Tübüler Mitokondri) ve depolama yapmadan difüzyonla salgılama mekanizması.
İpuçları
1
Hücrede 'Tübüler Kristalı Mitokondri' ve 'Gelişmiş DER' bulunması, protein sentezi yerine başka bir molekül grubunun (lipid türevi) sentezlendiğini gösterir.
2
Sentezlenen molekül lipid (yağ) tabiatlıdır (steroid). Yağlar hücre zarından (lipid çift katmanı) nasıl geçer?
Daha Fazla Pratik
Protein sentezleyen (seröz) hücrelerin ultrastrüktürel özelliklerini (GER, Golgi, Zimojen) içeren bir karşılaştırma sorusu çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s