Soru

Zorluk: ZorVestibüler Sistem

Vestibüler sistemin reseptör organlarından utriküler makulada, tüy hücrelerinin (hair cells) kinosilyum oryantasyonları striola adı verilen merkezi hat dikkate alınarak organize edilmiştir. Bu yapısal organizasyonun sağladığı fonksiyonel avantaj ve transdüksiyon mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tüy hücrelerinin kinosilyumları striolaya doğru bakacak şekilde yerleşmiştir; bu sayede başın bir yöne eğilmesi makulanın bir tarafında uyarılma, diğer tarafında ise inhibisyon oluşturarak yön tayinini sağlar.Cevap
  2. B
    Utrikülde tüm kinosilyumlar strioladan uzağa doğru oryante olduğu için, başın doğrusal ivmelenmesi tüm reseptörlerde aynı yönde elektriksel yanıt oluşturur.
  3. C
    Tüy hücrelerinde mekanik uyarılma sonucu açılan kanallar sodyuma yüksek geçirgenlik gösterir ve perilenf sıvısından hücre içine sodyum girişiyle depolarizasyon başlar.
  4. D
    Başın statik pozisyon değişimleri sırasında otolitlerin kupulayı bükmesi, sadece düşük frekanslı aksiyon potansiyellerinin oluşmasına neden olan fazik bir yanıttır.
  5. E
    Utriküler makula, semisirküler kanallardan farklı olarak sadece başın dikey eksendeki (yukarı-aşağı) ivmelenmelerini algılamak üzere özelleşmiş bir yapıdır.

Cevap

Utriküler makulada tüy hücrelerinin kinosilyumları striolaya doğru bakar ve bu zıt oryantasyon sayesinde başın hareket yönüne göre bazı hücreler depolarize olurken bazıları hiperpolarize olur.
Utriküler makulada tüy hücreleri striola adı verilen kavisli bir hat boyunca dizilmiştir ve kinosilyumları bu hatta doğru bakar (sakkülde ise tam tersi, hattın dışına doğru). Bu yapı sayesinde, otolitik membran belirli bir yöne kaydığında striolanın bir tarafındaki hücreler uyarılırken diğer tarafındakiler baskılanır. Bu durum merkezi sinir sistemine yönsel bilginin (directionality) kodlanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Utrikül ve sakkülün morfolojik farkını ayırt et.
Utrikül yatay planda yerleşmiştir ve kinosilyumlar striolaya (merkezi hat) doğru bakar.
Anatomik organizasyon, hangi hareketin hangi organı ve hücre grubunu uyaracağını belirler.
2
Transdüksiyon mekanizmasını hatırla.
Stereosilyumlar kinosilyuma doğru bükülürse K+K^+ kanalları açılır ve depolarizasyon gerçekleşir.
Tüy hücrelerindeki mekanik-elektriksel çevrimin temel kuralıdır.
3
Striola organizasyonunun fonksiyonel sonucunu analiz et.
Baş bir yöne eğildiğinde otolitik membran kayar; striolanın bir tarafındaki hücrelerde bükülme kinosilyuma doğru (uyarılma), diğer tarafında ise kinosilyumdan uzağa (inhibisyon) olur.
Bu bidirectional (çift yönlü) kodlama, beyne hareketin yönü hakkında net veri gönderilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Vestibüler makulalarda striola oryantasyonu ve yönsel kodlama.

Daha Fazla Pratik

Sakküler makuladaki striola oryantasyonunun utrikülden farkını ve bu farkın dikey ivmelenme algısındaki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla