Soru

Zorluk: ZorEndoplazmik Retikulum (GER ve DER)

Ökaryotik hücrelerde membran biyogenezi, protein modifikasyonu ve metabolik detoksifikasyon gibi süreçlerde merkezi rol oynayan endoplazmik retikulum (ER) sistemi, granüllü (GER) ve düz (DER) bölümleri arasında belirgin moleküler farklılıklar barındırır. ER bölgelerinin fonksiyonel organizasyonu ve bu süreçlerde görev alan moleküler mekanizmalar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Plazma hücrelerinde gerçekleşen NN-glikozilasyon işlemi, sentezlenen proteinlerin lümene girişi sırasında oligosakkarit zincirinin polipeptit üzerindeki serin veya treonin amino asitlerine bağlanmasıyla başlar.
  2. B
    DER membranı, fosfolipid sentezi sırasında iki tabaka arasında oluşan dengesizliği gidermek için ATP bağımlı "flippaz" enzimlerini kullanarak her iki yaprak arasındaki lipid dağılımını dengeler.
  3. GER lümeninde sentezlenen ve hatalı katlanan proteinlerin, BiP gibi şaperonlarca tanınıp retro-translokasyon yoluyla sitozole geri gönderilerek proteazomlarda yıkılması, hücrenin kalite kontrol mekanizmasını oluşturur.Cevap
  4. D
    Steroid hormon sentezi yapan hücrelerde, kolesterolden pregnenolon sentezini sağlayan Sitokrom P450P450 side-chain cleavage (SSC) enzimi DER membranının iç yüzünde yerleşiktir.
  5. E
    Çizgili kas hücrelerinde kalsiyum iyonlarının depolanmasından ve salınmasından sorumlu olan ryanodin reseptörleri, GER membranının karakteristik integral proteinleridir.

Cevap

GER lümeninde sentezlenen ve hatalı katlanan proteinlerin, BiP gibi şaperonlarca tanınıp retro-translokasyon yoluyla sitozole geri gönderilerek proteazomlarda yıkılması (ERAD), hücrenin kalite kontrol mekanizmasını oluşturur.
Hücrede protein sentezi ve katlanması sürecinde GER lümeninde bir 'kalite kontrol' mekanizması işler. Düzgün katlanamayan veya hatalı olan proteinler BiP (Binding Protein) gibi şaperonlar tarafından tanınır. Bu proteinler, translokon kanalları veya özel retro-translocation kanalları aracılığıyla lümenden sitozole geri gönderilir. Sitozolde ubiquitin ile işaretlenen bu proteinler proteazomlar tarafından parçalanır. Bu sürece ERAD (ER-Associated Degradation) denir.

Adım Adım Çözüm

1
GER ve DER'in temel fonksiyonel proteinlerinin ayrımını yapın.
GER protein sentezi ve katlanmasıyla, DER ise lipid sentezi ve iyon depolama ile ilişkilidir.
Soruda her iki organel arasındaki moleküler ve fonksiyonel farklar sorgulanmaktadır.
2
Protein kalite kontrol mekanizmasını (ERAD) değerlendirin.
Hatalı katlanan proteinlerin lümende tutulması, BiP gibi şaperonlarla işaretlenmesi ve sitoplazmaya (sitozol) geri gönderilerek yıkılması GER'in kritik bir görevidir.
Hücrenin homeostazisi için hatalı proteinlerin temizlenmesi şarttır.
3
Diğer seçeneklerdeki yanlış bilgileri eleyin.
NN-glikozilasyon (Asparjin), ER Skapaz (ATP bağımsız), Steroid başlangıcı (Mitokondri) ve SR (DER türevi) bilgileriyle çelişkileri saptayın.
TUS sorularında genellikle benzer görünen ama farklı organel veya mekanizmalara ait olan bilgiler distraktör olarak kullanılır.

Anahtar Kavram

ERAD (Endoplazmik Retikulum İlişkili Yıkım) ve ER Organel Özelleşmesi

Daha Fazla Pratik

Golgi aygıtındaki protein modifikasyonları ve veziküler trafik (COP-I, COP-II) mekanizmalarını incelemek ER fonksiyonlarını pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla