Paratiroid hormonunun (PTH) böbrek ve kemik gibi hedef dokulardaki reseptör sonrası sinyal… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Paratiroid hormonunun ( $PTH$ ) böbrek ve kemik gibi hedef dokulardaki reseptör sonrası sinyal iletim mekanizmalarında ( $G_s$ proteini veya $cAMP$ yolağı) saptanan bir bozukluk, $PTH$ düzeyinin yüksek olmasına rağmen hormon etkisinin görülememesine (direnç) neden olur. Psödohipoparatiroidizm olarak adlandırılan bu tabloda, böbrek proksimal tübüllerinde $1\alpha$ -hidroksilaz enzim aktivasyonu da yeterli düzeyde gerçekleşemez. Buna göre, bu klinik tablo ile en uyumlu olan laboratuvar profili aşağıdakilerden hangisidir?

Serum Kalsiyum: $7.2 \text{ mg/dL}$ , Fosfat: $5.6 \text{ mg/dL}$ , $PTH$ : $180 \text{ pg/mL}$ Cevap
B
Serum Kalsiyum: $7.1 \text{ mg/dL}$ , Fosfat: $5.4 \text{ mg/dL}$ , $PTH$ : $6 \text{ pg/mL}$
C
Serum Kalsiyum: $7.5 \text{ mg/dL}$ , Fosfat: $2.2 \text{ mg/dL}$ , $PTH$ : $145 \text{ pg/mL}$
D
Serum Kalsiyum: $11.8 \text{ mg/dL}$ , Fosfat: $1.9 \text{ mg/dL}$ , $PTH$ : $130 \text{ pg/mL}$
E
Serum Kalsiyum: $11.5 \text{ mg/dL}$ , Fosfat: $5.2 \text{ mg/dL}$ , $PTH$ : $8 \text{ pg/mL}$

Cevap

Serum kalsiyumunun düşük (

7.2 \text{ mg/dL}

), fosfatın yüksek (

5.6 \text{ mg/dL}

) ve

PTH

düzeyinin yüksek (

180 \text{ pg/mL}

) olduğu profil Psödohipoparatiroidizm ile uyumludur.

Psödohipoparatiroidizmde,

PTH

reseptörüne bağlandığında

G_s

proteini üzerinden Adenilat siklazı aktive edemez ve hücre içi

cAMP

artışı sağlanamaz. Bu durum böbreklerde fosfat atılımının azalmasına (yüksek fosfat) ve

1\alpha

-hidroksilaz aktivasyonunun durmasına (düşük kalsiyum) yol açar. Hipokalsemiye yanıt olarak paratiroid bezlerinden salgılanan

PTH

miktarı artar, dolayısıyla serumda kalsiyum düşük, fosfat yüksek ve

PTH

yüksek olarak ölçülür.

Adım Adım Çözüm

Hormon direnci kavramını analiz etme

Psödohipoparatiroidizmde

PTH

sentezi vardır ancak reseptör/sinyal yolağı (

G_s

proteini) kusurludur.

Hormonun etkisini gösterebilmesi için ikincil haberci olan

cAMP

düzeyini artıramadığı belirlenir.

Böbrek üzerindeki etkileri değerlendirme

Fosfat atılımı yapılamaz (hiperfosfatemi) ve

1\alpha

-hidroksilaz aktive edilemez (hipokalsemi).

PTH

'nın temel renal etkilerinin (fosfatüri ve kalsiyum dengesi) bozulması laboratuvara yansır.

Geribildirim mekanizmasını yorumlama

Düşük kalsiyum paratiroid bezlerini uyarır ve

PTH

düzeyi yükselir.

Vücut hipokalsemiyi düzeltmek için daha fazla

PTH

salgılar ancak doku direnci nedeniyle bu etkisiz kalır.

Anahtar Kavram

Psödohipoparatiroidizm, hedef dokularda

PTH

reseptör sinyal iletimindeki (

G_s\alpha

protein defekti) bozukluk sonucu gelişen ve hipokalsemi, hiperfosfatemi ve yüksek serum

PTH

düzeyi ile karakterize bir direnç tablosudur.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru