Hücre içi biyoenerjetik süreçlerde ATP, yüksek enerjili fosfat bileşikleri ile düşük enerjili fosfat esterleri arasında bir köprü kurarak 'ortak ara bileşik' (universal intermediate) olarak işlev görür. Bu fonksiyonel özellik, ATP'nin standart serbest hidroliz enerjisinin (\Delta G^\circ') hiyerarşik konumu ile doğrudan ilişkilidir. Buna göre, fosfat grubu transfer potansiyelleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ATP, fosfoenolpiruvat ve 1,3-bisfosfogliserat gibi bileşiklerden fosfat grubu alabilirken; glukoz-6-fosfat ve gliserol-3-fosfat gibi moleküllere fosfat grubu aktarabilir.Cevap
- BFosfoenolpiruvatın hidroliz enerjisi ATP'den daha düşük olduğu için, glikolizde substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP sentezi termodinamik olarak elverişsizdir.
- CKreatin fosfat, ATP'den daha düşük bir fosfat transfer potansiyeline sahip olduğu için kas hücrelerinde ani ATP ihtiyacında rezerv olarak kullanılamaz.
- DATP'nin standart serbest hidroliz enerjisi (\Delta G^\circ' \approx -7.3 \text{ kcal/mol}), biyolojik sistemlerdeki tüm fosforile bileşikler arasındaki en yüksek (en negatif) değerdir.
- E1,3-bisfosfogliserat, fosfat grubunu doğrudan glukoza aktararak ATP'den bağımsız olarak glukoz-6-fosfat oluşumunu sağlayan hücre içi ana fosfat deposudur.
Cevap
ATP'nin yüksek enerjili bileşiklerden (fosfoenolpiruvat, 1,3-bisfosfogliserat) fosfat alabilmesi ve düşük enerjili bileşiklere (glukoz-6-fosfat) fosfat verebilmesi ifadesi doğrudur.
Biyokimyasal hiyerarşide ATP, fosfoenolpiruvat () ve 1,3-bisfosfogliserat () gibi 'çok yüksek enerjili' bileşiklerin altında; glukoz-6-fosfat () gibi 'düşük enerjili' bileşiklerin ise üstünde yer alır. Bu 'ara' konumu sayesinde ATP, yüksek enerjili bileşiklerden aldığı fosfatı düşük enerjili moleküllere aktararak hücre içi enerji trafiğini yönetir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
ATP'nin biyolojik sistemlerdeki intermediate (ara) enerji taşıyıcısı rolü ve fosfat transfer hiyerarşisi.
Tahmini Süre:1m 15s