Soru

Zorluk: OrtaTükürük Salgısı ve Özellikleri

Tükürük bezlerinde üretilen primer salgı, duktus sistemi boyunca ilerlerken çeşitli iyonik değişikliklere uğrayarak ağız boşluğuna hipotonik bir yapıda ulaşır. Bu modifikasyon süreci ve kanal hücrelerinin fonksiyonel özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kanal hücrelerinin su geçirgenliğinin (permeabilitesinin) çok düşük olması, Na+Na^+ ve ClCl^- geri emilimine suyun eşlik etmesini engelleyerek salgının hipotonikleşmesini sağlar.Cevap
  2. B
    Aldosteron hormonu, duktus hücreleri üzerindeki reseptörlerine bağlanarak Na+Na^+ iyonlarının lümene sekresyonunu artırır ve tükürüğü daha izotonik hale getirir.
  3. C
    Tükürük akış hızı maksimum seviyeye ulaştığında, kanal hücrelerinin modifikasyon kapasitesi arttığı için tükürük bazal duruma göre daha fazla hipotonikleşir.
  4. D
    Duktus hücrelerinde gerçekleşen iyon değişimi sırasında K+K^+ ve HCO3HCO_3^- iyonları aktif bir mekanizma ile lümenden kana geri emilir.
  5. E
    Sempatik stimülasyon, parasempatik sistemin aksine duktus hücrelerinde su kanallarını (akuaporin) aktive ederek salgının hacmini dramatik şekilde artırır.

Cevap

Kanal hücrelerinin su geçirgenliğinin düşük olması ve iyon geri emiliminin gerçekleşmesi tükürüğün hipotonik olmasını sağlar.
Tükürük bezlerinde salgılama iki aşamalıdır. Asinilerde üretilen primer salgı izotoniktir. Bu salgı duktus sisteminden geçerken Na+Na^+ ve ClCl^- aktif olarak geri emilirken, K+K^+ ve HCO3HCO_3^- sekrete edilir. Duktus epitelinin suya karşı permeabilitesinin çok düşük olması, iyonlar geri emilirken suyun lümende kalmasına ve sonuç olarak ağız boşluğuna boşalan tükürüğün plazmaya göre hipotonik (daha seyreltik) olmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Primer salgı özelliklerini belirle.
Asini hücrelerinden salgılanan primer salgı plazma ile izotoniktir.
Primer salgı henüz kanal sisteminde modifiye edilmemiştir.
2
Duktus hücrelerindeki iyon hareketlerini analiz et.
Na+Na^+ ve ClCl^- geri emilir, K+K^+ ve HCO3HCO_3^- sekrete edilir.
Duktus hücreleri aktif taşıma ile iyon dengesini değiştirir.
3
Su geçirgenliğinin etkisini değerlendir.
Duktus epiteli suya geçirimsizdir, bu yüzden su iyonları takip edemez.
Bu durum lümendeki solüt konsantrasyonunu düşürerek hipotonisite yaratır.

Anahtar Kavram

Tükürük salgısının iki aşamalı oluşumu (Biphasic secretion) ve duktus epiteli geçirgenliği.
Bu soruyu puanla