Soru

Zorluk: ZorKıkırdak Dokusu

Sinovyal eklemlerin yüzeyini döşeyen hiyalin kıkırdağın (eklem kıkırdağı) histolojik katmanları incelendiğinde; eklem boşluğuna en yakın konumda bulunan 'yüzeyel (tanjansiyel) zon' ile daha derindeki 'radyal (derin) zon'un yapısal ve biyokimyasal özellikleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi yüzeyel zona ait doğru bir özelliktir?

  1. Kollajen liflerinin eklem yüzeyine paralel uzanması ve proteoglikan içeriğinin derin zona kıyasla daha düşük olmasıCevap
  2. B
    Kondrositlerin büyük, yuvarlak ve kemik yüzeyine dik sütunlar oluşturacak şekilde dizilmesi
  3. C
    Matriksin su tutma kapasitesini sağlayan agrekan konsantrasyonunun en yüksek düzeyde olması
  4. D
    Beslenmesinin temel olarak subkondral kemik iliğinden gelen difüzyonla gerçekleşmesi
  5. E
    Zedelenme durumunda perikondriyum kaynaklı progenitör hücrelerle hızla rejenere olması

Cevap

Yüzeyel zonun kollajen liflerinin eklem yüzeyine paralel uzanması ve düşük proteoglikan içeriğine sahip olması.
Eklem kıkırdağının yüzeyel (tanjansiyel) zonu, eklem boşluğu ile doğrudan temas halindedir ve hareket sırasında oluşan makaslama (shear) kuvvetlerine maruz kalır. Bu kuvvetlere direnç göstermek için Tip II kollajen lifleri eklem yüzeyine paralel olarak sıkı bir şekilde paketlenmiştir. Ayrıca, bu bölge kompresyon yükünü daha az taşıdığı için, derin zonlara kıyasla proteoglikan (özellikle agrekan) içeriği ve su oranı en düşüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem kıkırdağının katmanlarını (zonlarını) ve işlevlerini hatırla.
Yüzeyel (Tanjansiyel), Orta (Transizyonel), Derin (Radyal) ve Kalsifiye zonlar.
Her zonun maruz kaldığı mekanik kuvvet (makaslama vs. kompresyon) farklıdır.
2
Yüzeyel zonun temel mekanik görevini belirle.
Eklem hareketleri sırasında oluşan sürtünme ve makaslama (shear) kuvvetlerine karşı direnç sağlamak.
Bu görev, lif oryantasyonunu ve matriks bileşimini belirler.
3
Bu göreve uygun histolojik yapıyı analiz et.
Makaslamaya direnmek için kollajen lifleri yüzeye paralel ve sıkı paketlenmeli; kompresyon yükü az olduğu için su tutucu proteoglikan (agrekan) miktarı düşük olmalı.
Derin zon ise tam tersine kompresyona direnç için dik lifler ve yüksek proteoglikan içerir.

Anahtar Kavram

Eklem kıkırdağı zonasyonu ve kollajen/proteoglikan gradyanı
Bu soruyu puanla