Soru

Zorluk: ZorEndoplazmik Retikulum (GER ve DER)

Hücre biyolojisinde "lipid damlacıkları" (lipid droplets), nötral lipidlerin (trigliserid ve kolesterol esterleri) depolandığı dinamik organeller olarak tanımlanır. Bu damlacıkların biyogenezi, endoplazmik retikulum membranlarında başlar. Buna göre, lipid damlacıklarının oluşum süreci ve yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Lipid sentezi granüllü endoplazmik retikulumda (GER) gerçekleşir ve sentezlenen ürünler doğrudan organel lümeni içerisinde paketlenerek depolanır.
  2. Nötral lipidler, düz endoplazmik retikulum (DER) membranının iki fosfolipid yaprağı (leaflet) arasında birikir ve belirli bir boyuta ulaştığında sitoplazmaya doğru tomurcuklanır.Cevap
  3. C
    Sitoplazmaya salınan olgun lipid damlacıkları, hücre zarı gibi tipik bir çift katlı (bilayer) ünite membran yapısı ile çevrilidir.
  4. D
    Damlacıkların yüzeyinde bulunan perilipin proteinleri, granüllü endoplazmik retikulumdaki ribozomlar tarafından lümen içine salgılanan suda çözünür proteinlerdir.
  5. E
    Lipid damlacıklarının oluşumu ve sitoplazmada depolanması, sadece steroid hormon sentezleyen endokrin hücrelere özgü bir morfolojik özelliktir.

Cevap

Nötral lipidlerin düz endoplazmik retikulumun membran yaprakları arasında birikerek tomurcuklanması ifadesi doğrudur.
Lipid damlacıkları, düz endoplazmik retikulum (DER) membranında sentezlenen nötral lipidlerin (trigliserid ve kolesterol esterleri) membran çift katmanının iki yaprağı (leaflet) arasında birikmesiyle oluşur. Bu birikim sonucunda membran şişer ve sitoplazmaya doğru tek katlı bir fosfolipid tabakasıyla çevrili olarak tomurcuklanır. Bu süreç, lipidlerin lümene değil, sitoplazmaya salınmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hücredeki lipid sentez yerini belirle
Düz Endoplazmik Retikulum (DER)
Lipid sentezi yapan enzimler (örneğin DGAT) DER membranında bulunur.
2
Sentezlenen ürünlerin (trigliserid/kolesterol esteri) fiziksel özelliklerini analiz et
Hidrofobik (su sevmeyen) yapı
Bu moleküller su içeren sitoplazma veya lümen yerine, membranın hidrofobik olan orta kısmında birikme eğilimindedir.
3
Tomurcuklanma mekanizmasını ve oluşan yapıyı değerlendir
Tek katlı (monolayer) fosfolipid tabakası ile çevrili inklüzyon
Membran yaprakları arasından tomurcuklanma, damlacığın sadece tek bir fosfolipid tabakasıyla kaplanmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Lipid damlacığı biyogenezi ve DER fonksiyonu
Bu soruyu puanla