Pulmoner dolaşım, alveoler gaz değişimi ile kan akımı arasındaki uyumu (ventilasyon-perfüz… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Pulmoner dolaşım, alveoler gaz değişimi ile kan akımı arasındaki uyumu (ventilasyon-perfüzyon eşleşmesi) optimize etmek için sistemik dolaşımdan farklı fizyolojik mekanizmalar sergiler. Bu mekanizmalar ve ventilasyon-perfüzyon ( $\dot{V}/\dot{Q}$ ) dengesizliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Alveolar hipoksiye yanıt olarak pulmoner arteriyollerde gelişen vazokonstriksiyon, kanı ventilasyonu düşük bölgelerden daha iyi havalanan bölgelere yönlendirir.Cevap
B
Fizyolojik şant durumunda ( $\dot{V}/\dot{Q} = 0$ ), alveol içi gaz bileşimi inspirasyon havasındaki $P_{O_2}$ ve $P_{CO_2}$ değerlerine yaklaşır.
C
Fizyolojik ölü boşluk durumunda ( $\dot{V}/\dot{Q} = \infty$ ), alveoldeki gazların parsiyel basınçları mikst venöz kanın değerleri ile eşitlenir.
D
Akciğer apeksinde ventilasyonun perfüzyondan daha fazla olması nedeniyle $\dot{V}/\dot{Q}$ oranı 1'in altındadır.
E
Sistemik arteriyollerin hipoksiye vazokonstriksiyon ile yanıt vermesi, pulmoner dolaşımdaki mekanizma ile paralellik gösterir.

Cevap

Alveolar hipoksiye yanıt olarak gelişen pulmoner vazokonstriksiyonun kanı iyi havalanan bölgelere yönlendirmesi doğrudur.

Pulmoner dolaşımın en karakteristik özelliklerinden biri 'Hipoksik Pulmoner Vazokonstriksiyon' (HPV) mekanizmasıdır. Alveol içindeki

P_{O_2}

düştüğünde, o bölgeyi besleyen arteriyoller daralarak kan akımını sınırlar. Bu sayede kan, oksijenin daha bol olduğu alveollere yönlendirilerek ventilasyon-perfüzyon uyumu optimize edilir.

Adım Adım Çözüm

Ventilasyon-perfüzyon oranının uç sınırlarını değerlendirin.

V/Q = 0 (şant) durumunda alveol havası mikst venöz kanla; V/Q = sonsuz (ölü boşluk) durumunda ise inspirasyon havasıyla dengelenir.

Alveoldeki gaz bileşimi, ventilasyon ve perfüzyonun hangisinin baskın olduğuna veya hangisinin kesildiğine bağlı olarak belirlenir.

Akciğerin bölgesel (apeks-bazal) V/Q dağılımını analiz edin.

Yer çekimi etkisiyle her iki parametre de bazalde (tabanda) daha yüksektir, ancak perfüzyon tabana doğru ventilasyondan daha hızlı artar. Bu nedenle V/Q oranı apekste en yüksek (~3), bazalde ise en düşüktür (~0.6).

Apeks bölgeleri 'fiziksel ölü boşluğa' daha yakın özellik gösterirken, bazal bölgeler 'fizyolojik şanta' daha yakın meyil gösterir.

Hipoksiye verilen vasküler yanıtları sistemik ve pulmoner dolaşım açısından karşılaştırın.

Sistemik dolaşımda hipoksi vazodilatasyona (dokuyu beslemek için), pulmoner dolaşımda ise vazokonstriksiyona (şantı önlemek için) neden olur.

Hipoksik pulmoner vazokonstriksiyon (HPV), kanın ventilasyonu yetersiz alveollerden geçerek oksijenlenmeden sistemik dolaşıma karışmasını önleyen bir koruma mekanizmasıdır.

Anahtar Kavram

Hipoksik Pulmoner Vazokonstriksiyon (HPV) ve V/Q Eşleşmesi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru