Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTat Duyusu

Dilin ön 2/3'lük kısmından gelen tat duyusunun iletiminde görevli olan sinir liflerinde yapılan elektrofizyolojik kayıtlarda; tatlı, acı ve umami uyaranlarına karşı aksiyon potansiyeli oluşmadığı, ancak tuzlu ve ekşi uyaranlara karşı normal yanıt alındığı saptanmıştır. Ayrıca yapılan görüntüleme çalışmalarında talamus ve kortikal projeksiyon alanlarının yapısal olarak sağlam olduğu görülmüştür.

Bu klinik tabloya neden olan hücresel mekanizma ve bu duyusal bilginin santral iletim özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tip II reseptör hücrelerinde ortak bir efektör olan TRPM5 kanallarının veya ATP salınımını sağlayan CALHM1 kanallarının fonksiyonu bozulmuştur; bu bilgi N. facialis aracılığıyla ipsilateral olarak insular kortekse iletilir.Cevap
  2. B
    Tip III reseptör hücrelerindeki protona duyarlı PKD2L1 kanallarında fonksiyon kaybı gelişmiştir; bu bilgi N. glossopharyngeus aracılığıyla kontralateral olarak nukleus traktus solitarius'un kaudal kısmına iletilir.
  3. C
    Amilorid duyarlı sodyum kanalları (ENaC) üzerinden sodyumun içeri akışı engellenmiştir; bu bilgi N. facialis aracılığıyla primer somatosensoriyel korteksin dildeki temsil alanına iletilir.
  4. D
    Tip I destek hücrelerinde sodyumun geri emilimini sağlayan pompalar inhibe olmuştur; bu bölgenin innervasyonu N. vagus tarafından sağlanır ve talamusun VPL çekirdeğine projeksiyon yapar.
  5. E
    G-proteini gustdusin aracılı hücre içi cGMP artışı ve K+ kanallarının açılması mekanizması bozulmuştur; bu bilgi N. trigeminus aracılığıyla talamusun mediyal genikulat gövdesine iletilir.

Cevap

Tip II reseptör hücrelerinde ortak bir efektör olan TRPM5 kanallarının veya ATP salınımını sağlayan CALHM1 kanallarının fonksiyonu bozulmuştur; bu bilgi N. facialis aracılığıyla ipsilateral olarak insular kortekse iletilir.
Doğru ifadeye göre, tatlı, acı ve umami tatlarının her üçünün birden kaybı, bu modalitelerin transdüksiyon yolağındaki ortak basamaklar olan TRPM5 (iyon kanalı) veya CALHM1 (ATP salınım kanalı) bozukluğu ile açıklanabilir. Ayrıca, dilin ön 2/3'ünün tat duyusu N. facialis'in chorda tympani dalı ile taşınır ve bu bilgi beyin sapından itibaren ipsilateral olarak talamusun VPM çekirdeğine, oradan da primer tat korteksi olan insulaya (ve frontal operkuluma) iletilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tat modaliteleri ile hücre tiplerini eşleştirin.
Tatlı, acı ve umami tatları Tip II (reseptör) hücreleri tarafından algılanırken; ekşi ve tuzlu tatlar Tip III (presinaptik) ve Tip I hücreleri ile ilişkilidir.
Klinik tabloda sadece tatlı, acı ve umami kaybı olması, Tip II hücrelere özgü bir transdüksiyon hatasına işaret eder.
2
Tip II hücrelerinin moleküler transdüksiyon yolağını analiz edin.
Bu tatlar GPCR (T1R ve T2R aileleri) ve gustdusin aracılığıyla PLCβ2'yi aktive eder, IP3 artışı ile kalsiyum salınır ve bu da TRPM5 kanallarını açarak depolarizasyon sağlar. Sonuçta ATP, CALHM1 kanalları üzerinden veziküler olmayan bir yolla salınır.
TRPM5 veya CALHM1 bozukluğu, üç farklı tat modalitesinin (tatlı, acı, umami) ortak iletim yolunu kestiği için seçici kayba neden olur.
3
Dilin anatomik innervasyonu ve santral yolağını belirleyin.
Dilin ön 2/3'lük kısmının tat duyusu N. facialis (VII. kafa çifti - chorda tympani) ile taşınır. Yolak ipsilateraldir: NTS (rostral) -> Talamus VPM -> Insular korteks.
Santral iletim özelliklerinin (N. facialis ve ipsilateral insula) doğrulanması doğru şıkkı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Tat transdüksiyon mekanizmaları ve nöroanatomik yolları

Daha Fazla Pratik

Tat tomurcuğundaki hücre tiplerinin (Tip I, II, III, IV) morfolojik ve fonksiyonel farklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tat Duyusu

Bu konudan daha fazla soru