İnsan fertilizasyonu sürecinde, kapasitasyonunu tamamlamış bir spermatozoonun oosit çevre yapılarını geçerek ooplazmaya ulaşmasına kadar geçen moleküler basamaklar karmaşık bir hiyerarşi izler. Akrozom reaksiyonunun başlamasından membran füzyonunun gerçekleşmesine kadar geçen süreçte rol oynayan moleküler mediyatörler ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Akrozom reaksiyonu sonrası zona pellucida'nın penetrasyonunda akrozin ve proteazlar aktif rol alırken; oolemma seviyesinde membran füzyonunun başlaması için spermatozoon yüzeyindeki Izumo1 ile oosit yüzeyindeki Juno etkileşimi zorunludur.Cevap
- BSpermatozoonun korona radiata hücreleri arasından geçişini (denüdasyon) sağlayan temel mekanizma, iç akrozomal membran üzerindeki reseptörlerinin zona proteinlerine bağlanmasıdır.
- CFertilin proteinleri, zona pellucida üzerindeki glikoproteinini tanıyarak akrozom reaksiyonu sırasında oositin kalsiyum depolarının boşalmasını sağlayan temel liganddır.
- DMembran füzyonu gerçekleştikten sonra polispermiyi engellemek amacıyla Juno proteinleri oolemma yüzeyinde stabilize edilerek zona pellucida'daki reseptörlerini inaktive eder.
- EAkrozin, spermatozoonun perivitellin aralığa geçişinden sonra oosit plazma membranındaki integrinlere bağlanarak 'kortikal reaksiyonu' başlatan temel sinyal molekülüdür.
Cevap
Akrozom reaksiyonu tamamlandıktan sonra zona pellucida'nın geçilmesinde akrozin enzimi görev alırken, oosit ve sperm membranlarının kaynaşması Izumo1 (sperm) ve Juno (oosit) proteinlerinin etkileşimiyle gerçekleşir.
Fertilizasyon sürecinde akrozom reaksiyonu gerçekleştikten sonra spermatozoon, iç akrozomal membranı üzerindeki proteazlar (özellikle akrozin) sayesinde zona pellucida'yı geçer. Perivitellin aralığa ulaşan sperm, oosit plazma membranı (oolemma) ile temas ettiğinde, membran füzyonu için özelleşmiş Izumo1 (sperm yüzeyinde) ve Juno (oosit yüzeyinde) proteinleri birbirini tanıyarak bağlanır ve iki hücrenin sitoplazmik birleşmesini sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fertilizasyonun moleküler hiyerarşisi: ZP3 (tanıma), Akrozin (zona penetrasyonu), Izumo1-Juno (füzyon).