Aldosteron, sürrenal korteksin zona glomerulosa tabakasından sentezlenen ve vücut sıvı-elektrolit dengesinin korunmasında anahtar rol oynayan bir steroid hormondur. Bu hormon, özellikle böbreklerin toplayıcı kanallarındaki esas hücreler (principal cells) üzerinde etki göstererek sodyum ve potasyum düzeylerini düzenler. Buna göre, aldosteronun hedef hücrelerde sodyum geri emilimini ve potasyum sekresyonunu artırmak için kullandığı temel biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Bazolateral membrandaki ATPase pompasının aktivitesini ve apikal membrandaki sodyum kanallarının (ENaC) ekspresyonunu artırmakCevap
- BHücre içi düzeyini artırarak apikal membrandaki sodyum kanallarını inhibe etmek ve natriürezi uyarmak
- CToplayıcı kanallarda reseptörleri üzerinden akuaporin-2 kanallarının apikal membrana yerleşimini tetiklemek
- DHenle kulpunun çıkan kalın kolunda kotransport sistemini (NKCC2) uyararak medüller ozmotik gradiyenti güçlendirmek
- EProksimal tübül hücrelerinde karbonik anhidraz enzimini aktive ederek sodyum ve bikarbonat geri emilimini hızlandırmak
Cevap
Aldosteronun temel mekanizması, hedef hücrelerin bazolateral membranında bulunan ATPase pompasının aktivitesini/sentezini artırmak ve apikal membranda sodyum kanallarının (ENaC) sayısını çoğaltmaktır.
Aldosteron, böbrek toplayıcı kanallarındaki esas hücrelerde (principal cells) mineralokortikoid reseptörlerine bağlanarak iki temel proteini modüle eder: Apikal membrandaki sodyum kanallarının (ENaC) açık kalma süresini ve sayısını artırır, bazolateral membrandaki ATPase pompasının sentezini ve aktivitesini güçlendirir. Bu eş zamanlı etki, lümenden kana doğru net bir sodyum geri emilimi ve kandan lümene doğru potasyum sekresyonu ile sonuçlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aldosteron, distal nefronun esas hücrelerinde ATPase ve ENaC üzerinden sodyum tutulumu ve potasyum atılımını kontrol eder.
İpuçları
1
Aldosteronun steroid yapılı olduğunu ve etkisinin protein sentezi yoluyla gerçekleştiğini düşünün.
2
Hormonun sodyumu 'tuttuğunu' (emilim) ve potasyumu 'attığını' (sekresyon) hatırlayın; bu taşımanın gerçekleşmesi için hem giriş (kanal) hem de çıkış (pompa) tarafının aktif olması gerekir.
3
Bazolateral membranda ATP tüketen pompanın adını ve apikaldeki sodyum kanalının kısaltmasını (ENaC) hatırlamaya çalışın.
Daha Fazla Pratik
Aldosteron eksikliği (Addison hastalığı) ve fazlalığında (Conn sendromu) plazma sodyum ve potasyum seviyelerinin nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s