Mide asit salgısının gastrik fazı sırasında, vagus siniri aracılığıyla hem doğrudan stimülasyon hem de parakrin bir blokajın kaldırılması (disinhibisyon) mekanizmaları eş zamanlı olarak işletilmektedir. Bu karmaşık regülasyon mekanizmasında rol alan nörotransmitterler ve hücresel etkileşimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AGastrin-Releasing Peptide (GRP), antral D hücrelerini uyararak somatostatin salınımını artırır ve mide asiditesini lümen pH'ına göre dengeler.
- BVagal postganglionik uçlardan salınan asetilkolin, G hücreleri üzerindeki özgül GRP reseptörlerine bağlanarak gastrin salınımını doğrudan stimüle eder.
- Vagal uyarım sonucu salınan asetilkolin, antral D hücrelerini inhibe ederek G hücreleri üzerindeki somatostatin baskısını kaldırırken; GRP, G hücrelerini doğrudan uyarır.Cevap
- DSomatostatin, gastrin salınımını baskılamak amacıyla G hücreleri üzerindeki gastrin reseptörlerine (CCK-B) kompetitif olarak bağlanarak feedback sağlar.
- EGastrin-Releasing Peptide (GRP), duodenumdaki S hücrelerinden salgılanan ve antral G hücrelerini endokrin yolla aktive eden bir hormondur.
Cevap
Vagal uyarım sırasında salınan asetilkolin D hücrelerini inhibe ederek somatostatinin G hücreleri üzerindeki baskısını kaldırır, GRP ise G hücrelerini doğrudan uyarır.
Mide asit salgısının uyarılma sürecinde vagus siniri iki temel strateji izler: Birincisi, GRP (Gastrin-Releasing Peptide) kullanarak G hücrelerini doğrudan stimüle eder. İkincisi, asetilkolin (ACh) kullanarak, normalde G hücrelerini baskılayan antral D hücrelerini inhibe eder. D hücreleri inhibe edildiğinde parakrin somatostatin salınımı azalır ve G hücreleri üzerindeki bu baskı kalkmış olur (disinhibisyon). Her iki yol da neticede gastrin salınımını ve dolayısıyla asit üretimini artırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Vagal uyarının antral regülasyondaki 'Disinhibisyon' ve doğrudan stimülasyon mekanizması