Diyetle alınan lipidlerin ince bağırsak lümenindeki sindirimi ve enterositlerdeki metabolik süreçleri göz önüne alındığında, hormonal regülasyon ve enzimatik aktivite basamakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kolesistokinin (CCK) uyarısıyla pankreastan salınan lipazın aktivitesi safra tuzları tarafından lümende inhibe edilir; bu durum tripsin ile aktiflenen kolipazın safra tuzlarını yüzeyden uzaklaştırıp lipazı yağ damlacığına bağlamasıyla çözülür.Cevap
- BSekretin hormonu, mide boşalmasını hızlandırarak asidik kimusun duodenuma geçişini artırır ve bu sayede asidik ortamda maksimum aktivite gösteren pankreatik lipazın görev yapmasını kolaylaştırır.
- CPankreatik fosfolipaz , ince bağırsak lümenine aktif formda salgılanır ve kofaktör olarak magnezyuma () ihtiyaç duyarak fosfolipidlerin 2. pozisyonundaki yağ asidini hidroliz eder.
- DEnterositlerde yeniden sentezlenen triaçilgliseroller, Apo B-100 apoproteini ile paketlenerek şilomikron formunda doğrudan portal dolaşıma salınırlar.
- EKolesterol esteraz (kolesterol ester hidrolaz) aktivitesi için lümende safra tuzlarına ihtiyaç duyulmaz ve bu enzim serbest kolesterolü enterosit içine taşımak için esterleştirir.
Cevap
Pankreatik lipazın safra tuzları tarafından oluşturulan inhibisyonu, tripsin ile aktiflenen kolipazın safra tuzlarını uzaklaştırıp lipazı damlacığa bağlamasıyla ortadan kalkar.
Lipid sindirimi sırasında pankreatik lipaz, safra tuzları tarafından kaplanmış lipid damlacıklarına doğrudan bağlanma yeteneğine sahip değildir. Bu fizyolojik engel, yine pankreastan salınan ancak inaktif (pro-kolipaz) formda olan kolipazın, duodenumda tripsin tarafından aktiflenmesiyle aşılır. Kolipaz, damlacık yüzeyindeki safra tuzlarını yerinden ederek lipazın bağlanabileceği bir alan açar ve enzim-substrat kompleksini stabilize eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pankreatik lipaz - Kolipaz Etkileşimi ve Hormonal Kontrol